«Κόψτε τους δεσμούς με τη θρησκεία»

Ο πρόεδρος της Συρίας Σούκρι αλ Κουβάτλι είχε επισκεφθεί το χωριό Αλ Κασαμπίν το 1943 και ένα αγόρι ονόματι Αλί Αχμέντ Σαΐντ Εσμπέρ του διάβασε ένα ποίημα που είχε γράψει. Ο πρόεδρος συγκινημένος τον ρώτησε τι μπορεί να κάνει για εκείνον. «Στείλτε με στο σχολείο» του απάντησε ο πιτσιρικάς, που σήμερα είναι 85 χρονών και με το ψευδώνυμο Αδωνις θεωρείται ένας από τους μεγαλύτερους άραβες ποιητές όλων των εποχών. Πήγε εξορία το 1956 στον Λίβανο και έφυγε για να γλιτώσει από τον εμφύλιο το 1986. Εκτοτε ζει στο Παρίσι και είναι μια από τις σημαντικότερες φωνές του αραβικού κόσμου. Και μια από τις πλέον ατρόμητες, όπως δείχνει το τελευταίο του βιβλίο με τον τίτλο «Βία και Ισλάμ».

Δεν εξεπλάγη, λέει σε συνέντευξή του στην «Ελ Παΐς», για τα χτυπήματα του Ισλαμικού Κράτους στο Παρίσι, όπου ζει. «Οι τζιχαντιστές θέλουν να δείξουν ότι είναι δυνατοί και μπορούν να χτυπήσουν παντού». Γιατί όμως έχουν τόση επίδραση σε νέους ανθρώπους; «Επηρεάζουν το μυαλό τους. Υπάρχει μια ιστορική μνήμη της Δύσης και αραβική ανησυχία σε όλα τα επίπεδα. Το Ισλαμικό Κράτος έχει κατορθώσει να βρει χώρο στο μυαλό κάποιων Αράβων, που ζουν σε ατμόσφαιρα μηδενισμού. Πρέπει να αναζητήσουμε τις ρίζες αυτής της επιρροής και να αντιπαλέψουμε το ISIS και με την κουλτούρα. Δεν αρκεί μόνο με τον στρατό. Δεν μπορείς να νικήσεις τη βία με περισσότερη βία, χρειάζεται άλλος τρόπος».

Υπάρχει λύση στον πόλεμο της Συρίας; «Ενας λαός πάντα μπορεί να βρει τη λύση. Δεν πρέπει να απελπιστούμε. Η ελπίδα είναι μέρος της ανθρώπινης προσωπικότητας». Ομως οι πληγές του εμφυλίου στη Συρία δείχνουν πολύ βαθιές επειδή πρόκειται για σκληρή σύγκρουση. «Οι πληγές του εμφυλίου είναι πάντα βαθιές. Ο ίδιος ο εμφύλιος είναι πληγή. Παραμένω αισιόδοξος για τους ανθρώπους, απαισιόδοξος για τις κυβερνήσεις. Δεν κάνουν τίποτα. Δεν υπάρχουν διαφορές μεταξύ των αραβικών καθεστώτων, είναι όλα τυραννικά. Εχουν απλώς μικρές διαφοροποιήσεις. Δεν υπάρχει δημοκρατική αραβική κυβέρνηση, ποτέ στην ιστορία μας δεν γνωρίσαμε τη δημοκρατία ούτε τα ανθρώπινα δικαιώματα. Οι γυναίκες στον ισλαμικό νόμο, τη σαρία, είναι υποδουλωμένες. Παντού στον αραβικό κόσμο, τυραννία. Το εντυπωσιακό είναι ότι οι αντιπαρατιθέμενες πλευρές είναι φτιαγμένες από το ίδιο υλικό. Η άλλη όψη του ίδιου νομίσματος. Κανείς δεν θέλει να κόψει τους δεσμούς με τη θρησκεία, με τις παραδόσεις, τους νοιάζει μόνο η εξουσία. Θέλουν να αντικαταστήσουν ένα πρόσωπο με ένα άλλο. Από το 1950 πολλές κυβερνήσεις έχουν αλλάξει, αλλά ουσιαστικά δεν έχει αλλάξει τίποτα. Δεν μπορεί να υπάρξει πραγματική αραβική επανάσταση χωρίς πλήρη διαχωρισμό της θρησκείας από την κουλτούρα, την κοινωνία και την πολιτική».