«Η Μέρκελ έχασε σε μια νύχτα την υπόληψή μας»

Είναι η δεύτερη επίθεση που εξαπολύει μέσα σε λιγότερο από έναν μήνα. Και ο στόχος του μεγαλύτερου εν ζωή γερμανού φιλοσόφου είναι και πάλι η γερμανίδα καγκελάριος. Ο Γιούργκεν Χάμπερμας κατηγορεί την Ανγκελα Μέρκελ ότι «έπαιξε και έχασε μέσα σε μια νύχτα» όλη την εργώδη προσπάθεια που κατέβαλλαν ολόκληρες γενιές για την ανοικοδόμηση της υπόληψης της Γερμανίας στην Ευρώπη. Και αυτή η προσπάθεια χάθηκε με την απόφασή της να «τιμωρήσει» την ελληνική κυβέρνηση. «Φοβούμαι ότι η γερμανική κυβέρνηση, συμπεριλαμβανομένης της σοσιαλδημοκρατικής της πτέρυγας, έπαιξε και έχασε μέσα σε μια νύχτα όλο το πολιτικό κεφάλαιο που μια καλύτερη Γερμανία είχε συσσωρεύσει σε μισό αιώνα δείχνοντας μεγαλύτερη πολιτική ευαισθησία και μεταεθνική νοοτροπία» ανέφερε ο Χάμπερμας σε δήλωσή του στην «Γκάρντιαν».

Σύμφωνα με τον 86χρονο φιλόσοφο, η Γερμανία αυτοσυστήνεται ανερυθρίαστα ως δύναμη που επιβάλλει την πειθαρχία στην Ευρώπη, ενώ για πρώτη φορά διεκδίκησε ανοιχτά τη γερμανική ηγεμονία στην Γηραιά Ηπειρο. Απέναντι σε αυτή την τακτική, σημειώνει, η Ευρωπαϊκή Ενωση μοιάζει να βρίσκεται εγκλωβισμένη σε μια πολιτική παγίδα. Ο Χάμπερμας επισημαίνει και κάτι άλλο: ότι η ισορροπία ανάμεσα στην πολιτική και στην αγορά έχει ανατραπεί, με τίμημα το κράτος πρόνοιας. «Το αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων ανάμεσα στην Ελλάδα και στα άλλα κράτη-μέλη της ευρωζώνης δεν έχει νόημα σε οικονομικούς όρους, λόγω της τοξικής ανάμειξης των απαραίτητων διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων στο κράτος και στην οικονομία με περαιτέρω νεοφιλελεύθερα επιβαλλόμενα μέτρα, που θα αποθαρρύνουν εντελώς τους εξαντλημένους Ελληνες και θα σκοτώσουν κάθε αναπτυξιακή ορμή» εξηγεί ο γερμανός φιλόσοφος. «Ο εξαναγκασμός της ελληνικής κυβέρνησης να δεχθεί ένα αμφισβητήσιμο και κυρίως συμβολικό Ταμείο ιδιωτικοποιήσεων δεν μπορεί να γίνει αντιληπτός με κανέναν άλλον τρόπο, παρά σαν μια πράξη τιμωρίας εις βάρος μιας αριστερής κυβέρνησης» προσθέτει.

Αλλοτε βοηθός του μεγάλου θεωρητικού της Σχολής της Φρανκφούρτης Τεοντόρ Αντόρνο, ο Χάμπερμας απέκτησε φήμη την εποχή των μεγάλων φοιτητικών κινητοποιήσεων στα τέλη της δεκαετίας του 1960. Το έργο του για την καθιέρωση μιας πανευρωπαϊκής πολιτισμικής ταυτότητας άσκησε μεγάλη επιρροή στην Ευρώπη και έγινε αντικείμενο ευρέων συζητήσεων. Η κριτική του κατά της γερμανικής ηγεσίας στην Ευρώπη περιλαμβάνεται και στο ακαδημαϊκό έργο, ενώ εξίσου επικριτικός έχει εμφανιστεί απέναντι στις νεοφιλελεύθερες πολιτικές απορρύθμισης της αγοράς. «Η ελληνική κυβέρνηση θα έπρεπε να αποκρούσει με συνέπεια τις νεοφιλελεύθερες θρασύτητες με έναν κεϊνσιανικό διαχωρισμό του φαρμάκου της Μέρκελ, αλλά συγχρόνως να γίνει αξιόπιστη προωθώντας τον εκμοντερνισμό του κράτους και της οικονομίας, να προχωρήσει σε επιμερισμό των βαρών, στην καταπολέμηση της διαφθοράς και της φοροδιαφυγής. Αντί αυτών, στράφηκε στις ηθικολογίες – σε ένα παιχνίδι επικρίσεων» σημείωνε σε άρθρο του που είχε δημοσιευθεί τον περασμένο μήνα στον διεθνή Τύπο. Προς το παρόν, πάντως, η φωνή του γερμανού φιλοσόφου δεν φτάνει στα αφτιά της καγκελαρίου.