Από τη φούσκα στο φιάσκο των τιμών

Η ιστορία των αντικειμενικών αξιών των ακινήτων αρχίζει το 1982. Υπουργός Οικονομικών τότε ήταν ο Μανώλης Δρεττάκης και ο κυριότερος λόγος που θεσπίστηκαν ήταν για να  μπει τέλος στις αυθαιρεσίες υπολογισμού της φορολογητέας αξίας των ακινήτων που ευνοούσε τις «συναλλαγές» μεταξύ φορολογουμένων και υπαλλήλων των εφοριών.

Με την πάροδο του χρόνου οι αντικειμενικές τιμές των ακινήτων έγιναν ο βασικός παράγοντας που προσδιόριζε τις εμπορικές τιμές. Οταν άρχισε να δημιουργείται η φούσκα στην αγορά των ακινήτων, δηλαδή την περίοδο 1993 – 2007, τότε που οι τιμές πώλησης των ακινήτων είχαν εκτοξευτεί στα ύψη, οι  αντικειμενικές αξίες διευκόλυναν τους αγοραστές και τους κατασκευαστές ακινήτων. Οι πρώτοι πλήρωναν στην Εφορία μικρότερα ποσά φόρου κατά την απόκτηση του ακινήτου τους και οι δεύτεροι έκαναν χρυσές δουλειές εισπράττοντας μαύρο χρήμα, αφού στα συμβόλαια αναγραφόταν η αντικειμενική αξία του ακινήτου και όχι το πραγματικό τίμημα, το οποίο ήταν μεγαλύτερο.

Στα χρόνια της κρίσης και των Μνημονίων η εικόνα άλλαξε. Οι τιμές των ακινήτων κατέρρευσαν και η φούσκα στην κτηματαγορά έσκασε με πάταγο. Οι αντικειμενικές αξίες όχι μόνο δεν ακολούθησαν την πτωτική πορεία των τιμών της αγοράς αλλά παρέμειναν στο ύψος τους παγωμένες από το 2007 προκαλώντας μεγάλες στρεβλώσεις στην κτηματαγορά και υπέρμετρες επιβαρύνσεις στους φορολογουμένους.

Τον Ιανουάριο του 2016 και μετά την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας που ζητούσε αναπροσαρμογή τω αντικειμενικών αξιών και μάλιστα αναδρομικά από τον Μάιο του 2015, το υπουργείο Οικονομικών προχώρησε σε οριζόντια μείωση των τιμών ζώνης από 5,5% έως 19%. Η μείωση αυτή δεν έλυσε τα προβλήματα στην αγορά των ακινήτων όπου καταγράφονται αποκλίσεις που προσεγγίζουν ακόμη και το 70% σε ορισμένες περιπτώσεις ανάμεσα στις αντικειμενικές αξίες και τις πραγματικές τιμές στις οποίες πραγματοποιούνται αγοραπωλησίες στην αγορά ακινήτων. Σήμερα η αγορά ακινήτων είναι στρεβλή στο 40% και περίπου μια στις τέσσερις πωλήσεις κατοικιών πραγματοποιείται σε εξευτελιστικές τιμές. Τιμές που απέχουν κατά 60%-70% από την αντικειμενική αξία και κατά 70%-80% από την εμπορική τιμή που ίσχυε το 2008, στις καλές εποχές της κτηματαγοράς.

Βέβαια από την απόλυτη φούσκα φτάσαμε στο απόλυτο φιάσκο, από τις υπερβολικές τιμές και το ανεξέλεγκτο μαύρο χρήμα, σε μια «σκοτωμένη» αγορά.