Γιατί δεν θα γίνουμε Γερμανοί

Ιμάντες και ρομποτικοί βραχίονες ανεβοκατεβαίνουν μέσα σε δευτερόλεπτα. Αντικείμενα συσκευάζονται σε χρόνο ρεκόρ και περνούν στη φάση της αποθήκευσης. Η εικόνα από το μέλλον είναι μπροστά μας μέσα στα 3.500 τ.μ. της εταιρείας Gemu, παγκόσμιου ηγέτη στην παραγωγή βαλβίδων και άλλων εξαρτημάτων για τη βιομηχανία φαρμάκων, τροφίμων και βιοτεχνολογίας. Το κατάφερε χάρη στο πλήρως αυτοματοποιημένο σύστημα logistics που εκτελεί καθημερινά 1.000 παραγγελίες και 750 αποστολές – εντός 48 ωρών – των προϊόντων της σε κάθε γωνιά της Ευρώπης.

Καλώς ήρθατε στο ομοσπονδιακό κρατίδιο της Βάδης – Βυρτεμβέργης στη Νότια Γερμανία, με πρωτεύουσα τη Στουτγάρδη, όπου ο απλός βιομηχανικός εργάτης αμείβεται με 2.500-3.000 ευρώ! Κι αν οι αριθμοί συνεχίζουν να έχουν σημασία, πρόκειται για το τρίτο πλουσιότερο κρατίδιο της Γερμανίας – με οικολόγο πρωθυπουργό -, που δεν αποτελεί ωστόσο κάποιον φορολογικό παράδεισο, ούτε διαθέτει φυσικούς πόρους όπως πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Εταιρείες λιγότερο γνωστές σαν τη Voith και τη Zeiss έχουν την έδρα τους εδώ μαζί με διάσημες μάρκες όπως η Porsche, η Daimler, η Bosch και η SAP.

Πώς λοιπόν ένα κρατίδιο με τον ίδιο ακριβώς πληθυσμό της Ελλάδας (10,8 εκατομμύρια) παράγει υπερδιπλάσιο πλούτο από τον δικό μας (407 δισ. έναντι 188 δισ. ευρώ) και καταφέρνει να ξεχωρίσει στην παγκόσμια επιχειρηματική σκηνή; «Δεν μας ενδιαφέρει η χαμηλή φορολογία ως κίνητρο προσέλκυσης εγχώριων και ξένων επενδυτών. Εκατοντάδες πρωταθλητές του επιχειρείν έχουν εδώ την έδρα τους επειδή το κρατίδιο είναι κέντρο καινοτομίας και επενδύσεων στην έρευνα και στο εξειδικευμένο προσωπικό» απαντά ο Γκουίντο Ρέμπστοκ, στέλεχος του τοπικού υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών, τον οποίο συναντήσαμε κατά την πρόσφατη δημοσιογραφική αποστολή που διοργάνωσε το γερμανικό υπουργείο Εξωτερικών.

Για να συνεχίσουμε, όμως, με λίγα ακόμη… German statistics, στη Βάδη – Βυρτεμβέργη υπάρχουν 9 ερευνητικά πανεπιστήμια και 23 πανεπιστήμια εφαρμοσμένων επιστημών, άμεσα συνδεδεμένα με την αγορά εργασίας. Στον αντίποδα βρίσκεται η Ελλάδα, όπου δεν υπάρχουν παρά μόνο ερευνητικά κέντρα που συνδέονται μεν με πανεπιστήμια, αλλά υποχρηματοδοτούνται και στην πράξη παράγουν έργο μόνο με τη φιλοτιμία των ερευνητών τους. Κάθε χρόνο τα κεφάλαια που δαπανώνται για έρευνα και ανάπτυξη αντιστοιχούν στο 5,1% του ΑΕΠ του κρατιδίου (20 δισ. ευρώ πέρυσι), σχεδόν διπλάσιο ποσοστό από το 2,9% του γερμανικού μέσου όρου. Στην Ελλάδα το αντίστοιχο νούμερο δεν ξεπερνά τα 1,3 δισ. ευρώ ή το 0,7% του ΑΕΠ.

 Οι πληροφορίες κατά την περιήγησή μας στις εταιρείες πέφτουν βροχή. Η Βάδη – Βυρτεμβέργη έχει τα χαμηλότερα ποσοστά νεανικής ανεργίας στη Γερμανία (μόλις 3,3% έναντι 52% στην Ελλάδα), φιλοξενεί 401 επιχειρήσεις με ηγετική θέση στην παγκόσμια αγορά, οι μισές περίπου εκ των οποίων (277) αποκαλούνται «κρυφοί πρωταθλητές» διότι δεν έχουν την αναγνωρισιμότητα π.χ. της Μercedes. Αυτές ακριβώς οι μεσαίες επιχειρήσεις ευθύνονται για τις «επιτυχίες» της Βάδης – Βυρτεμβέργης κι όχι οι πολύ μεγάλες. Ποιος, για παράδειγμα, γνωρίζει ότι τα μοντέλα των πιο ισχυρών αυτοκινητοβιομηχανιών «φορούν» αντλίες, μοτέρ, ανεμιστήρες και βαλβίδες της Ebmpapst που απασχολεί περίπου 12.000 εργαζομένους σε όλο τον κόσμο;

Το ίδιο ισχύει για τη Hauff Technik, από τους κορυφαίους ευρωπαίους παραγωγούς σε καλώδια και σωλήνες στεγανοποίησης για κτίρια (150 εργαζόμενοι), αλλά και για ακόμη μικρότερες εταιρείες με αντικείμενο τη νέα τεχνολογία, όπως η Mackevision (250 εργαζόμενοι), ένας από τους μεγαλύτερους παίκτες διεθνώς στη 3D απεικόνιση. Δικά της είναι τα οπτικά εφέ της πασίγνωστης αμερικανικής τηλεοπτικής σειράς «Game of Thrones» που προβάλλεται για 4η συνεχή σεζόν στις ΗΠΑ.

Υπάρχουν δε και ακόμη μικρότερες εταιρείες, όπως η Perrot, μια οικογενειακή επιχείρηση κατασκευής ρολογιών με μόλις 30 εργαζομένους. Παρά το μικρό της μέγεθος, έγινε διεθνώς γνωστή το 2012, όταν ολοκληρώθηκε η κατασκευή του υψηλότερου πύργου ρολογιού στον κόσμο, ο οποίος βρίσκεται στη Μέκκα (601 μέτρα) και ονομάζεται Makkah Royal Clock Tower.

Κοντά στους μικρούς υπάρχουν και οι κολοσσοί. Τέτοια εταιρεία είναι η Voith (43.000 εργαζόμενοι), οι τουρμπίνες της οποίας παράγουν το 25% της ηλεκτρικής ενέργειας που προέρχεται από το σύνολο των υδροηλεκτρικών εργοστασίων παγκοσμίως. Ή η Zeiss (24.000 εργαζόμενοι) που με πεδίο δράσης από τους φακούς για κάμερες και για τηλεσκόπια μέχρι εξελιγμένα μικροσκόπια για την ιατρική κατοχυρώνει κάθε εργάσιμη ημέρα και από… δύο πατέντες ! Σημειωτέον ότι στη Γερμανία ο χρόνος αδειοδότησης για μια νέα επιχείρηση δεν ξεπερνά τις 3-4 εβδομάδες, ακόμη και αν πρόκειται για μια μεγάλη βιομηχανική εγκατάσταση.

Σαν μικρογραφία του κρατιδίου λειτουργεί το Πανεπιστήμιο του Χάιλμπρον, ενός από τα περιφερειακά διαμερίσματα. Οι κάτοικοι εδώ είναι 324.000 και η ανεργία μόλις 3%. Το τοπικό πανεπιστήμιο, το οποίο και επισκεφθήκαμε, θεωρείται ένα από τα δέκα καλύτερα της Γερμανίας στις εφαρμοσμένες επιστήμες. Το δυναμικό του είναι 8.600 φοιτητές, ενώ διαθέτει επτά σχολές προσανατολισμένες στη Μηχανική, την Πληροφορική και τη Διοίκηση Επιχειρήσεων και άμεσα συνδεδεμένες με την αγορά εργασίας: από την αυτοκινητοβιομηχανία και τη ρομποτική μέχρι το μάνατζμεντ στον τομέα του κρασιού, για το οποίο η ευρύτερη περιοχή φημίζεται. «Στέλνουμε τους φοιτητές μας σε κάποιες από τις δεκάδες επιχειρήσεις της περιοχής προκειμένου να αποκτήσουν πείρα, την οποία και χρησιμοποιούν αργότερα όταν ετοιμάζουν τη διατριβή τους» αναφέρει ο αντιπρύτανης Τόμας Μπέζολντ.