Ο μεν Ρέντσι πρόθυμος, η δε Ιταλία ασθενής

«Οι Ιταλοί μάς ζήτησαν να αλλάξουμε ένα πολιτικό σύστημα που δεν δουλεύει πια. Θα τηρήσουμε τις υποσχέσεις μας χωρίς φόβο και δεν θα κάνουμε πίσω» έγραφε πριν από λίγες ημέρες ο Ματέο Ρέντσι στο facebooκ. Ο δημοφιλής ιταλός πρωθυπουργός άλλωστε είχε αρχίσει τις προσπάθειές του με τις καλύτερες προθέσεις αφού από τον Φεβρουάριο παρουσίασε με το σύνθημα «Subito» («Γρήγορα») το πρόγραμμα ανάκαμψης της ιταλικής οικονομίας, με βάση το οποίο υποσχόταν να υλοποεί μια μεγάλη μεταρρύθμιση κάθε μήνα.

Εκτοτε πέρασαν έξι μήνες, οι προσπάθειες του Ρέντσι ήταν πολλές, αλλά ο 39χρονος πρωθυπουργός της χώρας αντιμετωπίζει πολλές δυσκολίες όπως δείχνουν τα αποτελέσματα των προσπαθειών αυτών. Οι μεταρρυθμίσεις άλλωστε, ιδιαίτερα σε χώρες με πολλά οικονομικά προβλήματα όπως αυτές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, ουδέποτε ήταν εύκολες λόγω των αντιδράσεων από πολιτικά κόμματα και ισχυρές κοινωνικές ομάδες.

ΥΦΕΣΗ. Οι προσπάθειες του Ρέντσι γίνονται ακόμη πιο δύσκολες μετά τη δημοσιοποίηση νέων στοιχείων που δείχνουν ότι η οικονομία της χώρας βούλιαξε ξανά στην ύφεση, εγείροντας αμφιβολίες για το πόσο είναι αποφασισμένη η κυβέρνησή του να προχωρήσει σε μεταρρυθμίσεις. Το ΑΕΠ της Ιταλίας κατά το δεύτερο τρίμηνο του έτους μειώθηκε 0,2% σε σύγκριση με το πρώτο τρίμηνο του ίδιου έτους, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Εθνικού Ινστιτούτου Στατιστικής Istat.

Αμέσως μετά την παρουσίαση των στοιχείων, το Κοινοβούλιο της χώρας έδωσε το πράσινο φως για τη λήψη μέτρων στήριξης της οικονομίας – το «διάταγμα της ανταγωνιστικότητας», όπως το έχει ονομάσει ο Ρέντσι. Ομως ο επιχειρηματικός κόσμος έχει ασκήσει κριτική στο πρόγραμμα αυτό λέγοντας ότι η κυβέρνηση δεν έχει ξεκάθαρη στρατηγική και ότι δεν συμβάλλει στις πραγματικές ανάγκες που έχει η βιομηχανία, όπως είναι η μείωση των φόρων των επιχειρήσεων. Επίσης κατηγορείται ότι οι σχεδιαζόμενες ευρείες μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας έχουν αναβληθεί για το 2015 το νωρίτερο.

Ο Ρέντσι ανέλαβε την εξουσία ανήμερα του Αγίου Βαλεντίνου κατηγορώντας την προηγούμενη κυβέρνηση του Ενρίκο Λέτα ότι δεν ήταν σε θέση να εφαρμόσει μεταρρυθμίσεις που ο ίδιος ονειρευόταν. Μία από τις πρώτες ενέργειές του όταν ανέλαβε την εξουσία ήταν να προσπαθήσει να πετύχει αλλαγές στο Σύνταγμα και στον εκλογικό νόμο. Οπως ήταν αναμενόμενο, τα κόμματα της αντιπολίτευσης τον κατηγόρησαν αμέσως ότι προσπαθεί να υπονομεύσει τη δημοκρατία και να συγκεντρώσει περισσότερη εξουσία στα χέρια του. Ο Ρέντσι, μεταξύ άλλων, θέλησε να περιορίσει την ισχύ της Γερουσίας που για πολλά χρόνια είχε δυνάμεις αντίστοιχες με αυτές της Κάτω Βουλής, καθιστώντας δύσκολη την ψήφιση αρκετών νομοσχεδίων και συνεχίζει να δίνει αυτήν τη μάχη.

Οι μάχες αυτές μαζί με άλλες που δίνει στο εσωτερικό της χώρας ο Ρέντσι δείχνουν την αντίσταση που θα συναντήσει για να εφαρμόσει και άλλα σοβαρά φιλόδοξα προγράμματα που έχει στην ατζέντα του και αφορούν την αναμόρφωση της εργατικής νομοθεσίας και της δημόσιας διοίκησης. Επίσης δείχνουν τις δυσκολίες που θα αντιμετωπίσει για την ψήφιση δημοσιονομικών μέτρων που κρίνονται απαραίτητα για να αντιμετωπισθεί το τεράστιο χρέος της Ιταλίας, το οποίο αναμένεται να φθάσει στο 135% του ΑΕΠ το επόμενο έτος.

ΧΩΡΙΣ ΤΗΝ ΤΡΟΪΚΑ. Την ίδια ώρα, ο Ρέντσι θέλει πάση θυσία να δείξει ότι μπορεί να προχωρήσει μόνος σε μεταρρυθμίσεις, με τον στενό συνεργάτη του, τον υπουργό Οικονομικών Πιερ Κάρλο Πάντοαν, να δηλώνει: «Η Ιταλία δεν χρειάζεται την τρόικα, θα προχωρήσει μόνη της στις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις. Η Ιταλία δεν πρόκειται να καταλήξει στα χέρια της τρόικας, αυτό γράψτε το με κεφαλαία γράμματα».

Εκτός όμως από τις προκλήσεις στο εσωτερικό της χώρας, ο Ρένσι αντιμετωπίζει μεγάλες προκλήσεις και όσον αφορά τη χάραξη της εξωτερικής του πολιτικής, τόσο μέσα στους κόλπους της ΕΕ όσο και έξω από αυτήν. Ο κύριος στόχος του, η επίτευξη συμφωνίας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ιδιαίτερα τη Γερμανία να δοθεί μεγαλύτερο χρονικό περιθώριο στην Ιταλία για να μειώσει το έλλειμμα, φαίνεται ότι δεν έχει επιτευχθεί. Επίσης αντιμετώπισε πολλές δυσκολίες στην προσπάθειά του να τοποθετηθεί η νεαρή υπουργός Εξωτερικών του, η Φεντερίκα Μογκερίνι, στη θέση του «υπουργού Εξωτερικών της ΕΕ».