Παζολίνι, Αγγελόπουλος και Βέγγος σε μια διάλεξη

Ο γάλλος φιλόσοφος και θεωρητικός τέχνης Ζορζ-Ντιντί Ιμπερμάν δείχνει με εικόνες ό,τι θα ήθελε να πει με λέξεις. Κυρίως για τις σύνθετες σχέσεις που αναπτύσσει ο σύγχρονος πολιτισμός με κάθε είδους οπτικό ερέθισμα. Ο καθηγητής στην περίφημη Σχολή Κοινωνικών Επιστημών του Παρισιού έχει δημιουργήσει τη δική του μέθοδο ανάγνωσης και ανάλυσης των έργων τέχνης αναμειγνύοντας δημοφιλή έργα με νεότερες καλλιτεχνικές εκφράσεις.

Σήμερα το απόγευμα, στο πλαίσιο εκδηλώσεων του Megaron Plus, θα δώσει μια πρωτότυπη διάλεξη µε αφορµή την ταινία «Επιστροφή στην οδό Αιόλου» της ελληνίδας, νέας κινηματογραφίστριας Μαρίας Κουρκούτα.

«Η ταινία αυτή έχει κάτι διαφορετικό» επισημαίνει στα «ΝΕΑ». «Θίγει μια σειρά από ζητήματα  πολύ σημαντικά για μένα αλλά και για όλους εσάς. Αναφέρεται στις “απροσδιόριστες επιθυμίες” τις οποίες μια κοινωνία εντοπίζει μόνο στα ποιήματα, στους πίνακες ή στις ταινίες κάποιων υποφωτισμένων δημιουργών». Ο Ιμπερμάν τονίζει ότι η ταινία αποτελεί μια σύνθεση ανάγλυφων εικόνων, ποιητικών λόγων και μουσικών ήχων «όπου η ποίηση και η πολιτική συναντώνται και αυτό το βλέπουμε σπάνια, όπως σε ταινίες του Παζολίνι και του Αγγελόπουλου». Μια αφορμή για να ταξιδέψει κανείς από τον Γιώργο Χειμωνά στον Ελύτη και τον Θανάση Βέγγο.

Καθώς ο πολυγραφότατος θεωρητικός έχει υποστηρίξει στα κείμενά του την ιδέα ότι οι μορφές στα έργα της τέχνης του παρελθόντος διατρέχουν τον χρόνο, εξηγεί πώς βιώνουμε την εμπειρία των σύγχρονων εικόνων: «Νομίζω ότι η ταινία της Κουρκούτα απαντά στο ερώτημα. Επειδή απευθύνεται στο “εμείς” και όχι στο “εγώ”. Μέσα από έργα τέτοιου είδους υπάρχει πιθανότητα οι σύγχρονες εικόνες να μας φέρουν απέναντι στις απροσδιόριστες επιθυμίες μας. Η επιθυμία είναι η κατεξοχήν σύγχρονη κατάσταση: είναι η κίνησή μας προς το μέλλον. Ομως αυτό που μας έμαθε η σκέψη του Φρόιντ ή του Αμπι Βάρμπουργκ είναι ότι δεν υπάρχει επιθυμία (δηλαδή η δική μας καινοτομία) αν δεν κατορθώσουμε να εξαγάγουμε από τη μνήμη (το αρχαίο παρελθόν μας) ακαδημαϊσμούς και παραδοσιακούς συμβιβασμούς. Μια σύγχρονη εικόνα θα ήταν λοιπόν μια εικόνα ικανή να αλλάξει το μέλλον μας, να μας οδηγήσει προς την επιθυμία, στο μέτρο που θα ήταν ικανή να αλλάξει τη μνήμη μας».

INFO
Ζορζ-Ντιντί Ιμπερμάν – «Βγαίνοντας από τον χρόνο… Ποιητικός κινηματογράφος: Μια ελληνική ταινία», Μέγαρο Μουσικής Aθηνών, Αίθουσα Δημήτρης Μητρόπουλος, στις 19.00. Είσοδος ελεύθερη με δελτίο προτεραιότητας (από τις 17.30).