Κλιμάκωση και στη μέση οι άμαχοι

Είναι το νέο επεισόδιο ανάμεσα στη Ρωσία, την Τουρκία και τον υπόγειο πόλεμό τους από τότε που ο τουρκικός στρατός κατέρριψε το ρωσικό τζετ στα σύνορα με τη Συρία: το Κόμμα Δημοκρατικής Ενωσης (PYD) – κουρδικό κόμμα που η Αγκυρα θεωρεί τρομοκρατική οργάνωση – ανοίγει σήμερα στη Μόσχα γραφεία, έπειτα από προσωπική πρόσκληση του Βλαντίμιρ Πούτιν.

Αλλά αυτό δεν είναι το μόνο μέτωπο της Μόσχας. Ο υδράργυρος έχει ανεβεί και με την Ουάσιγκτον στα ίδια σύνορα όπου είχε καταρριφθεί το ρωσικό μαχητικό από τους Τούρκους. Από τη μια πλευρά, σημειώνει η «Γκάρντιαν», οι ΗΠΑ στηρίζουν τους Κούρδους της Συρίας στη μάχη που δίνουν κατά των τζιχαντιστών του Ισλαμικού Κράτους. Από την άλλη, η βασική προτεραιότητα της Μόσχας είναι η διατήρηση του καθεστώτος Ασαντ. Και κάπου στη μέση, καταλήγει η βρετανική εφημερίδα, βρίσκεται η Τουρκία: ο μεγαλύτερος φόβος της Αγκυρας είναι ότι το PYD θα αποκτήσει τον έλεγχο μεγάλου μέρους της Βόρειας Συρίας, σχηματίζοντας μια ντε φάκτο ένωση με τους Κούρδους του Ιράκ και ενισχύοντας τις αυτονομιστικές τάσεις των Κούρδων της Τουρκίας.

Από μια άλλη άποψη, αυτοί που βρίσκονται στη μέση είναι οι Κούρδοι. Οι Τούρκοι θεωρούν τρομοκρατικές οργανώσεις τόσο το PYD όσο και το ΡΚΚ. Οι Αμερικανοί θεωρούν τρομοκρατική οργάνωση μόνο το ΡΚΚ. Και οι Ρώσοι κανένα από τα δύο κουρδικά κόμματα. Η παρουσία αξιωματούχων του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών στα σημερινά εγκαίνια των γραφείων του PYD στη Μόσχα θεωρείται από πολιτικούς και αναλυτές στην Τουρκία καθαρή πρόκληση, αλλά και μια απόπειρα εδραίωσης της επιρροής της Ρωσίας στη Μέση Ανατολή. Οι ρωσικοί βομβαρδισμοί στο Χαλέπι κάνουν την κατάσταση ακόμη πιο έκρυθμη. Ο λόγος είναι ότι οι ρωσικές επιχειρήσεις δούλεψαν στην ουσία υπέρ του καθεστώτος Ασαντ και εις βάρος της δημοκρατικής αντιπολίτευσης. Το αποτέλεσμα ήταν δεκάδες χιλιάδες αντικαθεστωτικοί Σύροι να κατευθυνθούν προς τα σύνορα με την Τουρκία και να αυξηθεί η πίεση που ασκεί η Ευρώπη στην Αγκυρα για συγκράτηση των μεταναστευτικών ροών.

Σύμφωνα με τους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς», αυτός ακριβώς είναι ο στόχος του Κρεμλίνου: να προκαλέσει ένα δεύτερο και ακόμη μεγαλύτερο προσφυγικό κύμα προς την Ευρώπη για να υπονομεύσει τη συνοχή της ΕΕ. Η σκόπευση αυτή δεν περνάει φυσικά απαρατήρητη από τις Βρυξέλλες. Ο πρόεδρος της ΕΕ Ντόναλντ Τουσκ χρησιμοποίησε χθες οξείς τόνους για να καταγγείλει τους ρωσικούς βομβαρδισμούς στη Συρία. «Η δράση της Ρωσίας στη Συρία κάνει μια ήδη πολύ δύσκολη κατάσταση ακόμη χειρότερη. Το άμεσο αποτέλεσμα της ρωσικής εκστρατείας είναι το δολοφονικό καθεστώς του Ασαντ να κερδίζει έδαφος και χιλιάδες πρόσφυγες ακόμη να διαφεύγουν προς την Τουρκία και την Ευρώπη» είπε.

Η Μόσχα περνάει στην αντεπίθεση πρώτον διαψεύδοντας ότι τα θύματα των βομβαρδισμών της είναι άμαχοι και δεύτερον κατηγορώντας την Τουρκία ότι είναι υπεύθυνη για τη διακοπή την περασμένη εβδομάδα των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων στη Γενεύη, εξαιτίας του βέτο που έθεσε ο Ερντογάν στη συμμετοχή των Κούρδων του PYD. Τον περασμένο μήνα, μάλιστα, ο ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ είχε δηλώσει ότι δεν θα υπάρξουν διαπραγματεύσεις χωρίς τη συμμετοχή των Κούρδων. Ενώ ο τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν απαντούσε ότι οι ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις είναι μάταιες από τη στιγμή που η Ρωσία «συνεχίζει να σκοτώνει αμάχους» στη Συρία.

Σύμφωνα με ανεξάρτητες πηγές, πάντως, οι ρωσικοί βομβαρδισμοί έχουν στοιχίσει από τον περασμένο Οκτώβριο τη ζωή σε 1.400 αμάχους. Αυτοί οι τελευταίοι είναι που τελικά βρίσκονται πάντα στη μέση.

Κατακόρυφη αύξηση αφίξεων και θανάτων
Δεκαπλάσιος ήταν ο αριθμός των προσφύγων που έφτασαν στην Ευρώπη μέσω θαλάσσης τις έξι πρώτες εβδομάδες του 2016 σε σχέση με την ίδια χρονική περίοδο του 2015. Σε αυτήν την προσπάθεια έχουν χάσει τη ζωή τους 409 άνθρωποι φέτος, από 69 πέρυσι.