«Αυτοί είναι οι αληθινοί δάσκαλοι του θεάτρου»

«Οι αληθινοί δάσκαλοι του θεάτρου συχνά απαντώνται εκτός σκηνής. Και γενικώς δεν δείχνουν κανένα ενδιαφέρον για το θέατρο ως μηχανισμό αντιγραφής συμβάσεων ή αναπαραγωγής κοινοτοπιών. Επικεντρώνονται περισσότερο στην πηγή της παρόρμησης, τα πραγματικά ζωογόνα ρεύματα που τείνουν να υπερβούν τις θεατρικές αίθουσες και τα πλήθη που είναι διατεθειμένα να αντιγράψουν έναν οποιονδήποτε κόσμο». Αυτές είναι οι πρώτες ατάκες που θα ακούσουν σήμερα όσοι θεατές πιάσουν θέση στα θέατρα της επικράτειας. Δεν θα προέρχονται από την παράσταση που πρόκειται να παρακολουθήσουν αλλά από το μήνυμα του πολωνού σκηνοθέτη Κριστόφ Βαρλικόφσκι (γνωστού στην Ελλάδα από το Φεστιβάλ Αθηνών), το οποίο διαβάζεται σήμερα με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου.

Είναι ένα μήνυμα που επιχειρεί να γεφυρώσει το παρελθόν με το παρόν της πολιτισμικής κρίσης. Γι’ αυτό και ο Βαρλικόφκσι συνεχίζει: «[…] Αρκετά συχνά στρέφομαι στη λογοτεχνία για να με καθοδηγήσει στη σωστή κατεύθυνση. Κάθε μέρα που περνά σκέφτομαι τους συγγραφείς που σχεδόν πριν από 100 χρόνια περιέγραψαν προφητικά την πτώση των Ευρωπαίων Θεών, το λυκόφως που βύθισε τον πολιτισμό μας σε ένα σκοτάδι που ακόμη περιμένει το φως. Σκέφτομαι τον Φραντς Κάφκα, τον Τόμας Μαν και τον Μαρσέλ Προυστ. Σήμερα θα προσέθετα και τον Τζον Μάξγουελ Κούτσι σ’ αυτόν τον κύκλο προφητών. Το κοινό τους όραμα για το αναπόφευκτο τέλος του κόσμου – όχι του πλανήτη αλλά του μοντέλου των ανθρώπινων σχέσεων – και της ανατροπής της κοινωνικής συνοχής είναι σοκαριστικά επίκαιρο για τον σύγχρονο άνθρωπο στο εδώ και στο τώρα».

Ο εορτασμός της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου καθιερώθηκε το 1962 από το Διεθνές Ινστιτούτο Θεάτρου ενώ το παγκόσμιο μήνυμα υπογράφει κάθε χρόνο διαφορετικός δημιουργός (μέχρι σήμερα έχουν γράψει μεταξύ των άλλων οι Ζαν Κοκτό, Αρθουρ Μίλερ, Πίτερ Μπρουκ, Ιονέσκο, Βισκόντι, Καμπανέλλης, Τερζάκης, Σοστακόβιτς κ.ά.). Λόγω της ημέρας και ανάλογα με το θέατρο μπορεί να ισχύσει μειωμένο εισιτήριο ή να δοθούν προσκλήσεις, ενώ διοργανώνονται και ειδικές ομιλίες. Το θέατρο Τζένη Καρέζη, για παράδειγμα, αποτίνει στις 19.00 φόρο τιμής στον Μπέκετ διοργανώνοντας εκδήλωση με ελεύθερη είσοδο, στην οποία συμμετέχουν ο σκηνογράφος Φαίδων Πατρικαλάκης, ο Κώστας Γεωργουσόπουλος και οι Κώστας Καζάκος, Κωνσταντίνος Καζάκος, Γιώργος Μωρόγιαννης, Νίνα Γιαννίδη, Κερασία Σαμαρά.