Κορνέλ Μουντρούκτσο: «Ολοι μας είμαστε εγκληματίες»

«Χρόνια με απασχολούν τα ζητήματα των διακρίσεων, της ανοχής και της αλληλεγγύης» μου λέει, σχεδόν από την αρχή της κουβέντας μας, ο Κορνέλ Μουντρούκτσο, σκηνοθέτης του πολυβραβευμένου (και απολύτως συναρπαστικού) «Λευκού Θεού» που βγαίνει σήμερα στις αίθουσες. «Προετοίμαζα ένα θεατρικό όταν, για τις ανάγκες του, βρέθηκα σ’ ένα δημόσιο κυνοτροφείο. Καθώς τα θλιμμένα, ταπεινωμένα βλέμματα των αθώων αυτών θυμάτων με κάρφωναν πίσω από τα κάγκελα, άρχισα να αισθάνομαι μια βαθιά ντροπή. Ολοι μας είμαστε εγκληματίες, συνεργοί αυτού του ντροπιαστικού συστήματος».
Θα έλεγε κανείς πως ο «Λευκός Θεός» είναι μια ταινία για τα… σκυλιά. Μήπως λοιπόν έχω εγώ το πρόβλημα που βλέπω σ’ αυτήν ένα σχόλιο για την πρόσφατη ευρωπαϊκή κρίση; «Οχι, έχετε απόλυτο δίκιο» μου λέει καθησυχαστικά ο σκηνοθέτης. «Η οικονομική κρίση έχει μετατραπεί σε μια ηθική κρίση των ευρωπαϊκών κοινωνιών. Αποφεύγουμε να μιλάμε γι’ αυτό, την ίδια στιγμή που δραματικά γεγονότα αλλάζουν τις χώρες μας συθέμελα. Ολες οι ιδεολογίες έχουν χάσει την εγκυρότητά τους. Η δημοκρατία πρέπει να δημιουργηθεί και πάλι, αλλά κανείς δεν ξέρει πώς να την ξεκινήσει – όλοι υποφέρουμε από τον ίδιο θανάσιμο φόβο».
Η ταινία του Κορνέλ Μουντρούκτσο κέρδισε τη διάκριση τού «Ενός κάποιου βλέμματος» στις Κάννες (το ίδιο βραβείο που κέρδισε, τότε, ο «δικός μας» Κυνόδοντας), ο σκηνοθέτης όμως δεν είναι πρωτάρης. Το πολύ ενδιαφέρον φιλμ του «Ο στοργικός γιος – Υπόθεση Φράνκενσταϊν» είχε προβληθεί στο επίσημο διαγωνιστικό τού Φεστιβάλ το 2010, δίχως όμως να πάρει ούτε βραβείο, μα ούτε και διανομή στη χώρα μας (μόνο κάποιοι τυχεροί το είδαν στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης εκείνη τη χρονιά).
Ο «Λευκός Θεός» είναι επίσης, σύμφωνα με τις φήμες, το διαβατήριο του σκηνοθέτη στις ΗΠΑ. Λογικό για μια ταινία που βρίθει νοημάτων αλλά και ασταμάτητης δράσης. Την οποία όμως ο δημιουργός της αφιερώνει στον μεγάλο Μίκλος Γιάντσο. «Ο Γιάντσο είναι από μόνος του ολόκληρος ο ουγγρικός κινηματογράφος και η ταινία μου ήταν η τελευταία που είδε λίγο πριν από τον θάνατό του. Το ελεύθερο πνεύμα του που τον χαρακτήριζε και ως ευρωπαίο πολίτη και ως σκηνοθέτη αποτελεί ακόμη και σήμερα ένα φωτεινό παράδειγμα για όλους εμάς. Είχα το προνόμιο να τον γνωρίζω προσωπικά – κέρδισα κάποιες καλές πατρικές συμβουλές όχι μόνο στον τομέα του επαγγέλματός μου, αλλά και σχετικά με άλλες πτυχές της ζωής, πιο σημαντικές».
Σκηνοθέτες σαν τον Μουντρούκτσο είναι συνήθως απρόθυμοι να «εξηγήσουν» το έργο τους. «Το αποφεύγω αλλά, ταυτόχρονα, δεν υποστηρίζω και την απροθυμία των συναδέλφων μου να απαντήσουν ερωτήσεις σαν κι αυτές. Η δραστηριότητά μας έχει έναν ποιητικό χαρακτήρα, δεν πατάει πάνω σε μια αυστηρή λογική» μου αποκρίνεται. Φεύγοντας, τον ρωτώ ποια ταινία αγάπησε φέτος, «Το “Κάτω από το δέρμα” του Τζόναθαν Γκλέιζερ» μου λέει. Προβοκάτορας μέχρι το τέλος.

INFO
Η ταινία «Λευκός Θεός» προβάλλεται από σήμερα στις αίθουσες Αστυ
και Πτι Παλαί. Η κριτική της δημοσιεύεται στη διπλανή σελίδα.