Μεσολόγγι, Facebook και σίριαλ κίλερ

Διανύοντας την έκτη μέρα διεξαγωγής του σήμερα, Τρίτη, το κινηματογραφικό φεστιβάλ Βερολίνου έχει ως τώρα αφήσει πίσω του, ως επί το πλείστον, καλές εντυπώσεις. Οι περισσότερες ταινίες που έχουν παιχτεί στο επίσημο διαγωνιστικό τμήμα έχουν θεματικό και κινηματογραφικό ενδιαφέρον και σίγουρα θα προβληματίσουν την πρόεδρο της κριτικής επιτροπής Ζιλιέτ Μπινός, αλλά και τα υπόλοιπα μέλη της, όταν έρθει η ώρα των βραβείων που θα απονεμηθούν την προσεχή Κυριακή.

Στο χθεσινό φύλλο των «Νέων» αναφερθήκαμε με ζέση στην ταινία «Ο Θεός υπάρχει, το όνομά του Πετρούνια» της Τεόνα Στρούγκαρ Μίτβεσκα από τη Βόρεια Μακεδονία, η οποία όλα δείχνουν ότι δεν θα λείπει (και δικαίως) από τα βραβεία. Πραγματεύεται τη θέση της νέας γυναίκας σε ένα πατριαρχικό, σχεδόν μεσαιωνικής ατμόσφαιρας, περιβάλλον όπως αυτό που βλέπουμε στην πόλη Στιπ, εκεί όπου η Πετρούνια (Ζόριτσα Νούσεβα), μια παχουλή, καλλιεργημένη, ελεύθερη στο πνεύμα και γεμάτη χιούμορ 32χρονη κοπέλα προσπαθεί να επιβιώσει, παλεύοντας μόνη εναντίον όλων: αντίπαλοί της η οικογένεια, η Εκκλησία, η αστυνομία, το φαλλοκρατικό εργασιακό περιβάλλον και οι φανατικοί θρησκόληπτοι. Το σενάριο είναι βασισμένο σε πραγματικά περιστατικά που συνέβησαν στην ίδια περιοχή όταν πριν από μερικά χρόνια, κατά τη διάρκεια του γνωστού εθίμου για τον εορτασμό των Θεοφανίων, μια γυναίκα τόλμησε να βουτήξει στη θάλασσα μαζί με τους άντρες και να πιάσει πρώτη τον σταυρό.

Τα γοητευτικά βουνά της Ανατολίας είναι το σκηνικό φόντο της τουρκικής ταινίας «Η ιστορία των τριών αδελφών» («Kiz Kardesler») με την οποία ο Τούρκος Εμίν Αλπέρ συμμετέχει για πρώτη φορά στο διαγωνιστικό τμήμα του φεστιβάλ. Η ταινία εστιάζει στη σχέση τριών γυναικών αδελφών (Τσεμρέ Εμπουζίγια, Ετσέ Γιουκτσέλ, Χελίν Καντεμίρ) που ζουν με τον πατέρα τους σε κάποιο απομονωμένο χωριό της Κεντρικής Ανατολίας. Κάθε μία κουβαλά το δικό της φορτίο και όλες μαζί συνθέτουν ένα πορτρέτο της σύγχρονης, καταπιεσμένης αλλά και ανήσυχης Τουρκάλας στην επαρχία.

Η Ζιλιέτ Μπινός δεν βρίσκεται στο Βερολίνο μόνον ως πρόεδρος της κριτικής επιτροπής. Μία από τις τελευταίες ταινίες της, το «Celle que vous croyez» («Ποια νομίζεις ότι είμαι;»), προβλήθηκε στις ειδικές προβολές, εκτός συναγωνισμού. Ανήκει στις πιο αξιόλογες ταινίες που είδαμε εφέτος στην Μπερλινάλε γιατί αφηγείται μια παλιά ιστορία με πρωτότυπο τρόπο: τον έρωτα ανάμεσα σε μια γυναίκα (Μπινός) και έναν κατά πολύ νεότερό της άντρα (Φρανσουά Σιβίλ), που αναπτύσσεται μέσα στο ψέμα και την απάτη, καθώς η γυναίκα υποδύεται κάποια άλλη, νεότερή της, έχοντας φτιάξει ψεύτικη σελίδα στο Facebook. Η ταινία μιλά για τον τρόπο με τον οποίο τα κοινωνικά δίκτυα έχουν αλλάξει τη ζωή μας, χωρίς όμως να τα καταδικάζει, παρότι ο σκηνοθέτης Σαφί Νεμπού υπήρξε ο ίδιος θύμα τους (η ταινία βρίσκεται στην κατοχή της Seven Films και θα παιχτεί αργότερα στην Ελλάδα).

Μία από τις ταινίες που συζητήθηκαν αρκετά, όχι όμως με θετικό τρόπο, είναι το «Χρυσό γάντι» («Der goldene Handschuh») με την οποία ο Φατίχ Ακίν επιστρέφει στη δεκαετία του 1970 για να «αποκρυσταλλώσει» τις ανομολόγητες πράξεις ενός κατά συρροή δολοφόνου του Αμβούργου ονόματι Ζίγκι – Φριτς – Χόνκα. Παρά την έξοχη αναπαράσταση της εποχής σε κοστούμια, ντεκόρ, εσωτερικούς χώρους και επιλογή μουσικών κομματιών, η ταινία δεν είναι το πιο ευχάριστο θέμα του κόσμου, κυρίως με την ωμότητα που ο γερμανός, τουρκικής καταγωγής, σκηνοθέτης αποφάσισε να διαχειριστεί το θέμα. Ο Ακίν, κάτοχος της Χρυσής Ακτου για την ταινία «Μαζί/Ποτέ», προβάλλει στη διαπασών το γκροτέσκο και την ασχήμια δίνοντας έμφαση στις φρικώδεις λεπτομέρειες των πράξεων του Χόνκα που στοίβαζε τα πτώματα των θυμάτων του μέσα στο κελάρι τού πολύ μικρού διαμερίσματός του (πάνω από το διαμέρισμα ενός Ελληνα –  Αδάμ Μπουσδούκος). Οπως και στην περίπτωση της ταινίας του Λαρς Φον Τρίερ «Το σπίτι που έχτισε ο Τζακ», εκτιμάς τη σκηνοθετική δεξιοτεχνία αλλά το ίδιο το θέμα δεν μπορεί παρά να σε απωθήσει.

Ανάμεικτα συναισθήματα σου αφήνει η τελευταία ταινία του Σύλλα Τζουμέρκα «Το θαύμα της Θάλασσας των Σαργασσών» που έκανε την παγκόσμια πρεμιέρα της στο τμήμα του Πανοράματος. Εκτυλίσσεται στο Μεσολόγγι, όπου γυρίστηκε σχεδόν εξ ολοκλήρου, και αφορά τις παράλληλες ιστορίες δύο γυναικών, της διοικήτριας της αστυνομίας της πόλης (Αγγελική Παπούλια) και μιας εργάτριας σε εργοστάσιο παραγωγής χελιών (Γιούλα Μπούνταλη – και σεναριογράφος). Αλλη μια ταινία που ενώ σε κάνει να θαυμάσεις τη δεξιοτεχνία του σκηνοθέτη της (ο οποίος δεν έχει χάσει ρανίδα από το πάθος που μας είχε κάνει τόση εντύπωση στη «Χώρα προέλευσης»), σε αφήνει αμήχανο, φορτωμένη καθώς είναι με πολλά θέματα, σε σημείο που αναζητείς αυτό που τελικά θέλει πραγματικά να πει.

Η επίσημη προβολή της ταινίας στο Zoo Palast πάντως στέφθηκε με επιτυχία σε ό,τι αφορά την προσέλευση κόσμου το βράδυ του περασμένου Σαββάτου στις 21.30, ενώ οι πωλήσεις της σε διάφορες χώρες της Ευρώπης πηγαίνουν, όπως μαθαίνουμε, εξίσου καλά. Στην Ελλάδα θα διανεμηθεί τον Σεπτέμβριο από τη Strada Films.