Η σύνοδος όλων των διχασμών στις Βρυξέλλες

Αφότου ξέσπασε η κρίση χρέους, τα τελευταία έξι χρόνια, το κλίμα έντασης έχει καθιερωθεί ως συνοδευτικό των Συνόδων Κορυφής της ΕΕ. Δεν θα ήταν υπερβολή ωστόσο να χαρακτηρίσει κανείς τη συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που πραγματοποιείται σήμερα και αύριο με θέμα την προσφυγική κρίση και το Brexit, ως «τη σύνοδο όλων των διχασμών».

Στο ζήτημα της προσφυγικής κρίσης η Ανγκελα Μέρκελ αναμένεται να αντιμετωπίσει στις Βρυξέλλες την πιο εχθρική υποδοχή που έχει δεχθεί στα 11 χρόνια της θητείας της, με την πολιτική των «ανοικτών συνόρων» που ακολουθεί να αμφισβητείται πλέον ακόμη και από το Παρίσι, και τον κατάλογο των κρατών που κλείνουν τις πόρτες στους νεοαφιχθέντες ολοένα να μακραίνει. Στο μέτωπο του Brexit, ο βρετανός πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον αναμένεται να αντιμετωπίσει πολυμέτωπη επίθεση όχι μόνο από τις ανατολικοευρωπαϊκές χώρες, αλλά και από κράτη όπως η Ισπανία ή η Γαλλία, που πιέζουν ώστε να περιοριστούν οι παραχωρήσεις της Ευρώπης προς το Λονδίνο. Τα ρήγματα που τέμνουν την Ευρώπη από Βορρά προς Νότο και από Ανατολή προς Δύση ολοένα και βαθαίνουν. Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, ο τούρκος πρωθυπουργός Αχμέτ Νταβούτογλου ακύρωσε χθες το ταξίδι του στις Βρυξέλλες, όπου επρόκειτο να συμμετάσχει σήμερα σε τριμερή σύνοδο με τον Αλέξη Τσίπρα και την Ανγκελα Μέρκελ, καθώς και σε μια μίνι  προσύνοδο 10 ευρωπαϊκών κρατών υπό τη γερμανίδα καγκελάριο, με θέμα την προσφυγική κρίση, λόγω τρομοκρατικής επίθεσης στην Αγκυρα, με στόχο λεωφορείο που μετέφερε στρατιωτικούς.

Ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ είναι μία από τις λίγες ευρωπαϊκές φωνές που εκφράζουν μια κάποια αισιοδοξία για τη συνέχεια. Μόλις χθες επανέλαβε ότι λύση στο προσφυγικό ζήτημα θα επέλθει μόνο μέσω των κοινών προσπαθειών, όπως ακριβώς συνέβη και με την κρίση χρέους, και δήλωσε πεπεισμένος πως στο ζήτημα της προσφυγικής κρίσης «η Ιστορία θα δικαιώσει την Ανγκελα Μέρκελ». Την ίδια ώρα εντούτοις, η Αυστρία ανακοίνωνε αυστηρότερους συνοριακούς ελέγχους και θέσπιζε πλαφόν όσον αφορά την είσοδο αιτούντων άσυλο στη χώρα στα 80 άτομα ημερησίως, ενώ ο αυστριακός καγκελάριος Βέρνερ Φάιμαν δήλωνε βέβαιος πως το Βερολίνο σύντομα θα αναγκαστεί να ακολουθήσει το παράδειγμα της Βιέννης. Δύο ημέρες νωρίτερα, τη Δευτέρα, οι τέσσερις χώρες του Βίσεγκραντ (Πολωνία, Ουγγαρία, Τσεχία, Σλοβακία) είχαν παρουσιάσει το δικό τους σχέδιο διαχείρισης της κρίσης: κλείσιμο των συνόρων, απομόνωση της Ελλάδας, αποκλεισμός των προσφύγων στην ελληνική επικράτεια…

Εμμένοντας στη γραμμή της αισιοδοξίας, ο Γιούνκερ απέκλεισε προχθές κάθε ενδεχόμενο εξόδου της Βρετανίας από την ΕΕ λέγοντας χαρακτηριστικά πως «δεν έχουμε plan B, έχουμε ένα plan A. Η Βρετανία θα παραμείνει στην ΕΕ και θα είναι ένα εποικοδομητικό και ενεργό μέλος της Ενωσης». Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ εντούτοις, προειδοποίησε χθες πως μια συμφωνία με τη Βρετανία κατά τη Σύνοδο Κορυφής δεν είναι εγγυημένη, καθώς οι διαφορές που εξακολουθούν να υφίστανται «θα είναι δύσκολο να ξεπεραστούν».

Το Παρίσι ασκεί πιέσεις ώστε να μην αποκτήσει το Λονδίνο δικαίωμα βέτο επί της ευρωζώνης όταν αυτή λαμβάνει έκτακτα μέτρα προκειμένου να σώσει το ευρώ. Οι Ισπανοί φοβούνται ότι το Λονδίνο επιδιώκει να περιορίσει τη ρυθμιστική εξουσία της ΕΚΤ και πως η δυνατότητα εξαίρεσης της Βρετανίας από τη ρήτρα της «διαρκώς στενότερης ένωσης» ενέχει τον κίνδυνο ενός ντόμινο. Οι Ανατολικοευρωπαίοι πιέζουν ώστε να περιοριστεί χρονικά και μόνο στους νέους μετανάστες το «έκτακτο φρένο» που διεκδικεί το Λονδίνο όσον αφορά στα κοινωνικά επιδόματα. Ευρωπαίοι διπλωμάτες μετέφεραν χθες ένα άσχημο κλίμα «εκβιασμών και απειλών από όλες τις πλευρές».  

«Αγγλικό πρωινό»
Ο Ντόναλντ Τουσκ φέρεται να έχει προγραμματίσει ένα «αγγλικό πρωινό» για αύριο με την ελπίδα ενός οριστικού συμβιβασμού που θα επιτρέψει στον Ντέιβιντ Κάμερον να επιστρέψει στη Βρετανία και να διακηρύξει πως θα κάνει εκστρατεία κατά του Brexit ενόψει του δημοψηφίσματος του Ιουνίου.