Ο πόλεμος πίσω από τον «Αρχοντα των δαχτυλιδιών»

Σε πείσμα της διαδεδομένης αντίληψης ότι ο «Αρχοντας των δαχτυλιδιών» γεννήθηκε ως αλληγορία για τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο «τολκινολόγος» Τζον Γκαρθ αναλύει τη δική του ερμηνεία στη γερμανική εφημερίδα «Welt». Πόλεμος υπήρξε όντως ως πηγή εμπειριών του Τζ.Ρ.Ρ. Τόλκιν (φωτογραφία), αλλά ήταν ο Α’ Παγκόσμιος. Ο βρετανός συγγραφέας υπηρέτησε μάλιστα για τέσσερις μήνες ως ανθυπολοχαγός στη μάχη του Σομ το 1916, όπου έχασε τους περισσότερους παιδικούς και νεανικούς του φίλους (την 1η Ιουλίου εκείνης της χρονιάς έπεσαν νεκροί περίπου 20.000 Βρετανοί). Ο ίδιος στάθηκε τυχερός, όταν μολύνθηκε από ψείρες και στάλθηκε μακριά από το πεδίο της μάχης.

Εκεί, λοιπόν, όπου οι περισσότεροι αναλυτές βλέπουν τον Σάουρον σαν Στάλιν, τον Σάρουμαν σαν Χίτλερ και τους λαούς της Μέσης Γης σαν τους Συμμάχους, ο Γκαρθ επιστρέφει στη χρονομηχανή του 1914. Ο Τόλκιν σπουδάζει τότε στην Οξφόρδη και η ενασχόλησή του με τους μεσαιωνικούς μύθους ενισχύεται τη στιγμή που ξεσπά ο Μεγάλος Πόλεμος. «Αυτό το θεωρώ ως μία από τις καταλυτικές χρονικά στιγμές στο έργο του Τόλκιν» σημειώνει ο ερευνητής, ο οποίος θεωρεί τους γερμανούς στρατιώτες του Σομ πρότυπα για τη δημιουργία των Ορκς. Επικαλείται μάλιστα την εισαγωγή του ίδιου του Τόλκιν στον πρώτο «Αρχοντα» – ένα κείμενο που μένει υποφωτισμένο -, στην οποία ο συγγραφέας απορρίπτει οποιαδήποτε συνάφεια με τον Β’ Παγκόσμιο: «Μόνο όταν καλύπτεται κανείς από τη σκιά του πολέμου αντιλαμβάνεται πόσο καταλυτικός είναι. Αλλά με την πάροδο του χρόνου τείνουμε να ξεχνάμε μια άλλη εμπειρία, εξίσου καταστροφική: το να ανήκεις στη νεολαία του 1914».