Γιατί δεν είμαστε όλοι Πακιστανοί;

Την περασμένη Κυριακή σημειώθηκε μια τρομοκρατική επίθεση στη Λαχώρη του Πακιστάν από την οποία έχασαν τη ζωή τους τουλάχιστον 70 άτομα και τραυματίστηκαν περισσότερα από 280 – τα περισσότερα από τα θύματα ήταν γυναίκες και παιδιά. «Οταν έγινε η έκρηξη, οι φλόγες πετάχτηκαν τόσο ψηλά που ξεπέρασαν σε ύψος τα δέντρα και είδα ανθρώπους να εκτινάσσονται στον αέρα», δήλωσε ένας αυτόπτης μάρτυρας.

Η ειδησεογραφική εισαγωγή κρίνεται απαραίτητη. Γιατί παρά το μέγεθος της τραγωδίας, η είδηση δεν βρήκε τη θέση που της άξιζε στα μέσα ενημέρωσης. Αλλά και γιατί – αντιστοίχως – δεν τράβηξε το ενδιαφέρον των αναγνωστών. Η ειδησεογραφική εισαγωγή, επομένως, έχει τη σημασία μιας υπενθύμισης. Και γίνεται η αφορμή για να τεθεί ένα ερώτημα: γιατί η τρομοκρατική επίθεση στις Βρυξέλλες ή πριν από πέντε μήνες στο Παρίσι έκαναν παγκόσμια αίσθηση, ενώ η επίθεση στη Λαχώρη δεν είχε τον ίδιο αντίκτυπο; Ή, όπως έθεσε ένας τούρκος πολιτικός επιστήμονας πριν από μερικές ημέρες, γιατί είμαστε όλοι Αμερικανοί, Γάλλοι ή Βέλγοι όταν πλήττονται η Νέα Υόρκη, το Παρίσι ή οι Βρυξέλλες αλλά όχι Τούρκοι ή Πακιστανοί όταν οι τρομοκράτες αιματοκυλίζουν την Αγκυρα, την Κωνσταντινούπολη ή τη Λαχώρη;

Είναι ένα ζήτημα που δεν αφορά μόνο τα μέσα ενημέρωσης αλλά ακόμη και τις κυβερνήσεις. Οι σημαίες κυμάτισαν μεσίστιες στις Ηνωμένες Πολιτείες σε ένδειξη πένθους για τα θύματα των Βρυξελλών. Γιατί όχι και για τα θύματα της Λαχώρης; Οταν ρωτήθηκε σχετικά ο εκπρόσωπος Τύπου του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, δήλωσε απλώς άγνοια. Αντίθετα, μια απάντηση επιχειρεί να δώσει ο δημοσιογράφος της «Γκάρντιαν» Μάρτιν Μπέλαμ. Πολλοί – παρατηρεί – διαμαρτύρονται για το γεγονός ότι τα μέσα ενημέρωσης καλύπτουν με μια λογική δύο μέτρων και δύο σταθμών την τρομοκρατική βαρβαρότητα εκτός Ευρώπης. Είναι αλήθεια. Αλλά είναι εξίσου αλήθεια ότι οι αναγνώστες δεν δείχνουν το ίδιο ενδιαφέρον.

Τουλάχιστον αυτό δείχνουν τα δεδομένα. Στην ηλεκτρονική έκδοση του «Γκάρντιαν» η επίθεση στη Λαχώρη δεν ήταν το πιο διαβασμένο θέμα. Δεν ήταν καν στα πρώτα πέντε. Στη δεκάδα των πιο διαβασμένων προηγούνταν θέματα για μια σπαζοκεφαλιά, τα αρχαία της Παλμύρας, τις δηλώσεις του Τζον Κέρι σχετικά με τις προεδρικές εκλογές στις ΗΠΑ, αλλά και για μια γυναίκα που έκανε πολύ σεξ χωρίς να ικανοποιείται. Στη δέκατη θέση βρισκόταν ένα παλιό άρθρο για έναν οικολόγο πολιτικό που κατηγορούνταν για βιασμούς. Αντίθετα, την ημέρα των επιθέσεων στις Βρυξέλλες, πέντε από τα δέκα πιο διαβασμένα θέματα αφορούσαν τη βελγική πρωτεύουσα ενώ η ζωντανή κάλυψη στην ιστοσελίδα της εφημερίδας είχε εκατομμύρια επισκέψεις.

Μια εξήγηση που δίνει ο δημοσιογράφος είναι πρακτικού χαρακτήρα. Είναι πιο εύκολο – και πιο φτηνό – να πάνε δυο ρεπόρτερ στις Βρυξέλλες παρά στη Λαχώρη. Αλλά υπάρχει και μια άλλη εξήγηση: είναι πολύ πιο δύσκολο για καθέναν από εμάς να εμπλακούμε συναισθηματικά σε τραγωδίες που σημειώνονται μακριά από τις ευρωπαϊκές ακτές. Ενας λόγος είναι ότι πολλοί από εμάς έχουν ταξιδέψει στις Βρυξέλλες ή το Παρίσι, ενώ πολλοί λιγότεροι έχουν φτάσει στο Πακιστάν. Ανάλογη οικειότητα – προσθέτει ο Μάρτιν Μπέλαμ – υπάρχει και με τα πρόσωπα. Εκατοντάδες χιλιάδες αναγνώστες των αγγλικών ταμπλόιντ διάβασαν για τον διεθνή βέλγο ποδοσφαιριστή Βενσάν Κομπανί και τα δύο μηνύματα που έγραψε στο tweeter για τις επιθέσεις στη χώρα του. Το άρθρο της εφημερίδας Μίρορ κοινοποιήθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από 2.000 αναγνώστες. Ο Κομπανί παίζει στη Μάντσεστερ Σίτι. Αλλά δεν συνέβη το ίδιο με τον Ζεσάν Ρεχμάν, αρχηγό της εθνικής ομάδας του Πακιστάν, που έχει παίξει στη Φούλαμ, στην Μπράιτον και σε ακόμη τρεις τέσσερις αγγλικές ομάδες.  

Μια πολύ βίαιη επίθεση
Η επίθεση στη Λαχώρη ήταν πολύ πιο βίαιη σε σχέση με εκείνη στις Βρυξέλλες. Πραγματοποιήθηκε με βόμβα είκοσι κιλών στο πάρκο Γκουσλάν – ε – Ικμπάλ, όπου είχαν συγκεντρωθεί πιστοί για γιορτάσουν το Πάσχα των καθολικών