Αποπολιτικοποίηση των τραπεζών ο επόμενος στόχος του Βερολίνου

Οποιος ακούει προσεκτικά διαπιστώνει ότι ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε χρησιμοποιεί τελευταία συχνά μια λέξη: «υλοποίηση». Εφαρμογή δηλαδή στην πράξη όσων αποφασίζονται στα όργανα της ΕΕ. Αυτό ισχύει πρωτίστως για την ελληνική κυβέρνηση και την εφαρμογή του τρίτου Μνημονίου. Στο γερμανικό υπουργείο Οικονομικών επικρατεί ανακούφιση που το ζήτημα της ελληνικής κρίσης μετά την υπογραφή του τρίτου Μνημονίου έφυγε από το επίπεδο των ηγετών και της Μέρκελ και επέστρεψε στον «φυσικό» διαχειριστή, τον Σόιμπλε.

Μετά και τις εκλογές, η προσδοκία από την κυβέρνηση είναι να επιταχύνει την υλοποίηση του προγράμματος. Οι δεσμεύσεις από χαρτί να γίνουν πράξη. Με το μολύβι στο χέρι τσεκάρουν τη λίστα των προαπαιτουμένων για την εκταμίευση της υποδόσης, το ίδιο θα κάνουν και με όσα συμφωνηθούν για την εκταμίευση της τρίτης υποδόσης του ενός δισ. ευρώ. Το θετικό είναι ότι το τσεκάρισμα των προαπαιτουμένων μπορεί να ενσωματωθεί στην κρίσιμη, πρώτη αξιολόγηση του προγράμματος. Με αυτή συνδέεται και η συζήτηση για το χρέος και η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών.

Στο θέμα των τραπεζών, οι εταίροι δεν ενδιαφέρονται μόνο για το χρηματοδοτικό σκέλος, καθώς μια δεύτερη δόση μέχρι 15 δισ. περιμένει στο Λουξεμβούργο το αργότερο μέχρι τις 15 Νοεμβρίου και την ολοκλήρωση των stress test. Αυτή τη φορά ενδιαφέρονται και για τα δομικά χαρακτηριστικά των τεσσάρων συστημικών τραπεζών της Ελλάδας.

«Η συμφωνηθείσα βελτίωση στη διακυβέρνηση των τραπεζών και η αποπολιτικοποίηση του μάνατζμεντ είναι σημαντικά βήματα για τον τραπεζικό τομέα» τονίζουν στα «ΝΕΑ» γερμανικοί κυβερνητικοί κύκλοι στο Βερολίνο.

Η ελληνική κυβέρνηση δεσμεύτηκε για την αποπολιτικοποίηση της διοίκησης των τραπεζών με την απόφαση του Eurogroup στις 14 Αυγούστου. Για την εφαρμογή της αρχής της αποπολιτικοποίησης πιέζει ιδιαίτερα η ΕΚΤ από τη Φρανκφούρτη. Επιδίωξη των εταίρων είναι να σπάσει η εξάρτηση των τραπεζών από την πολιτική εξουσία, ώστε να λειτουργούν τα πιστωτικά ιδρύματα με καθαρά κριτήρια αγοράς και να πάψουν να αποτελούν το μακρύ χέρι της κυβέρνησης.

ΤΟ ΤΑΜΕΙΟ ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΩΝ. Αμεσα συνδεδεμένο με τις τράπεζες είναι και το ανεξάρτητο Ταμείο Ιδιωτικοποιήσεων που πρέπει να θεσπίσει η ελληνική κυβέρνηση μέχρι το τέλος Οκτωβρίου για να μπορέσει να λειτουργήσει μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους. Στο Eurogroup του Αυγούστου αποφασίστηκε ότι ο στόχος των 50 δισ. μπορεί να πραγματοποιηθεί μεταφέροντας στο Ταμείο και τα 25 δισ. που προβλέπονται για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών.

Η Γερμανία έχει ανάλογη εμπειρία από την τραπεζική κρίση του 2008, όταν κρατικοποίησε ουσιαστικά την Commerzbank, τη δεύτερη μεγαλύτερη ιδιωτική τράπεζα της χώρας, μέσω του Ειδικού Ταμείου SoFFin που δημιούργησε τότε για τη σταθεροποίηση του χρηματοοικονομικού συστήματος της χώρας. Η διάσωσή της αποδείχτηκε κερδοφόρα για το Ταμείο.  

Η λειτουργία του Ταμείου διασφαλίζει και τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους, η οποία είναι προϋπόθεση για την παραμονή του ΔΝΤ στο τρίτο Μνημόνιο για την Ελλάδα, που το Eurogroup του Αυγούστου έκρινε απαραίτητη. Πρέπει να αναμένεται ότι στον υπολογισμό της βιωσιμότητας του χρέους θα συνδυαστεί το κριτήριο του ΔΝΤ για χρέος 120% επί του ΑΕΠ με το κριτήριο που βάζει ο πρόεδρος του Μόνιμου Μηχανισμού Σταθερότητας ESM Κλάους Ρέγκλινγκ για 15% ετήσια επιβάρυνση από την εξυπηρέτηση του χρέους.

Η απόφαση του Eurogroup αποκλείει ονομαστικό κούρεμα του χρέους, αφήνει ανοιχτή την επιμήκυνση της περιόδου χάριτος και αποπληρωμής. Αλλά σε ποιον βαθμό ένας διπλασιασμός της περιόδου αποπληρωμής στα 60 χρόνια δεν συνιστά ονομαστικό κούρεμα; Το ερώτημα θα τεθεί σίγουρα στη συζήτηση για το χρέος που θα ακολουθήσει.