Πυρηνική φυσική

Βουβές εκλογές, τετριμμένοι, ξεθυμασμένοι λόγοι, αμήχανοι πολιτικοί, ανόρεχτοι πολίτες, αναποφάσιστοι ψηφοφόροι. Αλλά μήπως κάτω από αυτά τα λιμνάζοντα, αδιαφανή ύδατα κάτι κινείται; Μήπως υπόγεια ρεύματα δουλεύουν στον βυθό της λίμνης, αθέατα, αόρατα για τα ραντάρ των δημοσκόπων;

Στην πυρηνική φυσική χρησιμοποιείται ο όρος «μεταστοιχείωση». Είναι η μετατροπή ενός χημικού στοιχείου σε κάποιο άλλο, καθώς αλλάζει ο αριθμός των πρωτονίων στον πυρήνα του ατόμου του. Και είναι ενδεχόμενο τέτοιου τύπου αντιδράσεις να σχηματίζονται τώρα στον κοινωνικό πυρήνα.

Ζήσαμε ήδη ένα ανάλογης τάξης φυσικό φαινόμενο στην πολιτική, την περίοδο 2011-12. Ηταν ένα είδος πυρηνικής σύντηξης. Ελαφροί πυρήνες αμφισβήτησης συνενώθηκαν σε βαρύτερους, απελευθερώνοντας κολοσσιαίες ποσότητες ενέργειας, που διέλυσαν το πολιτικό σκηνικό και γέννησαν ένα ισχυρό ρεύμα, ένα ποτάμι που ξέσερνε τα πιο διαφορετικά και ετερόκλητα υλικά. Ριζοσπαστική εναντίωση στη λιτότητα και θεωρίες πατριωτικής, ξενοφοβικής συνωμοσίας, απελπισία και ελπίδα, διαμαρτυρία, εξέγερση των «πελατών» κατά των πρώην ταγών ενός πελατειακού συστήματος που εξέπεσε, αλλά και προοδευτική αμφισβήτηση του συστήματος αυτού, τυφλή αντίσταση στον έξωθεν επιβαλλόμενο εκσυγχρονισμό αλλά και προσδοκία αλλαγής, με ίδιες δυνάμεις.  

Το ρεύμα αυτό το βαφτίσαμε «αντιμνημονιακό» και παρακολουθήσαμε την ακαταμάχητη άνοδό του μέχρι την ενδιάμεση νίκη του στις εκλογές του Ιανουαρίου και τον τελικό του θρίαμβο στο δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου. Παρακολουθούμε τώρα τον μετεωρισμό του, την αμηχανία των εκφραστών του, την απογοήτευση εκείνων που νόμιζαν ότι είναι ακόμη ζωντανό και μπορεί να σαρώσει ξανά τις κάλπες. Πού χάθηκε, πώς ξεθύμανε; Αναρωτιούνται οι νοσταλγοί τού Οχι, διαβάζοντας στις δημοσκοπήσεις την κατώτερη του αναμενομένου απήχηση της Λαϊκής Ενότητας.

Αλλά, αφού τίποτε δεν χάνεται – για να συνεχίσω να ανασύρω της μαθητικές αναμνήσεις γνώσεων φυσικής -, αφού η ενέργεια δεν χάνεται, μα μετατρέπεται, ίσως μιας τέτοιας μετατροπής μάρτυρες να είμαστε τώρα. Ισως να έχει ξεκινήσει η παράξενη διαδικασία της μεταστοιχείωσης του αντιμνημονιακού. Χωρίς κανείς – ούτε οι σοφοί της πυρηνικής φυσικής ούτε οι σοφότεροι των δημοσκόπων – να μπορεί να μαντέψει τι νέο στοιχείο θα προκύψει από αυτήν τη σκοτεινή, αθέατη διαδικασία.

Ο Αλέξης Τσίπρας επιχείρησε, με το κεντρικό του πολιτικό σύνθημα, να αποκρυσταλλώσει το ρευστό αίσθημα, να μεταμορφώσει τη νεκρή πια αντίθεση που τροφοδότησε τη μετεωρική του άνοδο, την αντίθεση Μνημόνιο – αντιμνημόνιο, σε μια αντίθεση νέο – παλιό. Ο Βαγγέλης Μεϊμαράκης τού απάντησε βάζοντας το μαχαίρι στην ανοιχτή πληγή – όχι την πληγή της «προδοσίας του αντιμνημονιακού αγώνα», όπως ο Παναγιώτης ή η Ζωή, αλλά την πληγή της τεχνικής, διοικητικής, κυβερνητικής ανεπάρκειας και αναξιοπιστίας. Οι δύο καμπάνιες αλληλοεξουδετερώθηκαν και προέκυψε δημοσκοπική ισοπαλία. Και το τελευταίο, κρίσιμο 48ωρο άλλες δυνάμεις, λογική και συναίσθημα, θα αναδεύονται μέχρι το παραβάν του εκλογικού τμήματος για να δώσουν το αποτέλεσμα: μια δεύτερη ευκαιρία στον τραυματισμένο, αλλά ίσως και ενισχυμένο από την πολιτική γοητεία των ουλών του Τσίπρα; Ή ένα διάλειμμα σταθερότητας στην περιδίνηση της περιπέτειας, μια ασφαλής προσγείωση μετά τις αναταράξεις της επτάμηνης πτήσης, με τη βοήθεια του Μεϊμαράκη (που ασφαλώς υπήρξε η έκπληξη των εκλογών);

Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με σιγουριά ποια λογική και ποια αισθήματα θα κινήσουν εν τέλει το χέρι των ψηφοφόρων, ποια σύνθεση αποτελέσματος θα γεννήσει η ανίκητη σοφία του πλήθους. Μα μπορεί κανείς, με κάποια σιγουριά, να βεβαιώσει πως έτσι κι αλλιώς αυτές οι εκλογές δεν είναι το τέλος του δρόμου. Πως αυτή η μυστηριώδης διαδικασία μετάβασης, η «μεταστοιχείωση του αντιμνημονιακού», θα συνεχιστεί. Με άγνωστη την τελική της έκβαση.