Πόσο ευάλωτα είναι τα πυρηνικά του Βελγίου;

Λίγες ημέρες μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις στις Βρυξέλλες βρέθηκε νεκρός στο μπάνιο του σπιτιού του στο Σαρλερουά ο υπεύθυνος ασφαλείας ενός κέντρου παραγωγής ραδιενεργών στοιχείων για ιατρική χρήση. Ο θάνατός του ήταν βίαιος. Και από την έρευνα της αστυνομίας στο διαμέρισμά του διαπιστώθηκε ότι είχε κάνει φτερά η κάρτα εισόδου στην υπηρεσία του. Αυτό και μόνο το γεγονός ήταν αρκετό για να καταλήξει η υπόθεση στα πρωτοσέλιδα του βελγικού Τύπου και να σημάνει συναγερμό στις βελγικές Αρχές. Αν και στη συνέχεια αποδείχθηκε ότι τα κίνητρα της δολοφονίας δεν είχαν σχέση με την τρομοκρατία, η ανησυχία παραμένει στο κόκκινο: πόσο ευάλωτοι στις ορέξεις των τρομοκρατών είναι οι δύο πυρηνικοί σταθμοί του Βελγίου με τους επτά αντιδραστήρες;

Το πρόβλημα ασφαλώς δεν είναι μόνο βελγικό. Είναι και γαλλικό, είναι και ιταλικό. Είναι ευρωπαϊκό. Ραδιενεργό υλικό εξάλλου δεν υπάρχει στην Ευρώπη μόνο στους πυρηνικούς σταθμούς. Το βρίσκει κανείς και σε εργαστήρια και κέντρα ερευνών, σε βιομηχανικές μονάδες. Τα μέτρα ασφαλείας έχουν αυξηθεί. Σε πολλές περιπτώσεις, όμως, η φύλαξη δεν ανατίθεται στην αστυνομία ή στον στρατό αλλά σε ιδιωτικές εταιρείες. Δίνοντας την αίσθηση ότι εκεί η τρύπα στην ασφάλεια μπορεί να ανοίξει πιο εύκολα.

Επιστρέφοντας στο Βέλγιο, η ανησυχία συνοδεύεται από ορισμένα γεγονότα που – αντίθετα από τη δολοφονία του υπευθύνου ασφαλείας στο Σαρλερουά – έχουν σχέση με την τρομοκρατία. Το πρώτο είναι ότι στον προσωπικό υπολογιστή που εγκατέλειψε σε έναν κάδο απορριμμάτων ο Ιμπραήμ ελ Μπακραουί, ένας από τους δύο καμικάζι του αεροδρομίου, βρέθηκαν εικόνες οι οποίες τραβήχτηκαν από βιντεοκάμερα που ήταν κρυμμένη έξω από το σπίτι ενός αξιωματούχου του βελγικού πυρηνικού προγράμματος. Αυτή η τελευταία βρέθηκε στο σπίτι όπου στις 26 του περασμένου Νοεμβρίου είχε συλληφθεί ο Μοχάμεντ Μπακαλί, μέλος της ομάδας επιμελητειακής υποστήριξης του γαλλοβελγικού πυρήνα που ήταν υπεύθυνος για τις επιθέσεις της 13ης Νοεμβρίου στο Παρίσι και της 22ης Μαρτίου στις Βρυξέλλες. Η βελγική αστυνομία είναι πεπεισμένη ότι με τη βιντεοσκόπηση δεν έχει σχέση μόνο ο Μπακαλί αλλά και οι αδελφοί Μπακραουί. Και ότι στόχος τους ήταν να απαγάγουν τον αξιωματούχο ζητώντας σε αντάλλαγμα ραδιενεργό υλικό ή – πιο πιθανό – πληροφορίες για τη λειτουργία και την ασφάλεια του πυρηνικού σταθμού του Τιάνζ.

Ο εφιάλτης μιας τρομοκρατικής επίθεσης με πυρηνικά, δηλαδή με μια βρώμικη βόμβα που θα κατασκευαστεί είτε με εμπλουτισμένο ουράνιο είτε με κάσιο 137, είναι τόσο παλιός όσο και η τρομοκρατία. Και είναι και μία από τις εμμονές τόσο των αμερικανικών και των βρετανικών μυστικών υπηρεσιών όσο και των ισραηλινών. Στο παρελθόν οι έρευνες επικεντρώνονταν στο Ιράκ του Σαντάμ, στη συνέχεια στο Ιράν του Αχμαντινετζάντ και φυσικά στην Αλ Κάιντα. Σήμερα, ο μεγεθυντικός φακός της αντικατασκοπίας έχει στραφεί στο Ισλαμικό Κράτος. Οι ειδικοί, από την πλευρά τους, είναι πιο καθησυχαστικοί.  Πρώτον, λένε, δεν είναι καθόλου εύκολο να κατασκευαστεί μια τέτοια βόμβα. Και δεύτερον, είναι εξαιρετικά δύσκολο να έχει κάποιος στην κατοχή του ένα τέτοιο υλικό χωρίς να προσβληθεί από τη ραδιενέργεια.

Οι εργάτες που έφυγαν για τη Συρία και το «ατύχημα»
Ο κίνδυνος της μόλυνσης δεν θα εμπόδιζε κάποιον που είναι αποφασισμένος να τιναχθεί στον αέρα να πάρει το ρίσκο. Το γνωρίζουν τόσο καλά οι Αρχές ασφαλείας ώστε αμέσως μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις στις Βρυξέλλες οι δύο πυρηνικοί σταθμοί στο Ντοέλ και το Τιάνζ εκκενώθηκαν, ενώ αφαιρέθηκαν οι κάρτες εισόδου από τουλάχιστον έντεκα εργαζομένους των σταθμών. Οι Βέλγοι έσπευσαν παράλληλα να διαβεβαιώσουν τους εταίρους τους στην Ευρώπη ότι αύξησαν τα μέτρα ασφαλείας στους πυρηνικούς σταθμούς. Ο λόγος; Η ιταλική «Ρεπούμπλικα» υπενθυμίζει δυο παλαιότερα γεγονότα. Το ένα είναι η αναχώρηση, το 2012, δύο εργατών του πυρηνικού σταθμού του Ντοέλ για τη Συρία όπου πολέμησαν μαζί με τον Αμπαούντ. Το δεύτερο γεγονός είναι ένα «ατύχημα» που σημειώθηκε το 2014 και πάλι στον σταθμό του Ντοέλ όταν ένας άγνωστος κατάφερε να εισβάλει στον αντιδραστήρα Νο 4 και να ανοίξει μια βαλβίδα απελευθερώνοντας 65.000 λίτρα λαδιού που χρησιμοποιείται για τη λίπανση των τουρμπινών. Οι Βέλγοι συνδυάζουν τα δυο γεγονότα. Και δεν κοιμούνται ήσυχοι.