Μια καινούργια τάξη γεννιέται

Υστερα από εξαντλητικό – μεταφορικά σίγουρα, μάλλον και κυριολεκτικά – εκδοτικό και μεταφραστικό αγώνα παραδίδεται ένας κομβικός τίτλος στην ιστοριογραφία του 20ού αιώνα: η «Συγκρότηση της αγγλικής εργατικής τάξης» του E.P. Thompson (Πολιτιστικό Ιδρυμα Ομίλου Πειραιώς, μετάφραση Γιάννης Παπαδημητρίου, επιστημονική επιμέλεια και εισαγωγή Αντώνης Λιάκος). Ο ιστορικός της «Νέας Αριστεράς» ερευνά τον κοινωνικό μετασχηματισμό που επήλθε με τη Βιομηχανική Επανάσταση όχι ως αφήγημα με σημαντικές χρονολογίες, αλλά ως αφήγημα για τις αλλαγές στην κουλτούρα, τις «τελετουργίες», τις ιδέες, τη δημογραφία και την τεχνολογία. Αυτό που θέλει να υπερασπιστεί ο Τόμσον μέσα στη μεγάλη ιστορία είναι οι άνθρωποι, τεχνίτες και χειρώνακτες, που έβλεπαν τη βιομηχανική πρόοδο να επελαύνει: «Θέλω να διασώσω τον φτωχό καλτσοπλέκτη, τον λουδίτη κόπτη υφασμάτων, τον υφαντή με τον “ξεπερασμένο” χειροκίνητο αργαλειό, τον “ουτοπιστή” τεχνίτη… από την τρομερή υπεροψία των μεταγενεστέρων. Μπορεί οι τέχνες και οι παραδόσεις των ανθρώπων αυτών να έπνεαν τα λοίσθια… Εντούτοις, αυτοί ήταν οι άνθρωποι που βίωσαν τις ιστορικές εκείνες περιόδους οξύτατης κοινωνικής αναταραχής».