Στη μόδα του παρόντος δύο τάσεις διεκδικούν την προσοχή μας. Η οργανική με έμφαση στα φυσικά υλικά και το ανθρώπινο άγγιγμα στην κατασκευή του ρούχου. Και η τεχνολογική με τους εντυπωσιασμούς των επεξεργασμένων υλικών, των ψηφιακών σχεδιασμών και των 3D εκτυπώσεων. Η οργανική πλευρά της μόδας δείχνει την ευαισθησία για το περιβάλλον και την πολιτιστική παράδοση. Η τεχνολογική ενθαρρύνει τους πειραματισμούς και τη συνάντηση των σχεδιαστών με έναν τρόπο ζωής που κάνει προβολές στο μέλλον.
Από τις δύο κατευθύνσεις, η πρώτη, δεμένη με την ανθρώπινη δραστηριότητα, κάνει τον γύρο του κόσμου και ανακαλύπτει παραδοσιακές τεχνικές με τις οποίες εμπλουτίζει και ανανεώνει την παρουσία των παλαιότερων οίκων μόδας. Οι σχεδιαστές και οι ομάδες των εργαστηρίων τους αναπτύσσουν την έννοια της κληρονομιάς (heritage) του οίκου, αναπτύσσοντας ιδέες αρχείου που ακουμπάνε στο «τώρα της μόδας» με τη βοήθεια συνεργασιών μιας εξελιγμένης έθνικ αισθητικής.
Το ντιζάιν συναντά την τεχνοτροπία και οι σχεδιαστές όλης της οικουμένης αναπαράγουν την έννοια της κληρονομιάς που πριν από πέντε χρόνια ξεκίνησαν δυναμικά στη Γαλλία οι ιστορικοί οίκοι μόδας Chanel και Dior, παρουσιάζοντας συλλογές που έδιναν έμφαση σε περίτεχνα κεντήματα και υφάνσεις, δημιουργίες αξεσουάρ, κοσμημάτων, καπέλων, παπουτσιών, κουμπιών. Οι συλλογές τους αναδεικνύουν την εργασία του τεχνίτη (craftman) και του χειροτέχνη (artisan). Το γαλλικό heritage ενθάρρυνε και άλλες μικρές αγγλικές, ιταλικές, βελγικές, σκανδιναβικές μονάδες οικοτεχνίας να συνεργαστούν με ευρωπαίους σχεδιαστές. Σκοπός τους είναι να αναδείξουν τις άλλες μορφές της ιστορίας του πολιτισμού, της οικονομίας και της κοινωνίας της Γηραιάς Ηπείρου που στήριξε μέρος της πορείας της στην τέχνη επεξεργασίας των μετάλλων, του μαρμάρου, του γυαλιού, του υφάσματος, του δέρματος και των ευγενών υλικών και πολύτιμων λίθων.
Τοπικός θησαυρός. Η ανάδειξη της χειροποίητης εργασίας, της ραφιναρισμένης λεπτομέρειας στις εξειδικευμένες τεχνικές, η επεξεργασία της αδρής πρώτης ύλης και ο μετασχηματισμός της σε ένα θαυμαστό διακοσμητικό ή λειτουργικό αντικείμενο επέστρεψαν. Στον αιώνα των ηλεκτρονικών συναλλαγών και του θριάμβου της γραφής κώδικα για προγράμματα λογισμικού, το εξειδικευμένο άγγιγμα των έμπειρων χεριών πάνω στα πράγματα είναι προνόμιο.
Η τέχνη των χεριών είναι μια ανθρώπινη εμπειρία. Είναι μια διαδικασία παραγωγής που η ζωντάνια της μεταφέρεται στο αντικείμενο. Τα χειροποίητα είδη τυλίγονται με αυτή τη μεταφυσική αύρα την οποία αναζητούν σε όλον τον κόσμο. Στην Ινδία, στα νότια της περιοχής Αντρα Πραντές, τεχνίτες της βαφής ζωγραφίζουν στο ύφασμα με φυτικές βαφές μεγάλες μυθολογικές σκηνές. Στην περιοχή του Πατάν, η αρχαία τέχνη της άικατ υφαντικής συνεχίζεται για λογαριασμό παραγγελιοδόχων από τη Δύση. Η δε τεχνική ζαρντόζι εξακολουθεί να δίνει κεντήματα από χρυσό και ασημένιο νήμα πάνω σε μεταξωτό ύφασμα.
Στην Κρήτη, η Αποστολή Πηνελόπης Gandhi διαδίδει την ύφανση στον αργαλειό, την παραγωγή νημάτων από λινάρι και μεταξοσκώληκα και τη βαφή τους με φυτικά χρώματα. Με πρόγραμμα και μέθοδο που ξεκινά από μαθήματα υφαντικής στα δημοτικά σχολεία της Κρήτης, σε συνεργασία με το Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Κρήτης, οι υφάντρες της Πηνελόπης Gandhi με τα χειροποίητα προσωπικά τους υφαντά φορέματα επιδιώκουν να διατηρήσουν τη συνέχεια μιας μακρόχρονης παράδοσης. Η οποία ακόμη δεν έχει κάνει την ιδανική της συνάντηση με έναν σύντροφο από τον χώρο του σύγχρονου ντιζάιν. Ετσι ώστε τα σχέδια των κρητικών χειροποίητων υφαντών να εισπράξουν την αναγνώρισή τους σε αυτήν τη μοντέρνα συμβίωση της μόδας και της παράδοσης.
Τα χέρια όλου του κόσμου
Τα δίκτυα της παγκοσμιοποιημένης παραγωγής δίνουν τη δυνατότητα στους διάσημους πρωταγωνιστές της μόδας να αναθέτουν στους ικανούς χειρώνακτες από την Ινδία, την Καμπότζη, την Ινδονησία, την Κένυα, το Μάλι ή το Περού να δημιουργούν εξειδικευμένα αριστουργήματα που συμπληρώνουν το κολάζ των συλλογών τους. Μετά τον καταστροφικό τυφώνα που έπληξε την Αϊτή, η αμερικανίδα σχεδιάστρια Ντόνα Κάραν δημιούργησε το πρόγραμμα διάσωσης της χειροτεχνίας της Αϊτής. Η συλλογή της «Urban Zen» αποτελείται από κοσμήματα και αξεσουάρ από μέταλλο, ξύλο, φύλλα καπνού, μέταλλο φτιαγμένα από τεχνίτες της Αϊτής με δικές της σχεδιαστικές οδηγίες. Αντίστοιχα, ο γαλλικός οίκος Maiyet συνεργάζεται με τεχνίτες από την Κολομβία, τη Μογγολία, την Ινδονησία, την Ινδία και σε κάθε σεζόν δημιουργούν μια συλλογή βασισμένη σε παραδοσιακά υφάσματα και τεχνικές. Η φετινή ανοιξιάτικη συλλογή τους ανέδειξε στις ολόσωμες μαύρες φόρμες και τα κόκκινα φορέματα τεχνικές ινδονησιακού μπατίκ και περουβιανές πλεκτές δαντέλες.