Ελληνικό θέατρο άνευ διδασκάλου

Στις μεγάλες θεατρικές σκηνές του εξωτερικού, τα έργα των αρχαίων ελλήνων συγγραφέων αποτελούν από χρόνια αναπόσπαστο κομμάτι του ρεπερτορίου τους, είτε με την κλασική τους μορφή είτε με πιο «πειραγμένες» εκδοχές τους. Σύντομα, όμως, σκηνοθέτες και δημιουργοί θα έχουν την ευκαιρία να προσεγγίσουν και τις δημιουργίες των σύγχρονων «συναδέλφων» τους χάρη σε ένα νέο εγχείρημα που επιχειρεί να ανοίξει ένα μονοπάτι για την εξαγωγή του νεοελληνικού θεάτρου πέρα από τα σύνορα της χώρας μας.

Οι εκδόσεις Σοκόλη σε συνεργασία με τον βρετανικό εκδοτικό οίκο Oberon Books προχωρούν στην έκδοση και την κυκλοφορία σε όλο τον κόσμο μιας συλλογής έργων ελλήνων θεατρικών συγγραφέων της σύγχρονης γενιάς στα αγγλικά. Το «The Oberon Anthology of Contemporary Greek Plays», όπως τιτλοφορείται το βιβλίο, αναμένεται να βγει στα ράφια των διεθνών βιβλιοπωλείων έως την άνοιξη του 2017 και θα περιλαμβάνει πέντε σενάρια νέων δημιουργών σε πρώτη φάση. Ακολουθώντας το παράδειγμα της πρώτης αντίστοιχης ανθολογίας που είχε κυκλοφορήσει ποτέ, αυτής του 1992, με πρωτοβουλία της Αναστασίας Ρεβή από τον εκδοτικό οίκο Αrcadia. «Ολα ξεκίνησαν στα τέλη του 2015, από αγάπη προς το θέατρο, έναν χώρο στον οποίο ειδικευόμαστε τα τελευταία χρόνια, από μια διάθεση μετασχηματισμού της κρίσης που βιώνουμε από κάτι αρνητικό σε κάτι θετικό, αλλά και από μια ευρύτερη διάθεση επιχειρηματικής εξωστρέφειας. Επισκέφθηκα το Λονδίνο, όπου ήρθα σε επαφή με τους τρεις μεγαλύτερους βρετανούς εκδότες στον χώρο των παραστατικών τεχνών και κατόπιν διαπραγματεύσεων υπογράψαμε με τον Oberon Ltd» αναφέρει η Αθηνά Σοκόλη, ιθύνων νους των ομώνυμων εκδόσεων που φέτος γιορτάζουν μισό αιώνα λειτουργίας.

Το βιβλίο ανοίγει με μια εισαγωγή από τον Γιώργο Πεφάνη, αναπληρωτή καθηγητή στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών και κριτικό θεάτρου, αναφορικά με τη σύγχρονη ελληνική δραματουργία.

Παράλληλα, θα γίνονται αναφορές και στο έργο των πέντε επιλεγμένων δραματουργών που είναι οι Χαράλαμπος Γιάννου,  Ακης Δήμου, Λένα Κιτσοπούλου, Γιάννης Μαυριτσάκης και Νίνα Ράπη. Και μολονότι κάποιος θα περίμενε ότι στην επιλογή των δημιουργών κάποιο ρόλο θα έπαιζαν οι εκδόσεις Σοκόλη, στην πραγματικότητα η τελική λίστα ονομάτων είναι αποτέλεσμα της επιθυμίας των Βρετανών. «Εμείς προτείνουμε συγγραφείς και κείμενα λαμβάνοντας υπόψη κάθε φορά διάφορα κριτήρια. Οσοι προτείνουμε δεν ανήκουν αποκλειστικά και μόνο στο συγγραφικό δυναμικό του εκδοτικού οίκου.

Η τελική επιλογή γίνεται αυστηρά από τον ξένο εκδότη. Ειδικά οι Αγγλοι ήθελαν στην ανθολογία να εμφανίζονται σχεδόν ισάριθμοι άνδρες και γυναίκες και να εκπροσωπούνται όλα τα είδη δραματουργίας, από το δράμα ώς την κωμωδία» τονίζει η εκδότρια που βρίσκεται σ’ αυτή τη θέση τα τελευταία δέκα χρόνια.

      

Κωμωδία και δράμα

Τοποθετούμενοι οι συγγραφείς με αλφαβητική σειρά στον τόμο, το πρώτο έργο που θα παρουσιαστεί είναι η «Πείνα» του Χαράλαμπου Γιάννου. Πρόκειται για μια μαύρη κωμωδία για 4 ηθοποιούς που περιγράφει μια συνηθισμένη οικογενειακή κρίση που παίρνει απρόβλεπτες διαστάσεις. Το έργο τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Συγγραφής Θεατρικού Εργου για το 2014. Δεύτερο έρχεται το «…και Ιουλιέτα» του Ακη Δήμου που πρωτοπαρουσιάστηκε τον Νοέμβριο του 1995 στη Θεσσαλονίκη από την Πειραματική Σκηνή της Τέχνης, σε σκηνοθεσία Πέτρου Ζηβανού, με τη Λυδία Φωτοπούλου στον ομώνυμο ρόλο. Είναι ένας θεατρικός μονόλογος για την ερωτική μοναξιά με πρωταγωνίστρια μια γερασμένη έκδοση της σαιξπηρικής ηρωίδας.

Στη συνέχεια υπάρχει η «Μ.Α.Ι.Ρ.Ο.Υ.Λ.Α.» της Λένας Κιτσοπούλου με πρωταγωνίστρια μια «περίεργη» γυναίκα που θέλει να αφήσει πίσω της ό,τι τη βασανίζει. Το έργο ανέβηκε στο Εθνικό Θέατρο, τον Μάρτιο του 2009, σε σκηνοθεσία των Λένας Κιτσοπούλου – Μαρίας Πρωτόπαππα, με τη Μαρία Πρωτόπαππα στον κεντρικό ρόλο. Ακολουθεί το «Wolfgang» του Γιάννη Μαυριτσάκη και αφηγείται την ιστορία ενός άντρα που αναζητά με εμμονή την απόλυτη αφοσίωση και την πετυχαίνει μέσα από τη στέρηση της ελευθερίας του άλλου. Εκανε πρεμιέρα στο Εθνικό Θέατρο (2008), σε σκηνοθεσία Κατερίνας Ευαγγελάτου, ενώ το 2014 παραστάθηκε στο Théâtre de l’ Atalante στο Παρίσι. Η έκδοση κλείνει με το «Angelstate» της Νίνας Ράπη που περιγράφει έξι πρόσωπα σε κατάσταση λίμπο. Παρουσιάστηκε στο Θέατρο Τέχνης τον Νοέμβριο του 2015, σε σκηνοθεσία Αργυρώς Χιώτη, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Θεατρικών Αναλογίων.

 Πηγαίνοντας το πρότζεκτ της «Greek Theatre travels abroad» ένα βήμα παρακάτω, η κυρία Σοκόλη δεν σταματάει στη συνεργασία με τον βρετανικό οίκο που ειδικεύεται στις παραστατικές τέχνες. Μολονότι, αν πάει καλά, θα υπάρξει και δεύτερος και τρίτος τόμος. Αλλά επεκτείνει το δίκτυο της κυκλοφορίας του αντίστοιχου εγχειριδίου σε άλλες γλώσσες και χώρες. «Αυτή τη στιγμή είμαστε πολύ κοντά στην επίτευξη συμφωνίας με την Ιταλία και τη Γαλλία – είναι θέμα μηνός -, χώρες στις οποίες στάλθηκαν κάποιοι από τους συγγραφείς που θα περιληφθούν στον τόμο του «Oberon», αλλά και κάποιοι άλλοι συγγραφείς. Επόμενοι σταθμοί μας είναι η Ρωσία, η Τουρκία, τα Αραβικά Εμιράτα, η Αυστραλία» καταλήγει η εκδότρια.