«Η μουσική του Ραμό είναι το φως»

«Το πιο εκπληκτικό φαινόμενο στη ζωή είναι το φως. Μας δίνει ανάσα, ζωή και έρωτα. Πώς θα μπορούσαμε να εξηγήσουμε σε κάποιον που δεν έχει δει ποτέ τον ήλιο τι είναι το φως; Εγώ θα του έπαιζα μουσική τού Ραμό». Αυτή είναι η ανάγνωση του Θεόδωρου Κουρεντζή για τον γάλλο συνθέτη, ο οποίος ανέκαθεν συνάρπαζε τον ιδιοσυγκρασιακό αρχιμουσικό. Αριες από τα λυρικά έργα του σπουδαίου μουσουργού (ερμηνευμένες από τη σοπράνο Ναντίν Κούτσερ), κομμάτια για τσέμπαλο, πρελούδια κ.ά. είναι, λοιπόν, ο άξονας στην πρώτη συναυλία που διευθύνει στο Μέγαρο Μουσικής. Στη δεύτερη διευθύνει την αριστουργηματική σύνθεση του Σεργκέι Προκόφιεφ για το μπαλέτο «Ρωμαίος και Ιουλιέτα».

Συνοδοιπόροι του θα είναι οι ξεχωριστοί σολίστ της Ορχήστρας MusicAeterna, την οποία δημιούργησε, όπως έχει πει ο ίδιος, ψάχνοντας σε ωδεία σε όλη τη Ρωσία: «Αναζητούσα όχι μόνο την τεχνική αρτιότητα αλλά και την αυθεντικότητα και τη διάθεση για υπερβάσεις». Οταν εντόπισε τα μέλη για να δημιουργήσει το σύνολο που οραματιζόταν άρχισε να οργανώνει αναγνώσεις ποιημάτων του Ρίλκε στα γερμανικά, να προτρέπει τους μουσικούς να μεταφράζουν ποιήματα του Πάουλ Τσέλαν, να παρακολουθούν προβολές ταινιών του Ντέρεκ Τζάρμαν και του Καρλ Ντράγερ και να αφιερώνονται σε πολύωρες πρόβες αγνοώντας τους δείκτες του ρολογιού.

ΔΙΘΥΡΑΜΒΙΚΕΣ ΚΡΙΤΙΚΕΣ. Η αντισυμβατική σφραγίδα του προκλητικού μαέστρου έχει αποτυπωθεί και δισκογραφικά. Η πιο πρόσφατη αναμέτρησή του ήταν μέσα από την οπερατική τριλογία των Μότσαρτ – Νταπόντε «Οι γάμοι του Φίγκαρο», «Ντον Τζοβάνι», «Ετσι κάνουν όλες». Ο διεθνής Τύπος υποδέχθηκε το δισκογραφικό του εγχείρημα με διθυραμβικές κριτικές και ο ίδιος εξήγησε: «Ηθελα να κάνω ηχογραφήσεις όπερας με όσο λιγότερο οπερατικό τραγούδι έχετε ακούσει ποτέ. Με τραγούδι βαθύ, που βγαίνει από την καρδιά. Το non stop βιμπράτο του 20ού αιώνα καταστρέφει την καθαρότητα του τονισμού και κάνει τον ήχο πιο βαρύ και πιο αδύναμο. Ηθελα να δείξω τι μπορούμε να επιτύχουμε αν αποφύγουμε τη βιομηχανική προσέγγιση της κλασικής μουσικής».

Το όνομα του ταλαντούχου μαέστρου φιγουράρει άλλωστε στη λίστα με τους «άριστους» της κλασικής μουσικής, η οποία ανακοινώθηκε από την Echo Klassik. Ενας από τους εγκυρότερους θεσμούς παγκοσμίως, υπό την αιγίδα της γερμανικής μουσικής βιομηχανίας, απένειμε το πρώτο βραβείο της κατηγορίας Οπερα 17ου – 18ου αιώνα στην ηχογράφηση των «Γάμων του Φίγκαρο», υπό τη διεύθυνση Κουρεντζή, σε εκτέλεση της MusicAeterna. Παλαιότερα, του είχαν απονεμηθεί (το 2007) το Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής Μουσικού Θεάτρου για τη «Σταχτοπούτα» και το Βραβείο Καλύτερου Μαέστρου για τον «Γελωτοποιό» – έργα του Προκόφιεφ (2012).

Λίγοι μπορούν να αμφισβητήσουν ότι με κάθε βήμα του πλησιάζει όλο και περισσότερο στην υλοποίηση της προσδοκίας που είχε εκφράσει πριν από πολλά χρόνια με συνέντευξη στην «Τέλεγκραφ»: «Δώστε μου 5-10 χρόνια και θα δείτε ότι μπορώ να σώσω την κλασική μουσική». Η πρώτη σκέψη που έκανε ο κριτικός Πίτερ Κάλσο, στον οποίο είχε κάνει τη δήλωση, ήταν πως ο ιδιόρρυθμος μαέστρος παραληρεί. Ο ίδιος όμως όταν άκουσε το 2011 την όπερα «Διδώ και Αινείας» έγραψε: «Εάν ο Κουρεντζής δεν παγιδευτεί στον ναρκισσισμό του, μπορεί να αποδειχθεί ένας από αυτούς του σπάνιους καλλιτέχνες, ικανός να αλλάξει την τέχνη του και να δώσει κάτι εξαιρετικό, ίσως ένα θαύμα».

ΙNFO Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, Βασ. Σοφίας και Κόκκαλη, Rameau Gala, 17/3 στις 20.30. Σεργκέι Προκόφιεφ «Ρωμαίος και Ιουλιέτα» 18/3, στις 20.30.