Κύματα – θηρία 20 μέτρων κατέγραψαν οι δορυφόροι της ESA – Μεγάλα όσο και η Αψίδα του Θριάμβου

Η Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία (ESA) ανακοίνωσε ότι, κατά τη διάρκεια της Καταιγίδας Eddie τον Δεκέμβριο του 2024, δορυφόροι κατέγραψαν κύματα ύψους σχεδόν 20 μέτρων – όσο το ύψος της Αψίδας του Θριάμβου στο Παρίσι. Πρόκειται για τα μεγαλύτερα κύματα που έχουν μετρηθεί ποτέ από το διάστημα, επιβεβαιώνοντας τη δύναμη των ωκεανών και τον ρόλο των «φουσκοθαλασσιών» (ocean swells) ως αγγελιοφόρων των καταιγίδων.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, τα μεγάλα κύματα που προκαλούνται από τους ανέμους κατά τη διάρκεια ισχυρών καταιγίδων δεν περιορίζονται στα σημεία πρόσκρουσης. Οι μακρές φουσκοθαλασσιές ταξιδεύουν χιλιάδες χιλιόμετρα, μεταφέροντας ενέργεια και προκαλώντας φαινόμενα διάβρωσης και καταστροφές σε ακτές που βρίσκονται πολύ μακριά από το επίκεντρο του καιρού.

Η έρευνα, που συνδυάζει στοιχεία από τον νέο γαλλοαμερικανικό δορυφόρο SWOT (Surface Water and Ocean Topography) και από το πρόγραμμα CCI Sea State της ESA, ανέλυσε δεδομένα που χρονολογούνται από το 1991. Οι επιστήμονες επιβεβαίωσαν ότι η Καταιγίδα Eddie ήταν η ισχυρότερη των τελευταίων δέκα ετών, ενώ εντόπισαν πως το ρεκόρ των τελευταίων 34 ετών εξακολουθεί να ανήκει στην Καταιγίδα Hercules του 2014, όταν κύματα ύψους 23 μέτρων έπληξαν περιοχές από το Μαρόκο έως την Ιρλανδία.

Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τον Φαμπρίς Αρντουέν από το Εργαστήριο Φυσικής και Διαστημικής Ωκεανογραφίας στη Γαλλία, κατάφερε να χαρτογραφήσει τη διάδοση των κυμάτων της Eddie σε απόσταση 24.000 χιλιομέτρων, από τον Βόρειο Ειρηνικό έως τον Ατλαντικό, μέσα σε μόλις δύο εβδομάδες. Τα δεδομένα αυτά προσφέρουν για πρώτη φορά άμεση επιβεβαίωση μαθηματικών μοντέλων κυματισμών σε ακραίες συνθήκες.

Τα νέα ευρήματα δείχνουν ότι οι πολύ μακριές φουσκοθαλασσιές μεταφέρουν λιγότερη ενέργεια απ’ ό,τι πιστευόταν, ενώ η μεγαλύτερη συγκέντρωση ισχύος εντοπίζεται στα κύρια, «κορυφαία» κύματα. «Είναι σαν ένας πυγμάχος που, αντί να ρίχνει πολλά αδύναμα χτυπήματα, συγκεντρώνει όλη τη δύναμή του σε λίγα, αλλά ισχυρά», εξηγούν οι επιστήμονες.

Η αποστολή SWOT, σε συνδυασμό με δεδομένα από τους δορυφόρους Copernicus Sentinel-3, Sentinel-6, CryoSat και Jason-3, προσφέρει ανεκτίμητα στοιχεία για την κατανόηση των κυματισμών, του ύψους και της ταχύτητας των ανέμων. Εκτός από την έρευνα, αυτά τα δεδομένα χρησιμοποιούνται και για πρακτικές εφαρμογές πρόγνωσης που βοηθούν στην προστασία παράκτιων κοινοτήτων και θαλάσσιων υποδομών.

Ο Αρντουέν σημειώνει ότι το επόμενο βήμα είναι η σύνδεση των παρατηρήσεων με την κλιματική αλλαγή: «Τώρα μπορούμε να παρακολουθούμε τις τάσεις έντασης των καταιγίδων μέσα στον χρόνο. Η κλιματική αλλαγή ίσως είναι ένας παράγοντας, αλλά όχι ο μόνος· και οι συνθήκες του βυθού παίζουν καθοριστικό ρόλο». Η ESA υπογραμμίζει ότι η κατανόηση αυτών των τεράστιων κυματισμών δεν είναι μόνο επιστημονικό επίτευγμα, αλλά κρίσιμο εργαλείο προειδοποίησης σε έναν πλανήτη όπου οι ωκεανοί, ολοένα και πιο δυνατοί και απρόβλεπτοι, καθορίζουν το μέλλον των ακτών μας.