Ενα ταξίδι που δεν εγγυάται κανείς ότι θα έχει επιστροφή

Είναι ένας από τους πιο επικίνδυνους δρόμους του κόσμου. Και τον κάνει κάθε μέρα ένα λεωφορείο που φεύγει από τη Βηρυτό με τελικό προορισμό τη Ράκα, την ανεπίσημη πρωτεύουσα του Ισλαμικού Κράτους. Είναι ένα ταξίδι για το οποίο κανείς δεν εγγυάται ότι θα έχει επιστροφή. Και είναι ένα ταξίδι στο έλεος των βομβαρδισμών που πραγματοποιούνται κατά των τζιχαντιστών του Ισλαμικού Κράτους. Ο απεσταλμένος της γαλλικής «Φιγκαρό» που βρέθηκε στον σταθμό λεωφορείων Σαρλ Ελού, στην περιφέρεια της Βηρυτού, λέει πως ο προορισμός δεν αναγράφεται σε κάποιον πίνακα. Ψιθυρίζεται σαν ένα όνομα που φέρνει κακοτυχία: Ράκα. Αλλοτε το δρομολόγιο αυτό ήταν πολύ συχνό. Σήμερα είναι μια επικίνδυνη οδύσσεια που ξεκινά από τις ακτές της Μεσογείου για να ολοκληρωθεί στο υποτιθέμενο σύμβολο ισχύος των τζιχαντιστών.

Οι Σύροι που κατοικούν στον Λίβανο και παίρνουν το ρίσκο να γυρίσουν στη χώρα τους δεν είναι πολλοί. «Δεν είμαι βέβαιος ότι θα επιστρέψω στη Βηρυτό. Σήμερα οι τζιχαντιστές έχουν αποκλείσει τις εισόδους της Ράκα» λέει στη γαλλική εφημερίδα ο Μοχάμεντ, σύρος σιδεράς. Το να φτάσει εκεί όμως τον ενδιαφέρει περισσότερο από την επιστροφή. Ο λόγος; «Είναι εκεί η γυναίκα μου και τα παιδιά μου. Πρέπει να πάω να τους δω. Τα χρήματα που κερδίζω εδώ μου επιτρέπουν να τους συντηρώ. Την τελευταία φορά που τους επισκέφθηκα ήταν πριν από οκτώ μήνες». Ο γάλλος δημοσιογράφος παρατηρεί ότι οι περισσότεροι επιβάτες έχουν γένια. «Τα αφήνουν για να μην τους συλλάβουν οι τζιχαντιστές. Εκεί είναι υποχρεωτικό» εξηγεί ο υπάλληλος που κάθεται στο γκισέ του ταμείου.

Το ρολόι πίσω του δείχνει 17.30. Το λεωφορείο για τη Ράκα θα πρέπει να αναχωρήσει σε τριάντα λεπτά. Προτού ανεβούν για να πάρουν τη θέση τους, τρεις επιβάτες καπνίζουν νευρικά το τελευταίο τους τσιγάρο. Γιατί το τελευταίο τους; Επειδή το κάπνισμα στη Ράκα απαγορεύεται. Η αγωνία στα πρόσωπά τους μιλάει αντί για τους ίδιους. «Κοιτάξτε τα μάτια τους. Μοιάζουν σαν να είναι έτοιμοι να ανεβούν στο ικρίωμα» παρατηρεί και πάλι ο υπάλληλος του ταμείου. Αυτός είναι πιο φλύαρος από τους επιβάτες. «Είναι μια διαδρομή γεμάτη εμπόδια. Οταν περνούν από περιοχές που ελέγχει το καθεστώς της Δαμασκού, πρέπει να κρύβονται από τους αντάρτες και τους κλέφτες. Οταν φτάνουν μετά στις περιοχές που ελέγχουν οι τζιχαντιστές, βρίσκονται στο έλεος των θρησκευτικών τους κανόνων. Αλλά με όλες αυτές τις αεροπορικές επιδρομές ο κίνδυνος έρχεται και από τον ουρανό».

«ΤΑ ΕΧΩ ΔΕΙ ΟΛΑ». Είναι μια διαδρομή ενάντια στον θάνατο που ο 35χρονος Αμπού Χασάν – τα δεκαπέντε από αυτά πίσω από το τιμόνι – κάνει τρεις φορές την εβδομάδα. Την τελευταία φορά έφτασε στον προορισμό του στις τέσσερις το πρωί. «Οταν φεύγω για τη Ράκα, δεν σκέφτομαι εάν θα γυρίσω ζωντανός πίσω» λέει. Από τότε που κατέλαβαν την πόλη οι τζιχαντιστές, το 2013, τα έχει δει και τα έχει ζήσει όλα. «Αλλοτε το ταξίδι διαρκούσε 4 με 6 ώρες. Σήμερα μπορεί να φτάσει και τις 24. Περνάμε από τη Δαμασκό και μετά από την Παλμύρα πριν φτάσουμε στη Ράκα. Συνολικά περνάμε από 20 σημεία ελέγχου» λέει με σιγανή φωνή.

Οσοι βρίσκονται γύρω του τεντώνουν τα αφτιά τους. Είναι δύσκολο να ξεχωρίσεις ποιοι από αυτό το ετερόκλητο πλήθος είναι χαφιέδες του καθεστώτος της Δαμασκού και ποιοι τζιχαντιστές που θέλουν να πολεμήσουν για το Ισλαμικό Κράτος. Πέντε χρόνια από την εξέγερση κατά του καθεστώτος Ασαντ, η δυσπιστία έχει φτάσει στα ύψη. Και μοιάζει λογικό. «Οταν φτάνουμε στην Παλμύρα είναι σαν να μπαίνουμε σε άλλη χώρα» λέει ο οδηγός. «Λίγο πριν σταματάω το λεωφορείο. Είναι η στιγμή που οι γυναίκες θα φορέσουν την αμπάγια και θα καλύψουν το πρόσωπό τους με το νικάμπ. Οι άνδρες φοράνε μια μαντίλα σαν αυτή των Ταλιμπάν. Κι εγώ κλείνω τη μουσική και ψεκάζω το λεωφορείο με αποσμητικό για να εξαφανιστεί και το τελευταίο ίχνος νικοτίνης».