Οι κάλπες, οι νικητές και τα παζάρια

Ισοπαλία ανάμεσα στο δεξιό Λικούντ του Μπενιαμίν Νετανιάχου και στην κεντροαριστερή Σιωνιστική Ενωση υπό τον Ισαάκ Χέρτζογκ έδειξαν χθες οι κάλπες στο Ισραήλ. Δύο από τα τρία ισραηλινά τηλεοπτικά δίκτυα που ανακοίνωσαν έξιτ πολ έδωσαν από 27 έδρες, σε σύνολο 120 εδρών στην Κνεσέτ, στους δύο σχηματισμούς – το τρίτο, το Channel 2, έδωσε προβάδισμα μιας έδρας στο Λικούντ επί της Σιωνιστικής Ενωσης, μιας σύμπραξης του Εργατικού Κόμματος και του Κινήματος της Τζίπι Λίβνι. Ο Νετανιάχου έσπευσε να θριαμβολογήσει, μιλώντας για «μεγάλη νίκη». Αλλά οι Ισραηλινοί θα χρειαστεί να κάνουν πολλή υπομονή έως ότου μάθουν το όνομα του επόμενου πρωθυπουργού τους και τη σύσταση του νέου κυβερνητικού συνασπισμού που θα προκύψει μέσα από επίπονες διαπραγματεύσεις. Η χθεσινή διαδικασία δεν ήταν στην πραγματικότητα παρά το πρώτο μέρος των ισραηλινών εκλογών.

Τα έξιτ πολ επιβεβαίωσαν πάντως αυτό που υποδήλωναν από νωρίς οι αναφορές περί μαζικής συρροής των αράβων Ισραηλινών στις κάλπες: τρίτη δύναμη αναδεικνύεται, με 12 έδρες, η Κοινή Λίστα, το κοινό ψηφοδέλτιο με το οποίο κατέβηκαν για πρώτη φορά τέσσερα αραβοϊσραηλινά κόμματα προκειμένου να ξεπεράσουν τον σκόπελο της αύξησης του εκλογικού ορίου για την είσοδο στη Βουλή. Ρόλο ρυθμιστή των εξελίξεων θα έχουν όμως και τα κεντρώα κόμματα Γες Ατίντ (12 έδρες) και Κουλάνου (10). Ακολουθούν η ακροδεξιά Εβραϊκή Εστία του Ναφτάλι Μπένετ (8), τα υπερορθόδοξα Σας (7) και Ενωμένη Τορά – Ιουδαϊσμός (6), το Ισραήλ Μπεϊτένου του σκληροπυρηνικού Αβιγκντορ Λίμπερμαν (5) και το αριστερό Μερέτζ (5).  

Η ημέρα δεν κύλησε ήρεμα. Εχοντας ήδη κάνει σαφή στροφή δεξιότερα τις τελευταίες ημέρες, ο απερχόμενος πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου ξεπέρασε κάθε προηγούμενο. Δεσμεύθηκε εκ νέου να εμποδίσει την ίδρυση ενός παλαιστινιακού κράτους. Συνέχισε να επισείει μέχρι την τελευταία στιγμή τον «κίνδυνο» της αραβικής ψήφου. Και επανέλαβε την καταγγελία περί «ξένων κεφαλαίων» που διοχετεύονται σε «αριστερές ομάδες» – και αξιοποιούνται ώστε να προσέλθουν «μαζικά» οι άραβες Ισραηλινοί στις κάλπες, στο πλαίσιο μιας συνωμοσίας εναντίον του. «Η κυριαρχία της Δεξιάς κινδυνεύει. Οι Αραβες μετακινούνται σαν τα κοπάδια στα εκλογικά τμήματα» ανέφερε χαρακτηριστικά.

«Υστερικό, διχαστικό και υποκινητή μίσους» τον χαρακτήρισε κατόπιν αυτών ο Ισαάκ Χέρτζογκ. «Οποιος θέλει να ακολουθήσει το μονοπάτι της απελπισίας και της απογοήτευσης του Νετανιάχου θα τον ψηφίσει. Οποιος όμως θέλει αλλαγή, ελπίδα και ένα καλύτερο μέλλον για το Ισραήλ θα ψηφίσει τη Σιωνιστική Ενωση» δήλωσε.

Δεν ήταν η πρώτη φορά που ο Νετανιάχου χρησιμοποιεί καταστροφολογική ρητορική. Τα σχόλιά του για τους άραβες ψηφοφόρους, ωστόσο, προκάλεσαν αίσθηση και πυροδότησαν γρήγορα καταγγελίες για ρατσισμό. «Φανταστείτε μια προειδοποίηση που ξεκινά ως εξής: η κυριαρχία απειλείται. Οι μαύροι ψηφοφόροι κατευθύνονται κατά κοπάδια στις κάλπες» διαμαρτυρήθηκε η Σάλι Γιασίμοβιτς, βουλευτής της Σιωνιστικής Ενωσης.

«Ξέρω πως συνήθως ο πρωθυπουργός κάθε χώρας ενθαρρύνει τους πολίτες να πάνε να ψηφίσουν» δήλωσε από την πλευρά του ο δικηγόρος Αϊμάν Οντεχ, επικεφαλής του κοινού ψηφοδελτίου των αραβοϊσραηλινών κομμάτων. «Τότε γιατί φοβάται ο Νετανιάχου που οι πολίτες ψηφίζουν; Νομίζω πως έχει δίκιο, διότι του απομένουν μόλις λίγες ώρες ως πρωθυπουργό».

Ο Οντεχ ίσως βιάστηκε. Το μόνο ασφαλές συμπέρασμα που έβγαζε χθες η «Γκάρντιαν» ήταν πως όποιος κυβερνητικός συνασπισμός και αν αναδυθεί τελικά στο Ισραήλ, το πιθανότερο είναι πως θα αποδειχθεί, και αυτός, βραχύβιος.

Η ταχεία αποσύνθεση
Πεπεισμένος πως μόνο μια κυβέρνηση εθνικής ενότητας μπορεί να αποτρέψει την ταχεία αποσύνθεση της ισραηλινής δημοκρατίας και τη διενέργεια νέων εκλογών στο εγγύς μέλλον δήλωσε αργά χθες ο ισραηλινός πρόεδρος Ρεουβέν Ριβλίν. Ο Νετανιάχου πάντως είχε αποκλείσει νωρίτερα το ενδεχόμενο συμμαχίας με τον Χέρτζογκ, παρουσιάζοντάς τον ως κάποιον που θα εκχωρούσε εύκολα και αλόγιστα ισραηλινά εδάφη για ένα παλαιστινιακό κράτος.