Βασίλης Αλεξάκης: «Το πρόσωπο της Ελλάδας είναι τα λάθη της»

Στο «Κλαρινέτο», το τελευταίο του μυθιστόρημα που κυκλοφόρησε στη Γαλλία, περιγράφει την ελληνική κρίση. Και στο λογοτεχνικό ένθετο της εφημερίδας «Μοντ» μιλάει γι’ αυτήν. Ο Αλεξάκης περιγράφει την κατάσταση της Ελλάδας μιλώντας για τη «λιτότητα» (μεταγραμμένη στο δημοσίευμα ως «litote»), αλλά και για την πρόσφατη εμπειρία του όταν βγήκε στον δρόμο να πουλήσει το περιοδικό των αστέγων και υπέστη τις προσβολές ενός ιδιοκτήτη αθηναϊκού καφέ.

Ο Αλεξάκης δεν σταματά να ανατρέχει στα λεξικά της ελληνικής και της γαλλικής γλώσσας. Τον ευχαριστεί, όπως λέει στον Αλέν Σαλές, να φέρνει κοντά τις δύο γλώσσες. «Οι Ελληνες πολεμάνε ενάντια στη λιτότητα. Μήπως θα γίνει επανάσταση ενάντια στη λιτότητα;» αναρωτιέται ο συγγραφέας του «Κλαρινέτου» που ξεκίνησε να γράφει το βιβλίο, όπως εκμυστηρεύεται στον συνομιλητή του, επειδή δεν θυμόταν τη λέξη ούτε στα ελληνικά ούτε στα γαλλικά. Ακούγοντας τον ήχο και βλέποντας το μουσικό όργανο ο Αλεξάκης αδυνατούσε να ανακαλέσει στη μνήμη του τη λέξη.

Κατά τη διάρκεια συγγραφής του βιβλίου έπρεπε να ζήσει τουλάχιστον ακόμη μία συνταρακτική εμπειρία. Ο φίλος και εκδότης του Ζαν Μαρκ Ρόμπερτς σβήνει εξαιτίας του καρκίνου. «Εχω την εντύπωση ότι η Ευρώπη και το ΔΝΤ υποβάλλουν τη χώρα σου σε μία θεραπεία ανάλογη με έναν καρκινοπαθή» του είχε εξομολογηθεί λίγο πριν. Ο Αλεξάκης φοβάται ότι μαζί με τον φίλο του θα χάσει και τη χώρα του και περιγράφει την Αθήνα της κρίσης, των αστέγων, των παράνομων μεταναστών και της κακής μεταχείρισής τους. «Η Ελλάδα δεν έχει πια άλλο πρόσωπο παρά την εικόνα των λαθών της. Είναι μία χώρα χωρίς ποιότητες, χωρίς παρελθόν».

Η ΕΥΘΥΝΗ ΤΟΥ ΒΟΡΡΑ. Στο μυθιστόρημα μεταφέρει τις δικές του σκέψεις για να τις αναμείξεις με λόγια άλλων προσώπων τα οποία έχει συναντήσει στην καθημερινότητά του. «Υπάρχει μια ηθική πλευρά στις επικρίσεις για την Ελλάδα. Από τη δεκαετία του ’80 ξέρουμε ότι έτρεχε προς την απώλεια δανειζόμενη και γλεντοκοπώντας. Ομως τι έκανε η Ευρώπη;» αναρωτιέται ο 71χρονος συγγραφέας, ο οποίος συνεισφέρει στη δημιουργία εντυπώσεων με ένα προκλητικό τρικ μυθιστορηματικής έμπνευσης (από αυτά που συνηθίζει πάντως ενισχύοντας τη δημόσια εικόνα του αιρετικού ταξιδιώτη μεταξύ δύο πολιτισμών): «Οι χώρες του Βορρά ονειρεύονται να γεράσουν στην Ελλάδα, εξαιτίας του κλίματος. Ως αντάλλαγμα για τη διαγραφή του χρέους απλώς χρειάζεται να χτίσουμε κοιμητήρια για να υποδεχθούμε τους Βορειοευρωπαίους. Να προτείνουμε δωρεάν κηδείες αντί να βρισκόμαστε σε αέναες διαπραγματεύσεις. Και θα εγγυόμαστε τις καλύτερες θέσεις στα νησιά μας με ωραία θέα προς τη θάλασσα». Ομως διστάζει να βρει ένα νησί κατάλληλο για τη γερμανίδα καγκελάριο Ανγκελα Μέρκελ. Ούτε τα Κύθηρα ούτε η Τήνος – από όπου εκείνος κατάγεται – αλλά κάπου κοντά στην Τουρκία σκέφτεται.