Το Υπουργείο Πολιτισμού ανακοίνωσε την εγγραφή δώδεκα νέων στοιχείων και την ανάδειξη μίας Καλής Πρακτικής στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας, στο πλαίσιο της εφαρμογής της Σύμβασης για τη Διαφύλαξη της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς που εφαρμόζεται από το 2006.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ΥΠΠΟ, τα δελτία για τα νέα στοιχεία και την Καλή Πρακτική υποβλήθηκαν και επεξεργάστηκαν από τη Διεύθυνση Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς και την Εθνική Επιστημονική Επιτροπή για την Εφαρμογή της Σύμβασης της UNESCO (2003). Μέχρι σήμερα, το Εθνικό Ευρετήριο περιλαμβάνει 164 στοιχεία και μία Καλή Πρακτική Διαφύλαξης.
Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη δήλωσε: «Η εγγραφή των δώδεκα νέων στοιχείων και της Καλής Πρακτικής στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, σε συνεργασία με τις κοινότητες και τους φορείς, με στόχο τη διαφύλαξη των παραδόσεων και τη μετάδοσή τους στις νεότερες γενιές, αποτελεί αναγνώριση της ζωντανής παράδοσης που συνδέει τις κοινότητες με την τοπική ιστορία και την ταυτότητά τους. Κάθε στοιχείο που καταγράφουμε αντανακλά την πλούσια πολυμορφία της άυλης πολιτιστικής μας κληρονομιάς, τις δεξιότητες, τη φαντασία και τη συλλογική μνήμη των ανθρώπων μας. Η διαφύλαξή της δεν είναι μόνο μία πράξη σεβασμού προς το παρελθόν, αλλά και μία πολύτιμη επένδυση στη συνέχεια και την ανανέωση της κοινότητας, στη μετάδοση στέρεων γνώσεων στις νέες γενιές και στην ενίσχυση της πολιτιστικής μας ταυτότητας. Μέσα από τη συμμετοχή και τη διάδοση αυτής της παράδοσης, η κληρονομιά μας παραμένει ζωντανή, απολύτως προσβάσιμη και συλλογικά διαχειρίσιμη».
Έθιμα, χοροί και ξεχωριστές λιχουδιές στο Εθνικό Ευρετήριο
Ανάμεσα στα στοιχεία που εγγράφονται στο Εθνικό Ευρετήριο περιλαμβάνονται ο λιαστός οίνος Μαλβαζία Μονεμβασίας, Κρήτης και Πάρου. Ένα γλυκό, αρωματικό κρασί από λιαστά σταφύλια τοπικών ποικιλιών, με ιστορία που ξεκινά τον 12ο αιώνα από τη Μονεμβασία και εξαπλώθηκε σε όλη τη Μεσόγειο, αποτελώντας επί αιώνες το «πιο φημισμένο κρασί της ιστορίας».
Στη Χίο, τα Αγιοβασιλιάτικα Καραβάκια αναβιώνουν κάθε παραμονή Πρωτοχρονιάς με διαγωνισμό κατασκευής πλοίων και τραγούδι παραδοσιακών καλάντων, τιμώντας τη ναυτική παράδοση του νησιού και τους ξενιτεμένους ναυτικούς του.
Το έθιμο του Κεσκέκι Μελισσίων στην Αττική, που προέρχεται από τον Γκιούλμπαξε της Μικράς Ασίας, αποτελεί κοινοτική τελετουργία μνήμης και ενότητας, με την παρασκευή και διανομή του παραδοσιακού φαγητού την παραμονή της εορτής του Αγίου Γεωργίου.
Οι τηγανίτες Ροδαυγής Άρτας αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της κοινωνικής ζωής του χωριού, ενώ το έθιμο του στολισμού και της περιφοράς των Επιταφίων στην πόλη της Άρτας αναδεικνύει τη βυζαντινή ταυτότητα και την έντονη συμμετοχή της κοινότητας στη Μεγάλη Εβδομάδα.
Στη Σκόπελο, οι Καλές και Μπράμδες και η Τράτα αποτελούν αποκριάτικα δρώμενα με σατιρικό χαρακτήρα και έντονη συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας, εμπνευσμένα από τη ναυτική ιστορία του νησιού.
Η κρητική μαντινάδα, ως προφορική ποιητική μορφή, συμπυκνώνει σε δύο στίχους τον ψυχισμό και τη ζωντανή παράδοση της Κρήτης, ενώ η τέχνη του παραδοσιακού βιολιού αποτελεί θεμέλιο της ελληνικής μουσικής παράδοσης, με ποικιλία εκφραστικών ιδιωμάτων σε όλη τη χώρα.
Από τα Γρεβενά, ο Χορός της Αντρομάνας στη Δεσκάτη ξεχωρίζει για τη συμμετοχικότητα και τη δυναμική του, ενώ το κοπανέλι της Σαλαμίνας αναδεικνύει τη δεξιοτεχνία των γυναικών στη δημιουργία παραδοσιακών δαντελών.
Τα Λαζαρίτικα Κάλαντα της Κρηνίτσας Τρικάλων, τραγουδισμένα από τις Λαζαρίνες το Σάββατο του Λαζάρου, διατηρούν ζωντανή μια παράδοση που συνδέει τη μουσική, τον έρωτα και την άνοιξη.
Η Καλή Πρακτική της Λήμνου πρότυπο για την Ελλάδα
Η Καλή Πρακτική που ανέπτυξε το MedINA στη Λήμνο αφορά την ανάδειξη, διαφύλαξη και αξιοποίηση της άυλης πολιτιστικής και αγροδιατροφικής κληρονομιάς του νησιού. Η πρωτοβουλία αυτή συνδέει τη ζώσα παράδοση με τη βιώσιμη τοπική ανάπτυξη, μέσα από τεκμηρίωση, εκπαίδευση, βιωματικά σεμινάρια και ενίσχυση των παραγωγών.
Η δράση περιλαμβάνει την πιστοποίηση τοπικών προϊόντων μέσω του σήματος Terra Vita και την ενδυνάμωση των κοινοτήτων, διασφαλίζοντας ότι η πολιτιστική κληρονομιά της Λήμνου παραμένει ζωντανή και λειτουργεί ως πρότυπο για άλλες περιοχές της Ελλάδας.
Πηγή φωτογραφίας: ΥΠΠΟ
