Τριπλός όλεθρος μέσα σε δύο εβδομάδες

Πρώτα ήταν ο σεισμός. Μετά η έκρηξη του ηφαιστείου. Και τέλος ο κυκλώνας Παμ, ένας από τους ισχυρότερους που χτύπησαν τον Νότιο Ειρηνικό. Ολες αυτές οι, βιβλικών διαστάσεων, καταστροφές συνέβησαν μέσα σε δύο εβδομάδες στο Βανουάτου, αυτό το σύμπλεγμα των 80 νησιών – 60 από τα οποία είναι κατοικημένα – ανατολικά της Αυστραλίας.

Οι χωρικοί στο νησί Αμπρίμ λένε ότι στάθηκαν τυχεροί. Ο Τζόσουα Ρόμπερτσον ήταν ένας από τους πρώτους δυτικούς που έφθασαν στην περιοχή που χτυπήθηκε τόσο σκληρά από τις δυνάμεις της φύσης. Οι καλλιέργειες καταστράφηκαν και τώρα τα τρόφιμα στο νησί αυτό των 7.000 κατοίκων είναι λιγοστά. Ομως τα περισσότερα σπίτια παραμένουν όρθια και αυτό αποτελεί μια παρηγοριά.

Ο Ιαν Γουόλτερ έφθασε από την Αυστραλία μεταφέροντας βοήθεια, μεταξύ άλλων πριόνια και σακιά με ρύζι για το χωριό Βούρο. Είχε ξεκινήσει τον Ιούλιο να χτίζει ένα σχολείο για τα παιδιά της περιοχής. «Πριν από δύο εβδομάδες είχαμε έναν σεισμό μεγέθους 6,5 ρίχτερ» λέει. «Ακολούθησε η έκρηξη του ηφαιστείου έπειτα από εκατό χρόνια και τώρα ένας κυκλώνας κατηγορίας 5. Πάλι καλά που υπήρξαν τόσο λίγα θύματα».

Στα νότια του νησιού όμως η κατάσταση είναι πολύ χειρότερη. Ο Ερυθρός Σταυρός και άλλες διεθνείς οργανώσεις βρίσκονται ήδη εκεί, σε αυτή την περιοχή που υπέστη «εκτεταμένες καταστροφές» και στην οποία ζουν διασκορπισμένα περίπου 30.000 άτομα. «Στα δάση δεν έχει μείνει ούτε ένα φύλλο πάνω στα δένδρα» λέει η εκπρόσωπος της οργάνωσης Κλόε Μόρισον. «Οπως και στην πρωτεύουσα του Βανουάτου, το Πορτ Βίλα, έτσι και στα νότια της χώρας σχεδόν όλα τα σπίτια έχουν καταστραφεί και οι κάτοικοι τώρα αναζητούν καταφύγιο όπου μπορούν. Στην πρωτεύουσα έξι άτομα έχασαν τη ζωή τους και άλλα πέντε στα νότια. Ενα από αυτά ήταν ένα μωράκι μόλις μερικών μηνών.

Ο πρόεδρος της χώρας εμφανίστηκε με δάκρυα στα μάτια στην τηλεόραση, ζητώντας από τις ξένες κυβερνήσεις βοήθεια για τη μεγαλύτερη καταστροφή που σημειώθηκε ποτέ στη χώρα του. Ομως ακόμη δεν έχουν φθάσει στο Βανουάτου ούτε φάρμακα ούτε τρόφιμα. «Χρειαζόμαστε ρύζι και κρέας» είπε κλαίγοντας. «Και σκηνές για να στεγαστεί προσωρινά ο κόσμος».

Και ενώ ο σχετικά μικρός αριθμός των θυμάτων μπορεί να αποτελεί κάποια παρηγοριά, οι υπεύθυνοι φοβούνται ότι τα προβλήματα του Βανουάτου θα ξεχαστούν σύντομα. Παρά το γεγονός ότι απέφυγαν τις μεγάλες ζημιές, το ίδιο φοβούνται και οι κάτοικοι του Αμπρίμ. Οσο για τους κατοίκους του νησιού Μόζο, στα βορειοδυτικά της χώρας, αναγκάζονται να πίνουν θαλασσινό νερό τις τελευταίες ημέρες – και αυτό παρ’ ότι γνωρίζουν πως η κατανάλωση θαλασσινού νερού μπορεί να οδηγήσει σε αφυδάτωση και θάνατο. Η βοήθεια δεν μπορεί καν να φθάσει εκεί, καθώς έχουν πλημμυρίσει όλοι οι διάδρομοι προσγείωσης αεροπλάνων.

Ο πρόεδρος χαρακτήρισε τον κυκλώνα «τέρας» και συνέδεσε το καταστροφικό του πέρασμα με την κλιματική αλλαγή.

Στην άκρη του κόσμου
Το Βανουάτου είναι μια από τις λιγότερο αναπτυγμένες χώρες του πλανήτη. Τα 2/3 των 250.000 κατοίκων του ασχολούνται με τη γεωργία και οι υπόλοιποι με την αλιεία, τον τουρισμό και τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες offshore επιχειρήσεων. Σχεδόν το 70% του πληθυσμού κατοικεί σε απομακρυσμένα νησιά και έχει περιορισμένη πρόσβαση σε πόσιμο νερό, μέσα μαζικής μεταφοράς και ηλεκτρική ενέργεια.