«Συνώνυμα» από χρυσό και απρόβλεπτα βραβεία

Γνωστό για τις κατά καιρούς απρόβλεπτες βραβεύσεις του, το Φεστιβάλ Βερολίνου κατάφερε και εφέτος να προκαλέσει θόρυβο με τα βραβεία που η κριτική επιτροπή, στην οποία προήδρευε η Γαλλίδα ηθοποιός Ζιλιέτ Μπινός, επέλεξε να δώσει. Κανείς δεν περίμενε ότι η ταινία «Συνώνυμα» («Synonymes») θα έφτανε στο σημείο της ύψιστης βράβευσης, αλλά να που η ημιαυτοβιογραφική δημιουργία του Ισραηλινού, Ναντάβ Λαπίντ, στην οποία παρακολουθούμε τις ιλαροτραγικές περιπέτειες ενός Ισραηλινού (Τομ Μέρσιερ) στην Πόλη του Φωτός όπου έχει καταλήξει ρίχνοντας μαύρη πέτρα στην πατρίδα του, κατάφερε να αποσπάσει τη Χρυσή Αρκτο. Στον ευχαριστήριο λόγο του ο 43χρονος δημιουργός ήταν άκρως συγκινητικός, διότι η μητέρα του Ερα Λαπίντ στην οποία η ταινία είναι αφιερωμένη, ήταν η μοντέζ της και μάλιστα πρόλαβε να την ολοκληρώσει λίγο πριν αφήσει την τελευταία πνοή της.

Συγκινητική ήταν επίσης η βράβευση των δύο βασικών ηθοποιών της κινέζικης ταινίας «Αντίο γιε μου» («Farewell my son») του Γουάνγκ Σιάο Σουάι, η οποία προβλήθηκε την προτελευταία ημέρα της διοργάνωσης και στην περίπτωσή της όλοι περίμεναν ότι θα κέρδιζε κάποιο βραβείο. Η δράση της ταινίας «εξαπλώνεται» σε μια περίοδο τριάντα χρόνων στην Κίνα και έτσι ο Γουάνγκ Σιάο Σουάι μέσα από την ιστορία ενός ζευγαριού (οι βραβευθέντες Γουάνγκ Τζινγκ Τσουνγκ και η Γιονγκ Μέι) που έχει χάσει το παιδί του πλάθει ένα «γεμάτο» πορτρέτο της χώρας του.

Πηγαίνοντας όμως κόντρα σε κάθε προγνωστικό, η επιτροπή επέλεξε να βραβεύσει με την Αργυρή Αρκτο Καλύτερης Σκηνοθεσίας τη Γερμανίδα Ανγκελα Σάνελεκ για τη μοναδική  ταινία του διαγωνιστικού προγράμματος που δεν άρεσε σε κανέναν: «Ημουν στο σπίτι αλλά» («I was at home, but»).

Αντιθέτως, η γαλλική ταινία «Για χάρη του θεού» («Grace du Dieu») του Φρανσουά Οζόν μας βρήκε πέρα για πέρα σύμφωνους με  την Αργυρή Αρκτο – Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής που απέσπασε. Αφήνοντας κατά μέρος το συνήθως παιχνιδιάρικο στιλ του, ο Οζόν («Οκτώ γυναίκες») υπέγραψε μια σημαντική ταινία που με την αρμόζουσα ωριμότητα καταπιάνεται το πολύ σοβαρό ζήτημα της παιδοφιλίας στους κύκλους της εκκλησίας. «Δεν ξέρω αν το σινεμά μπορεί να αλλάξει τον κόσμο» είπε στον ευχαριστήριο λόγο του ο σκηνοθέτης, «αλλά σίγουρα μπορεί να μας κάνει να τον καταλάβουμε καλύτερα».

Για το ιταλικό «Πιράνχας» του Κλάουντιο Τζοβανέζε, που με οδηγό ένα βιβλίο του Ρομπέρτο Σαβιάνο αναφέρεται στην ευκολία με την οποία νέα παιδιά της Νάπολι εισχωρούν στο οργανωμένο έγκλημα, ο σκηνοθέτης, ο συγγραφέας και ο Μαουρίτσιο Μπράουτσι μοιράστηκαν την Αργυρή Αρκτο Καλύτερου Σεναρίου, ενώ την Αργυρή Αρκτο Καλύτερης Καλλιτεχνικής Συμβολής απέσπασε ο Ράσμους Βίντεμπεκ για τη διεύθυνση φωτογραφίας της νορβηγικής ταινίας «Out stealing horses» του Χανς Πέτερ Μόλαντ.

Τέλος, σε ένα φεστιβάλ με πολλές συμμετοχές γυναικών σκηνοθετριών, την Αργυρή Αρκτο – βραβείο Αλφρεντ Μπάουερ Καλύτερης Ταινίας με Νέες Προοπτικές απέσπασε μια άλλη γερμανική ταινία, επίσης γυναίκας: το «System crasher» όπου η Νόρα Φίνγκσαϊντ λέει την ιστορία ενός εννιάχρονου κοριτσιού, το οποίο έχει ανεξήγητη επιθετικότητα προς όλον τον κόσμο. Μια ταινία που θα μπορούσε κάλλιστα να κερδίσει το βραβείο ερμηνείας για τη μικρή Ελενα Τσένγκελ.