Ενα Σχέδιο Μάρσαλ για τη μετανάστευση

«Το μεταναστευτικό αποκαλύπτει όλες μας τις αδυναμίες και τους φόβους». Για τον ανθρωπολόγο Μαρκ Οζέ αυτό που διαδραματίζεται αυτές τις ημέρες ανάμεσα στον ευρωπαϊκό Νότο και στην υπόλοιπη Ευρώπη είναι το σύμπτωμα μιας κοινωνίας χωρίς σχέδιο και ισχυρές πεποιθήσεις. «Οι εντάσεις που προκλήθηκαν από την παρουσία των μεταναστών αποκαλύπτουν κυρίως το αίσθημα δυσφορίας που κυριαρχεί στις χώρες μας» εξηγεί ο γάλλος επιστήμονας και συγγραφέας δοκιμίων (στα ελληνικά έχουν κυκλοφορήσει πολλά από αυτά).

Μιλώντας στη «Ρεπούμπλικα», ο Οζέ εντοπίζει το πρόβλημα στο γεγονός ότι το μεταναστευτικό αντιμετωπίζεται αποσπασματικά. «Πρόκειται για ένα ζήτημα παγκόσμιας τάξης που απαιτεί τη συνεργασία όλων. Ασφαλώς θα ήταν καλύτερα να υπάρξει λύση στις χώρες προέλευσης των μεταναστών. Αλλά δεν είμαστε ικανοί επειδή, μεταξύ άλλων, αφήσαμε να επιδεινωθεί μια κατάσταση της οποίας οι συνέπειες εμφανίζονται σήμερα σε όλο τους το εύρος».

Σύμφωνα με τον Οζέ, λύση του μεταναστευτικού δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς μια θαρραλέα ευρωπαϊκή πολιτική. «Η απουσία και η ακινησία της Ευρώπης είναι εμφανής. Το τελευταίο διάστημα η Ευρώπη σπαράσσεται από διαιρέσεις και φόβους σε τέτοιο σημείο ώστε κάποιοι θέλουν να επαναφέρουν τα εσωτερικά σύνορα» λέει. Αντίθετα, προσθέτει, πρέπει να προσεγγίσουμε το πρόβλημα ορθολογικά και να βρούμε άμεσα μια πρώτη λύση για την υποδοχή και την προστασία των μεταναστών. Αυτή η λύση ωστόσο θα πρέπει να συνοδευτεί από μια ευρύτερη λύση, ένα σχέδιο Μάρσαλ για τη μετανάστευση.

«Η Ευρώπη», συνεχίζει ο γάλλος ανθρωπολόγος, «εμφανίζεται αδύναμη, διαιρεμένη και αβέβαιη απέναντι σε ένα πρόβλημα που από αριθμητικής άποψης δεν είναι ασφαλώς ανυπέρβλητο. Θα αρκούσε πολιτική βούληση. Γιατί μια Ευρώπη χωρίς αλληλεγγύη είναι μια Ευρώπη χωρίς νόημα. Αν λοιπόν δεν μπορεί να δώσει τη λύση, ας δεχθεί την ήττα της και να ζητήσει την παρέμβαση του ΟΗΕ». Μα γιατί οι μετανάστες προκαλούν τόσο φόβο στην κοινή γνώμη; «Κατ’ αρχάς επειδή είναι το ζωντανό παράδειγμα του ξεριζωμού» απαντά ο Οζέ.