Ισραήλ: Χωρίς συμφωνία οι επαφές Άιζενκοτ – Νετανιάχου για τον σχηματισμό κυβέρνησης εθνικής ενότητας

Σε τροχιά διαπραγματεύσεων για τον σχηματισμό κυβέρνησης εθνικής ενότητας βρίσκονται η παράταξη Yashar του Γκαντί Άιζενκοτ και το κόμμα Λικούντ του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, καθώς η πολιτική κρίση στο Ισραήλ παραμένει σε εξέλιξη και οι προσπάθειες συγκρότησης νέας κυβέρνησης προσκρούουν σε σημαντικές διαφωνίες.

Οι δύο πλευρές συναντήθηκαν την Κυριακή, παρουσία εκπροσώπων του κόμματος B’Yachad του Ναφτάλι Μπένετ, σε μια συνάντηση που διήρκεσε περίπου μία ώρα. Σε κοινή ανακοίνωσή τους χαρακτήρισαν τις συνομιλίες «επαγγελματικές» και γνωστοποίησαν ότι θα συνεχιστούν, χωρίς ωστόσο να αποκαλύψουν λεπτομέρειες για το περιεχόμενο των συζητήσεων ή για ενδεχόμενη σύγκλιση των θέσεών τους.

Η έκδοση κοινής ανακοίνωσης, χωρίς παράλληλες διαρροές από τις δύο πλευρές, εκτιμάται ότι αποτυπώνει ένα σχετικά θετικό κλίμα στις επαφές.

Πριν από τη συνάντηση, η Yashar διέψευσε δημοσίευμα του Army Radio περί πρότασης για εκ περιτροπής πρωθυπουργία, με πρώτο πρωθυπουργό τον Άιζενκοτ. Σε δήλωσή της στους Times of Israel, ξεκαθάρισε ότι η μοναδική πρόταση που βρίσκεται στο τραπέζι είναι η συμμετοχή του Λικούντ σε κυβέρνηση υπό την ηγεσία του Άιζενκοτ.

Από την πλευρά του, ο ΝεταΜπενιαμίν Νετανιάχουνιάχου φέρεται να εγκατέλειψε το Σάββατο την απαίτησή του να ηγηθεί ο ίδιος μιας κυβέρνησης εκ περιτροπής, αφήνοντας περιθώρια ευελιξίας στις διαπραγματεύσεις.

Τα πολιτικά ανταλλάγματα και οι όροι του Άιζενκοτ

Οι συνομιλίες πραγματοποιούνται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία, καθώς η 26η Κνεσέτ εισέρχεται στην πρώτη πλήρη εβδομάδα λειτουργίας της, με το μπλοκ του Άιζενκοτ να επιχειρεί να αξιοποιήσει τη νέα κοινοβουλευτική αριθμητική.

Μετά την απώλεια της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας από τον Νετανιάχου στις εκλογές του προηγούμενου μήνα, οι δυνάμεις που επιδιώκουν την αντικατάστασή του έχουν πλέον τη δυνατότητα να διεκδικήσουν τον έλεγχο σημαντικών κοινοβουλευτικών θέσεων, ακόμη και χωρίς να έχουν καταλήξει σε συμφωνία για τον σχηματισμό κυβέρνησης.

Από την πλευρά του, ο Άιζενκοτ έχει θέσει τέσσερις βασικές προϋποθέσεις για τη συμμετοχή κομμάτων σε κυβέρνηση υπό την ηγεσία του: την αναγνώριση του Ισραήλ ως εβραϊκού και δημοκρατικού κράτους, την αποδοχή της Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας, την καθιέρωση υποχρεωτικής στρατιωτικής ή πολιτικής θητείας για όλους και την αναγνώριση της Χαμάς ως τρομοκρατικής οργάνωσης, με δέσμευση για την εξάρθρωση των στρατιωτικών και διοικητικών δομών της.

Παράλληλα, ζητά από τους ενδεχόμενους κυβερνητικούς εταίρους να αποστασιοποιηθούν από τις εξτρεμιστικές πολιτικές δυνάμεις, σε μια αναφορά που εκτιμάται ότι αφορά, μεταξύ άλλων, τον επικεφαλής του Otzma Yehudit, Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ.

Το Yashar έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο συνεργασίας με βουλευτές του Λικούντ και της Θρησκευτικής Σιωνιστικής παράταξης, υπό την προϋπόθεση ότι θα αποδεχθούν τις συγκεκριμένες αρχές.

Ωστόσο, η προοπτική συμμετοχής του Νετανιάχου σε κυβέρνηση υπό τον Άιζενκοτ παραμένει εξαιρετικά δύσκολη. Ο τελευταίος έχει επανειλημμένα χαρακτηρίσει τον πρωθυπουργό ακατάλληλο για το αξίωμα, υποστηρίζοντας ότι αποτελεί κίνδυνο για τη χώρα και ότι πρέπει να αποχωρήσει από την πολιτική.

Υπό αυτές τις συνθήκες, οι επαφές με το Λικούντ ενδέχεται να αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής του Άιζενκοτ, προκειμένου να εξαντλήσει τα περιθώρια σχηματισμού κυβέρνησης εθνικής ενότητας πριν στραφεί σε εναλλακτικές λύσεις, όπως ένας συνασπισμός με τα υπερορθόδοξα κόμματα ή μια κυβέρνηση μειοψηφίας με την κοινοβουλευτική στήριξη των αραβικών κομμάτων Ra’am και Joint List.

Στο επίκεντρο η στάση των υπερορθόδοξων κομμάτων

Καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις αναμένεται να διαδραματίσει η στάση των υπερορθόδοξων κομμάτων και κυρίως του United Torah Judaism (UTJ), η υποστήριξη του οποίου θα μπορούσε να αποδειχθεί καθοριστική για τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης.

Ο Άιζενκοτ επιδιώκει να εξασφαλίσει τη στήριξή του, ιδιαίτερα μετά την άρνηση του επικεφαλής του Yisrael Beytenu, Αβιγκντόρ Λίμπερμαν, να συμμετάσχει σε κυβέρνηση που θα στηρίζεται από αραβικά κόμματα.

Σύμφωνα με το Channel 12, ο Άιζενκοτ είχε μυστική συνάντηση την προηγούμενη εβδομάδα με τον πρόεδρο του UTJ, Γιάακοβ Άσερ.

Από την πλευρά του, ο Νετανιάχου ασκεί πιέσεις στο υπερορθόδοξο κόμμα να αντιταχθεί στην εκλογή του βουλευτή της Yashar, Ματάν Καχάνα, στη θέση του προέδρου της Κνεσέτ, μετατρέποντας την ψηφοφορία της Τρίτης σε σημαντικό τεστ για τις μελλοντικές πολιτικές συμμαχίες.

Το UTJ δεν έχει ακόμη δεσμευτεί υπέρ κάποιας πλευράς, διατηρώντας τη θέση του ως διαπραγματευτικό πλεονέκτημα. Κεντρικό σημείο διαφωνίας παραμένουν οι στρατιωτικές εξαιρέσεις για τους μαθητές των υπερορθόδοξων θρησκευτικών σχολών.

Το μπλοκ του Άιζενκοτ διαθέτει τις απαιτούμενες ψήφους για την εκλογή του Καχάνα, εφόσον εξασφαλίσει τη στήριξη των αραβικών κομμάτων. Η υποστήριξη, ωστόσο, του UTJ θα μπορούσε να επιτρέψει σε βουλευτές της Joint List και της Ra’am να απόσχουν από την ψηφοφορία.

Κρίσιμες ψηφοφορίες και ανατροπές στην Κνεσέτ

Παράλληλα με τις διαπραγματεύσεις, το μπλοκ του Άιζενκοτ προετοιμάζει μια σειρά κοινοβουλευτικών κινήσεων που ενδέχεται να αλλάξουν τις πολιτικές ισορροπίες στο Ισραήλ.

Τη Δευτέρα αναμένεται να αναλάβουν επίσημα την προεδρία δύο σημαντικών κοινοβουλευτικών επιτροπών ο Αβιγκντόρ Λίμπερμαν, στην Επιτροπή Εξωτερικών και Άμυνας, και η Λιράν Αβισάρ Μπεν Χορίν, στην Επιτροπή Οικονομικών.

Το πρώτο μεγάλο τεστ θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη, με την ψηφοφορία για την αντικατάσταση του προέδρου της Κνεσέτ, Αμίρ Οχάνα, στενού συμμάχου του Νετανιάχου, από τον βουλευτή της Yashar, Ματάν Καχάνα.

Εφόσον εξασφαλιστεί η αντικατάσταση του Οχάνα, το μπλοκ του Άιζενκοτ σχεδιάζει να προχωρήσει ήδη από την Τετάρτη στην έναρξη της διαδικασίας κατάργησης της αμφιλεγόμενης δικαστικής μεταρρύθμισης της προηγούμενης κυβέρνησης.

Οι επίμαχες νομοθετικές παρεμβάσεις περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την ενίσχυση της πολιτικής επιρροής στην επιτροπή διορισμού δικαστών και τον περιορισμό των αρμοδιοτήτων του γενικού εισαγγελέα.

Στο πλαίσιο αυτό, το κόμμα Democrats του Γιαΐρ Γκολάν ανακοίνωσε συμφωνία με το Yashar, βάσει της οποίας εκπρόσωπός του θα αναλάβει την προεδρία της ειδικής επιτροπής της Κνεσέτ που θα επεξεργαστεί την κατάργηση της δικαστικής μεταρρύθμισης. Η συγκρότησή της αναμένεται εντός της εβδομάδας.

«Αυτό είναι η αρχή της διαδικασίας αποκατάστασης της ζημιάς», δήλωσε ο Γκολάν και πρόσθεσε ότι: «Θα καταργήσουμε τη δικαστική μεταρρύθμιση και θα ενισχύσουμε τη δημοκρατία, ώστε να μην επαναληφθούν όσα συνέβησαν τα τελευταία τέσσερα χρόνια».

Σύμφωνα με τους Democrats, τα σχετικά νομοσχέδια θα εξαιρεθούν από την καθιερωμένη περίοδο αναμονής των 45 ημερών πριν από την προκαταρκτική ψηφοφορία, προκειμένου να επιταχυνθεί η κοινοβουλευτική διαδικασία.

Ωστόσο, για να τεθούν σε ισχύ, θα πρέπει να περάσουν από την προκαταρκτική ψηφοφορία στην ολομέλεια και στη συνέχεια να εγκριθούν σε τρεις διαδοχικές ψηφοφορίες, έπειτα από τις προβλεπόμενες συζητήσεις στις αρμόδιες επιτροπές.

Οι εξελίξεις της εβδομάδας αναμένεται να αποτελέσουν καθοριστική δοκιμασία τόσο για τις διαπραγματεύσεις σχηματισμού κυβέρνησης όσο και για τη δυνατότητα του Γκάντι Άιζενκοτ να εδραιώσει τον κοινοβουλευτικό έλεγχο, σε μια περίοδο κατά την οποία το ενδεχόμενο νέων εκλογών παραμένει ανοιχτό.

Με πληροφορίες από Times Of Israel