Η χαλαρή κουλτούρα ασφάλειας και ο κίνδυνος από μία επίθεση

«Αν ήσασταν βέλγος τρομοκράτης θα επιλέγατε να φτιάξετε μια βρώμικη βόμβα ή θα κλέβατε μια κανονική πυρηνική βόμβα;». Το ερώτημα θέτει στο Φόρεϊν Πόλισι ο Τζέφρι Λιούις, ένας από τους καλύτερους αναλυτές σε θέματα πυρηνικών στον κόσμο. Για να υπενθυμίσει ότι στο Βέλγιο υπάρχουν πυρηνικές βόμβες. Είναι μερικές από αυτές που «μοίρασαν» οι ΗΠΑ σε διάφορα ευρωπαϊκά κράτη την εποχή του Ψυχρού Πολέμου. Και πού βρίσκονται; Στην αεροπορική βάση Κλάιν Μπρόγκελ, η οποία βρίσκεται σε απόσταση περίπου μιας ώρας από τις Βρυξέλλες. Η ασφάλεια στη βάση, προσθέτει ο Λιούις, είναι υποτυπώδης. Ή τουλάχιστον ήταν. Γιατί τον Ιανουάριο του 2010 μια ομάδα ακτιβιστών με την επωνυμία Bombspotters πέρασε την πύλη της βάσης ανενόχλητη. Κι αφού περιπλανήθηκε επί σχεδόν μία ώρα στις εγκαταστάσεις, κατέληξε σε μια έκταση με υπόστεγα για τα μαχητικά.

Η ασφάλεια της βάσης εμφανίστηκε μόνο τότε. Κι αυτή όμως δεν ήταν τίποτε άλλο από έναν βέλγο στρατιώτη, ο οποίος τους ρώτησε μάλλον βαριεστημένα ποιος ήταν ο λόγος της επίσκεψής τους. Στον ώμο του είχε περασμένο ένα όπλο. Μόνο που ήταν άδειο. Οι εισβολείς υπάκουσαν επομένως εθελοντικά όταν εκείνος τους είπε να τον ακολουθήσουν. Σε κάθε περίπτωση, η «κράτησή» τους δεν κράτησε για πολύ, ενώ αποχώρησαν χωρίς καμία επίπτωση για την πράξη τους. Και μάλλον αυτό εξηγεί το γεγονός ότι μερικούς μήνες αργότερα οι ακτιβιστές επέστρεψαν στη βάση και πέρασαν και πάλι την πύλη της. Αυτή τη φορά, μάλιστα, η εισβολή ήταν πιο αποτελεσματική αφού κατάφεραν να εισβάλουν και σε ένα από τα υπόστεγα. Σύμφωνα με τον Λιούις, η παρουσία τους έγινε αντιληπτή από τη διοίκηση της βάσης με τον ίδιο τρόπο που έγινε και από όλους τους υπολοίπους: από το βίντεο που ανέβασαν οι Bombspotters στο YouTube μία ημέρα μετά.

Πόσο υπαρκτός είναι ο κίνδυνος να βρεθούν στα χέρια κάποιου αυτά τα πυρηνικά; Από την πρώτη εισβολή οι Βέλγοι είχαν διαβεβαιώσει τους Αμερικανούς ότι οι ακτιβιστές δεν είχαν φτάσει μέχρι τα υπόστεγα με τα πυρηνικά όπλα. Αυτά τα τελευταία είναι κλειδωμένα σε κρύπτη. Ενας τρομοκράτης επομένως θα χρειαζόταν τον κωδικό ή ένα κομπρεσέρ για να φτάσει στον στόχο του. Ο αμερικανός αναλυτής πάντως βλέπει το ποτήρι μισοάδειο. Η βάση, σημειώνει, διαπνέεται από μια χαλαρή κουλτούρα ασφάλειας που κάνει τα πάντα δυνατά. Για παράδειγμα, σκυλιά στη βάση δεν υπήρχαν επειδή το κόστος τους υποτίθεται ότι είναι υψηλό.

Τα απολιθώματα του Ψυχρού Πολέμου
Μη νομίσει κανείς ότι η κουλτούρα χαλαρότητας είναι μόνο βελγική. Ακτιβιστές έχουν εισβάλει και στην αεροπορική βάση Βόλκερ στην Ολλανδία. Η εισβολή εκεί έγινε πριν από δύο χρόνια. Από τότε έχουν αλλάξει φυσικά πολλά – ενδεχομένως να έχουν αλλάξει και τα μέτρα ασφαλείας στις βάσεις. Αυτό που δεν φαίνεται να αλλάζει όμως είναι η πεποίθηση ότι το Βέλγιο πρέπει να έχει στο έδαφός του πυρηνικά όπλα. Αλλά, όπως σημειώνει ο Τζέφρι Λιούις, τι ακριβώς προσφέρουν στην ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών και των συμμάχων τους αυτά τα απολιθώματα του Ψυχρού Πολέμου;