Σε κλοιό πιέσεων για το Προσφυγικό

Σφίγγει η μέγγενη των ευρωπαϊκών πιέσεων προς την κυβέρνηση να ολοκληρώσει εγκαίρως – πριν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 18ης Φεβρουαρίου – τη λειτουργία και των πέντε hotspots. Από τη μια οι απειλές και οι διαρροές – προερχόμενες κυρίως από τις ανατολικοευρωπαϊκές χώρες – για τη μετατόπιση της πίεσης από το Αιγαίο στα βόρεια σύνορα της Ελλάδας (με απομόνωση της χώρας μας μέσω της ενίσχυσης της ΠΓΔΜ με μέσα και πόρους) και από την άλλη η διαρκής απειλή του «λοκάουτ» της Ελλάδας από τη Σένγκεν αν δεν φυλάξει αποτελεσματικά τα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ενωσης, η οποία διατυπώθηκε χθες ωμά από την αυστριακή υπουργό Εσωτερικών.

Η επισήμανση της αυστριακής υπουργού Εσωτερικών ότι αν η Ελλάδα δεν επιδείξει αποτελεσματικότητα στη φύλαξη των συνόρων θα έπρεπε να αποπεμφθεί από τη Σένγκεν ώστε «τα εξωτερικά σύνορα της Ενωσης να μετακινηθούν προς τη Δυτική Ευρώπη»(!) προκάλεσε την αντίδραση της Αθήνας, η οποία διά στόματος του εκπροσώπου του ΥΠΕΞ Κωνσταντίνου Κούτρα κάλεσε την Αυστριακή «να ζυγίζει τα λόγια της», άφησε αιχμές ότι γίνεται εκμετάλλευση του θέματος για εσωτερική κατανάλωση, ενώ της θύμισε ότι «ο Ψυχρός Πόλεμος έχει τελειώσει».

Δεν ήταν εξάλλου ούτε η πρώτη ούτε η μόνη αντίδραση, καθώς οι πληροφορίες αναφέρουν ότι πριν από λίγες ημέρες ο Νίκος Κοτζιάς κάλεσε τον πρεσβευτή της Ουγγαρίας στην Αθήνα για να του κάνει διάβημα για τις τελευταίες δηλώσεις του Βίκτορ Ορμπάν, ο οποίος πρότεινε να στηθεί φράχτης στα σύνορα της Ελλάδας με τη Βουλγαρία και την ΠΓΔΜ.

Στο ίδιο μήκος κύματος με την αυστριακή υπουργό βρέθηκε και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος Ζοζέφ Ντολ, ο οποίος δήλωσε χθες (στο EurActiv) ότι τα κράτη-μέλη που δεν εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους για το Προσφυγικό θα πρέπει να εκδιωχθούν προσωρινά από τη ζώνη Σένγκεν.

Οι δηλώσεις Ντολ απηχούν το αρνητικό για την Ελλάδα κλίμα στους κόλπους του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, όχι όμως και το κλίμα στους κόλπους των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών (S&D). Στις υποστηρικτικές προς την Αθήνα δηλώσεις του γερμανού ΥΠΕΞ Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάγερ ότι η αναστολή της Σένγκεν «είναι ψευδολύση» προστέθηκε χθες η φωνή του αντιπροέδρου των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών στο Ευρωκοινοβούλιο Κνουτ Φλέκενσταϊν, ο οποίος δήλωσε ότι χρειάζεται η λειτουργία των hotspots, αλλά ταυτόχρονα πρέπει να λειτουργήσει και ο μηχανισμός της μετεγκατάστασης στις λοιπές ευρωπαϊκές χώρες ώστε να γίνει δίκαιη κατανομή των βαρών.

Ο ΜΟΥΖΑΛΑΣ. Το κλίμα στο εσωτερικό της Ενωσης είναι εκρηκτικό λόγω της εκτίμησης ότι την άνοιξη θα αυξηθούν οι προσφυγικές ροές και η ΕΕ δεν έχει καταφέρει ακόμα να πείσει όλα τα κράτη-μέλη να αναλάβουν την ευθύνη που τους αναλογεί.

Υπό αυτές τις πιέσεις, ο Γιάννης Μουζάλας αντιμετώπισε από πρώτο χέρι στο χθεσινό άτυπο Συμβούλιο των υπουργών Εσωτερικών τις έντονες επικρίσεις των ευρωπαίων συναδέλφων του για τις καθυστερήσεις στη λειτουργία όλων των hotspots, για τα οποία δεσμεύθηκε η κυβέρνηση στη Σύνοδο των χωρών του Βαλκανικού Διαδρόμου τον περασμένο Οκτώβριο. Η αποστροφή του έλληνα υπουργού Μεταναστευτικής Πολιτικής ότι «δεν έχουμε την πρόθεση να γίνουμε νεκροταφείο ψυχών εδώ πέρα», καθώς και ότι η απομόνωση της Ελλάδας από τη ζώνη Σένγκεν δεν θα εμπόδιζε τους αιτούντες άσυλο να φτάσουν στη Βόρεια Ευρώπη ήταν ενδεικτική.

Κοινοτικές πηγές σημείωναν ότι στο χθεσινό Συμβούλιο, κύριο θέμα του οποίου ήταν να συζητηθούν οι προσωρινοί εσωτερικοί έλεγχοι που έχουν επιβάλει κράτη-μέλη και αν συντρέχουν οι λόγοι για την επέκτασή τους (κάνοντας επίκληση του άρθρου 26 της Σένγκεν), δεν τέθηκε θέμα προσωρινής αποβολής της Ελλάδας από τη ζώνη.
 
Ασκήθηκαν όμως πιέσεις στον έλληνα υπουργό να δεσμευθεί ότι τα hotspots θα λειτουργήσουν εντός των επόμενων εβδομάδων και συγκεκριμένα πριν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 18ης Φεβρουαρίου, που θα αξιολογήσει την πρόοδο της Ελλάδας στο ζήτημα. Οι μεγαλύτερες πιέσεις ασκήθηκαν από τους συνήθεις υπόπτους: την Ουγγαρία, την Τσεχία και τη Σλοβακία αλλά και από τον βέλγο υπουργό Εσωτερικών.

Οι ίδιες πηγές έλεγαν ότι η πρόταση του σλοβένου πρωθυπουργού, ο οποίος με επιστολή του προς τον πρόεδρο της Κομισιόν ζητούσε να βοηθηθεί η ΠΓΔΜ αντί της Ελλάδας, απομονώνοντας επί της ουσίας τη χώρα μας και μεταφέροντας στην ΠΓΔΜ το βάρος για τους ελέγχους στα σύνορα, δεν τέθηκε στο τραπέζι και ότι δεν είναι εφικτή. Ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ «καλωσόρισε» μεν διπλωματικά την πρόταση, όμως, δεν είναι νομικά δυνατόν ούτε να στηθούν hotspots σε κράτη μη μέλη ούτε να αναπτυχθεί η αστυνομική βοήθεια και ο εξοπλισμός που ζητούσε ο Σλοβένος σε ένα κράτος μη μέλος της ΕΕ.

Σύμφωνα με μια γραμμή πληροφόρησης, το θέμα του φράχτη επιχείρησε να θέσει η σλοβένα υπουργός Εσωτερικών, δεν βρήκε όμως ευήκοα ώτα, την ώρα μάλιστα που ο αρμόδιος επίτροπος Δημήτρης Αβραμόπουλος την ενημέρωσε ότι κάτι τέτοιο δεν προβλέπεται. Πάντως, ο ολλανδός προεδρεύων του χθεσινού Συμβουλίου Κλάας Ντάικχοφ, υφυπουργός Ασφάλειας και Δικαιοσύνης, εμφανίστηκε θετικός στην πιθανότητα να παράσχει η Frontex βοήθεια στα ελληνοσκοπιανά σύνορα προκειμένου η κατάσταση να τεθεί «υπό έλεγχο». Οπως το έθεσε, «το ισχύον νομικό πλαίσιο θα πρέπει να εξεταστεί με ευελιξία και πραγματισμό».

Ο ΑΒΡΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. Στη συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε τη Σύνοδο ο Δημήτρης Αβραμόπουλος εμμέσως πλην σαφώς άφησε να εννοηθεί ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να προσφέρει επιχειρήματα σε όσους την επικρίνουν για την καθυστέρηση λειτουργίας των κέντρων υποδοχής. Αιχμές άφησε και για όσους κωλυσιεργούν με τη μετεγκατάσταση σημειώνοντας ότι «όταν τα hotspots είναι λειτουργικά και έτοιμα, κανένας δεν θα έχει επιχείρημα να μην είναι μέρος του σχεδίου».

Επισήμανε ακόμη, όπως και ο Κλάας Ντάικχοφ, ότι στόχος είναι η αποκατάσταση και όχι η αναστολή της Σένγκεν. Και ότι για να γίνει αυτό πραγματικότητα δεν φθάνει η λειτουργία των hotspots, αλλά πρέπει να λειτουργήσουν και η μετεγκατάσταση των προσφύγων στις λοιπές ευρωπαϊκές χώρες και οι επιστροφές όσων δεν δικαιούνται άσυλο. Ο Ολλανδός παραδέχθηκε ότι έγινε συζήτηση για το άρθρο 26 της Σένγκεν.

Οχι όμως, όπως είπε, υπό το πρίσμα αποβολής μιας χώρας, αλλά ως προς το αν συντρέχουν οι λόγοι να δοθεί καθεστώς παράτασης των συνοριακών ελέγχων στις χώρες που τους έχουν επιβάλει «επειδή υπάρχει πρόβλημα». Με απλά λόγια, δόθηκε πράσινο φως στην Κομισιόν να προχωρήσει στη διαδικασία που ενδέχεται να οδηγήσει στην παράταση των εσωτερικών συνοριακών ελέγχων μέχρι και δύο χρόνια, εφόσον δεν έχει επιτευχθεί η μείωση των προσφυγικών ροών.