«Το αγαθό που λαχταράω είναι το αυτοκίνητο!»

Η µελέτη του Ηλία Καφάογλου «Ελύτης εποχούµενος» που έχει τον υπότιτλο «Διαδροµές στην ειρήνη και τον πόλεµο», µαζί µε τον θαυμασμό για την εξαντλητική έρευνα που προϋποθέτει, προκαλεί και μια ειλικρινή απορία – πολύ δύσκολο να απαντηθεί τουλάχιστον από εμάς. Οσο μεγάλος κι αν είναι ένας ποιητής, όπως ακριβώς ο Οδυσσέας Ελύτης, δεν θα δημιουργούνταν παγκοσμίως μια τρομακτική συσσώρευση κειμένων, αν για όλους τους μεγάλους ποιητές της ανθρωπότητας, έπιανε να καταμετρήσει κανείς, με βάση τα κείμενά τους ή τα κείμενα άλλων, τη σχέση τους με το αυτοκίνητο; Πότε και με ποιες συνθήκες ταξιδέψανε, την ημερομηνία που επιβιβαστήκανε στο άλφα ή στο βήτα αυτοκίνητο, αν το αυτοκίνητο ήταν Alfa Romeo ή Chevrolet, και πάει λέγοντας. Βεβαίως το βιβλίο του Ηλία Καφάογλου έχει ένα μεγάλο πλεονέκτημα: έχει κατορθώσει τις πραγματικά απολύτως απίθανες, όμως εξακριβωμένες, πληροφορίες που προσφέρει σε συνδυασμό πολλές φορές με την ημερομηνία ή και την ώρα ακόμα, να τις συνθέσει σε ένα κείμενο που διαβάζεται ως μια σπαρταριστή αφήγηση ή ως ένα τρυφερό παραμύθι. Από τον αρχιστράτηγο των επιχειρήσεωνκατά τη διάρκεια του Ελληνοϊταλικού Πολέμου Αλέξανδρο Παπάγο, που έλεγε χαρακτηριστικά «Αι ανάγκαι του στρατού εκστρατείας διά την εξυπηρέτησιν μόνον ενός σημαντικού ελιγμού απήτουν λίαν μεγάλον αριθμόν αυτοκινήτων, ήτοι περί τα 7.000 αυτοκίνητα», ώς την 22η Απριλίου του 1941, ημερομηνία όπου ο έφεδρος ανθυπολοχαγός Οδυσσέας Αλεπουδέλης μετακινείται με αυτοκίνητο προς την Αθήνα, μέσω Αντιρρίου – Ρίου και της αμαξιτής οδού Πάτρα – Κόρινθος – Αθήνα, για να εισαχθεί στο Β’ Στρατιωτικό Νοσοκομείο που εδρεύει στον «Ευαγγελισμό».

Ολα τούτα είναι σαν να γράφονται για να δικαιώσουν τον Οδυσσέα Ελύτη που σε ερώτηση του «δικού» μας Φάνη Κλεάνθη, το 1942, αν υπάρχει κάποιο προπολεμικό αγαθό που λαχταράει, απάντησε: «Μα δεν υπάρχει αμφιβολία, το αγαθό που λαχταράω είναι το αυτοκίνητο!».