Κόσμος

COP31: Η Ευρώπη ξυπνά και μπαίνει μπροστά στη μάχη για το Κλίμα: «Δεν θα υπογράψουμε απόφαση που ξεπλένει τα ορυκτά καύσιμα»

Η Ευρωπαϊκή Ένωση ύψωσε το ανάστημά της στην Αττάλεια, αρνήθηκε να συναινέσει σε μια συμφωνία χωρίς αναφορά στα ορυκτά καύσιμα και διεκδικεί πρωταγωνιστικό ρόλο στη διεθνή προσπάθεια για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης. Το διπλωματικό ναυάγιο της COP31 και η νέα μάχη για την ενεργειακή μετάβαση.

Ο Ντάρα Ο'Μπράιεν μιλά στους δημοσιογράφους στη διάσκεψη για το κλίμα COP31

Ο Ιρλανδός υπουργός Κλίματος, Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Μεταφορών, Ντάραγκ Ο'Μπράιεν

Σχόλια
5 λεπτά


«Το κείμενο των συμπερασμάτων που μας καλείτε να υπογράψουμε αποτυγχάνει να ανταποκριθεί στις ιστορικές απαιτήσεις της στιγμής. Δεν πρόκειται να εγκρίνουμε μια απόφαση που δεν αναφέρει καν τα ορυκτά καύσιμα, τον βασικό παράγοντα της κλιματικής αλλαγής».

Με αυτή την συγκλονιστική παρέμβαση, εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο Ιρλανδός υπουργός Περιβάλλοντος Ντάραγκ Ο’Μπράιαν έδωσε τον τόνο στην τελευταία, δραματική συνεδρίαση της COP31 στην Αττάλεια της Τουρκίας.

Και έστειλε ένα μήνυμα με ιδιαίτερο πολιτικό βάρος: η Ευρώπη δεν προτίθεται να προσυπογράψει μια διεθνή συμφωνία που, αντί να επιταχύνει την ενεργειακή μετάβαση, αφήνει ουσιαστικά στο απυρόβλητο τα ορυκτά καύσιμα.

Ο Κρις Μπόουεν, ο Σάιμον Στιλ και άλλοι αξιωματούχοι σε συνομιλίες στην COP31 στην Αττάλεια

Η παρέμβασή του προκάλεσε χειροκροτήματα στην αίθουσα και ακολουθήθηκε από αντίστοιχες αντιδράσεις του Παναμά, των Νήσων Μάρσαλ και της Νορβηγίας. Για μια Ευρωπαϊκή Ένωση που συχνά δυσκολεύεται να διαμορφώσει κοινή θέση σε κρίσιμα ζητήματα, η στάση στην Αττάλεια είχε ξεχωριστή σημασία.

Οι ευρωπαϊκές αντιπροσωπείες επέλεξαν να εμφανιστούν με κοινή γραμμή, θέτοντας ένα σαφές όριο απέναντι στις πιέσεις των μεγάλων παραγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Το αποτέλεσμα ήταν η κατάρρευση της προσπάθειας υιοθέτησης της κεντρικής πολιτικής συμφωνίας, έπειτα από περισσότερες από δύο εβδομάδες διαπραγματεύσεων και διήμερη παράταση. Η COP31 κατέγραψε τη μεγαλύτερη διάρκεια στην ιστορία των ετήσιων συνόδων του ΟΗΕ για το κλίμα.

Η Ευρώπη χαράζει κόκκινη γραμμή


Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρέθηκε το λεγόμενο «Σύμφωνο της Αττάλειας», το σχέδιο που παρουσίασαν από κοινού οι προεδρίες της Τουρκίας και της Αυστραλίας.

Περιλάμβανε προτάσεις για την ηλεκτροδότηση των οικονομιών, την ενίσχυση της χρηματοδότησης των φτωχότερων κρατών και τον περιορισμό της υπέρβασης του ορίου των 1,5 βαθμών Κελσίου, που προβλέπει η Συμφωνία του Παρισιού.

Υπήρχε, όμως, μια καθοριστική απουσία: καμία αναφορά στη σταδιακή απομάκρυνση από τον άνθρακα, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.

Περισσότερες από 130 χώρες είχαν ζητήσει να συμπεριληφθεί ένας συγκεκριμένος οδικός χάρτης για τη μετάβαση μακριά από τα ορυκτά καύσιμα, σε συνέχεια της δέσμευσης που είχε διατυπωθεί στην COP28 στο Ντουμπάι, το 2023.

Η Σαουδική Αραβία και άλλες μεγάλες πετρελαιοπαραγωγές χώρες άσκησαν πιέσεις για να αποκλειστεί μια τέτοια διατύπωση, υποστηρίζοντας ότι τα ορυκτά καύσιμα θα εξακολουθήσουν να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην παγκόσμια οικονομία.

Η ευρωπαϊκή αντίδραση ανέδειξε έτσι μια βαθύτερη σύγκρουση: από τη μία πλευρά, τις χώρες που ζητούν συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την ενεργειακή μετάβαση και, από την άλλη, εκείνες που επιδιώκουν να διατηρήσουν περιθώρια για τη συνέχιση της εκμετάλλευσης των υδρογονανθράκων.

Η τεχνητή λύση της δέσμευσης άνθρακα


Ένα ακόμη σημείο αντιπαράθεσης ήταν η πρόβλεψη για ταχύτερη ανάπτυξη τεχνολογιών δέσμευσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα (CCS).

Το σχέδιο αναγνώριζε ότι ο πλανήτης οδεύει προς υπέρβαση του ορίου των 1,5 βαθμών και ζητούσε την επιτάχυνση τεχνολογιών που θα μπορούσαν να απομακρύνουν διοξείδιο του άνθρακα από την ατμόσφαιρα.

Για τις πετρελαιοπαραγωγές χώρες, η συγκεκριμένη πρόβλεψη αποτελούσε σημαντικό στοιχείο της συμφωνίας.

Για τους επικριτές της, όμως, υπήρχε ο κίνδυνος η υπόσχεση μελλοντικής απομάκρυνσης του άνθρακα να χρησιμοποιηθεί ως άλλοθι για τη συνέχιση της εξόρυξης και καύσης ορυκτών καυσίμων.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι οι τεχνολογίες αυτές μπορούν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, εφόσον συνδυάζονται με δραστικές μειώσεις των εκπομπών και δεν υποκαθιστούν την ενεργειακή μετάβαση.

Το μεγάλο αγκάθι της χρηματοδότησης


Η Ευρώπη βρέθηκε αντιμέτωπη και με την κριτική των αναπτυσσόμενων χωρών. Τα κράτη που υφίστανται δυσανάλογα τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής ζητούν ουσιαστική οικονομική στήριξη για την αντιμετώπιση πλημμυρών, ξηρασιών και ακραίων καιρικών φαινομένων.

Το σχέδιο της Αττάλειας προέβλεπε τον τριπλασιασμό της σχετικής χρηματοδότησης, χωρίς όμως να προσδιορίζει με σαφήνεια τη βάση υπολογισμού.

Ο Μοχάμεντ Αντόου, διευθυντής της αφρικανικής δεξαμενής σκέψης Power Shift Africa, χαρακτήρισε την έκβαση της Συνόδου ιδιαίτερα αρνητική, ασκώντας κριτική και στην Ευρώπη.

Υποστήριξε ότι οι πλούσιες χώρες δεν μπορούν να απαιτούν από τις υπόλοιπες δεσμεύσεις για την απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, χωρίς να αναλαμβάνουν το μερίδιο της οικονομικής ευθύνης που τους αναλογεί.

Η κριτική αυτή υπενθυμίζει ότι η ευρωπαϊκή ηγεσία στην κλιματική πολιτική δεν θα κριθεί μόνο από τις διακηρύξεις της, αλλά και από την προθυμία της να στηρίξει έμπρακτα τις φτωχότερες χώρες.

Η επόμενη ημέρα της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας


Ο Τούρκος πρόεδρος της COP31, Μουράτ Κουρούμ, παραδέχθηκε ότι δεν υπήρχε συναίνεση για το κεντρικό κείμενο και ανακοίνωσε ότι δεν θα παρουσίαζε νέα εκδοχή του.

Ο Αυστραλός συμπρόεδρος των διαπραγματεύσεων, Κρις Μπόουεν, χαρακτήρισε την έκβαση ιδιαίτερα απογοητευτική, σημειώνοντας ότι οι διαφωνίες για τα ορυκτά καύσιμα και τη χρηματοδότηση αποδείχθηκαν αγεφύρωτες.

Η διάσκεψη, πάντως, δεν έμεινε χωρίς αποτελέσματα, καθώς εγκρίθηκαν επιμέρους αποφάσεις, μεταξύ άλλων για τη δίκαιη μετάβαση και την προστασία των εργαζομένων σε κλάδους υψηλών εκπομπών.

Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες εξέφρασε τη βαθιά απογοήτευσή του, υπογραμμίζοντας ότι η αποτυχία πολιτικής συναίνεσης δεν αλλάζει τα επιστημονικά δεδομένα.

Για την Ευρώπη, το πραγματικό στοίχημα αρχίζει τώρα. Η κοινή στάση στην Αττάλεια μπορεί να αποτελέσει αφετηρία για μια ισχυρότερη διεθνή παρουσία στην κλιματική διπλωματία, με πρωτοβουλίες, συγκεκριμένες δεσμεύσεις και πίεση προς τις μεγάλες οικονομίες.

Η Ένωση έχει τη δυνατότητα να μετατρέψει την ενεργειακή μετάβαση από αντικείμενο διαπραγμάτευσης σε κεντρική προτεραιότητα της παγκόσμιας πολιτικής.

Το ναυάγιο της COP31 δεν σηματοδοτεί το τέλος της διεθνούς προσπάθειας. Αναδεικνύει, όμως, ποιος είναι διατεθειμένος να υπερασπιστεί τις δεσμεύσεις για το κλίμα όταν αυτές συγκρούονται με ισχυρά οικονομικά συμφέροντα.

Και αυτή τη φορά, η Ευρώπη επέλεξε να μην υποχωρήσει.

Go Deeper

COP31 Ευρωπαική Ενωση κλιματική αλλαγή ορυκτά καύσιμα

Επόμενο άρθρο

Google news

Ακολουθήστε tanea.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Σχετικά άρθρα

Σχόλια
Σχολίασε εδώ
0 /50
0 /2000

Τα Νεότερα

  1. Αϊόβα: «Κίνδυνος έκρηξης λόγω του ψύχους» – Γιατί ο αμερικανικός στρατός αψηφά δικαστική απόφαση
  2. Ιωάννινα: Θανατηφόρο τροχαίο μετά το Καλπάκι – Ένας νεκρός και ένας τραυματίας
  3. ΠΑΟΚ – Κηφισιά 4-0: Μαγικός Ζίβκοβιτς και επιβλητική εμφάνιση από τον Δικέφαλο

Πιο Σχολιασμένα

Πιο Διαβασμένα

Cookies