Γιατί ΗΠΑ και Ευρώπη δεν μπορούν να αναχαιτίσουν τους ισλαμιστές

Οι μαχητές του έχουν καταλάβει πετρελαιοπηγές, υδάτινα αποθέματα, έχουν επιτάξει βαρύ πυροβολικό που κάποτε προσέφεραν οι ΗΠΑ σε μια φιλική κυβέρνηση στο Ιράκ. Τέλος Ιουλίου αποκεφάλισαν σύρους στρατιώτες, έβαλαν τα κεφάλια τους σε πασσάλους και ανέβασαν φωτογραφίες στο Ιντερνετ. Τις τελευταίες πέντε ημέρες έχουν παρασύρει τον λιβανικό στρατό σε μάχη για τον έλεγχο μιας μεθοριακής πόλης, η πρώτη τους εδαφική επιδρομή στον Λίβανο.

Το Ισλαμικό Κράτος στο Ιράκ και στη Συρία ή ISIS έχει προσελκύσει μαχητές από όλον τον κόσμο. Βρίσκεται στη λίστα με τους δημόσιους κινδύνους σχεδόν κάθε έθνους, καθώς και στη λίστα του ΟΗΕ με τις κυρώσεις για τις τρομοκρατικές οργανώσεις. Και όμως, η διεθνής συνεργασία για την αναχαίτισή του παραμένει απατηλή παρότι η επιρροή του έχει πλήξει τα συμφέροντα των παγκόσμιων δυνάμεων και έχει περιπλέξει τις περιφερειακές αντιπαλότητες μεταξύ Ιράν, Σαουδικής Αραβίας και Τουρκίας. «Λέτε πως δεν σας αρέσει το ISIS. Τι κάνετε γι’ αυτό;» ρωτά από την έδρα του στο Κατάρ ο Μάικλ Στίβενς, υποδιευθυντής του τομέα αμυντικών αναλύσεων του βρετανικού Royal United Services Institute.

Για τις ΗΠΑ και την Ευρώπη, επισημαίνει ο Στίβενς, μια ολόψυχη στήριξη της κυριαρχούμενης από σιίτες ιρακινής κυβέρνησης θα ήταν επισφαλής, διότι θα έστελνε το λάθος μήνυμα στους σουνίτες συμμάχους στον Περσικό Κόλπο. Επισφαλής είναι και η στήριξη των Κούρδων, διότι ούτε το Ιράκ ούτε η Τουρκία θέλουν την απόσχιση των κουρδικών περιοχών τους. Η στήριξη της κυβέρνησης του Μπασάρ αλ Ασαντ στη Συρία στον πόλεμό της εναντίον του ISIS είναι αδύνατη, δεδομένων των προσπαθειών που έχουν γίνει για την ανατροπή του τα τελευταία τρία χρόνια. «Υπάρχουν τόσο πολλές μεταβλητές εδώ» σχολιάζει ο Στίβενς. «Η οποιαδήποτε δράση θα έχει τόσο πολλές αθέλητες συνέπειες».

«Με το Ιράν και τη Σαουδική Αραβία εγκλωβισμένα σε έναν πόλεμο δι’ αντιπροσώπων στη Συρία», επισημαίνει από την πλευρά του ο Νόα Μπόνσεϊ, ο ειδικός για τη Συρία στο International Crisis Group, «τη Σαουδική Αραβία να ανταγωνίζεται το Κατάρ και την Τουρκία για την επιρροή στην ευρύτερη περιοχή και τους Κούρδους – που και αυτοί ελάχιστα ενωμένοι είναι – να κλίνουν ακόμα περισσότερο προς την ανεξαρτησία, δεν είναι ρεαλιστικό να περιμένουμε να αναδυθεί από την περιοχή μια συνεκτική στρατηγική για την αντιμετώπιση του ISIS. Οι ΗΠΑ έχουν την επιρροή και τη δυνατότητα να χτίσουν εταιρικές σχέσεις ικανές να ανατρέψουν τα κέρδη του ISIS, μοιάζουν όμως να στερούνται του απαραίτητου οράματος και της βούλησης».

ΑΝΤΙΠΑΛΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ. Το ISIS όμως δεν απειλεί μόνο το Ιράκ και τη Συρία. Εχει προσελκύσει μαχητές από χώρες τόσο μακρινές όσο η Ινδία και η Κίνα, το Βέλγιο και η Βρετανία. Ειδικοί του ΟΗΕ υποστηρίζουν πως μαχητές από αντίπαλες οργανώσεις τζιχαντιστών, συμπεριλαμβανομένου του μετώπου Αλ Νούσρα, μιας θυγατρικής της Αλ Κάιντα, αποσκιρτούν σταθερά στο ISIS, διότι έχει περισσότερα χρήματα και περισσότερα όπλα. Στρατιωτικοί αναλυτές λένε πως είναι όλο και πιο δύσκολο να εξουδετερώσεις μια οργάνωση που πλέον αυτοχρηματοδοτείται – ελέγχει αρκετές πετρελαιοπηγές στο Ιράκ και στη Συρία – και είναι βαριά οπλισμένη με όπλα που κατέσχεσε από ιρακινές και συριακές στρατιωτικές βάσεις.

Οι ΗΠΑ έχουν πολλούς λόγους να ανησυχούν, επισημαίνει η Τζούλια Μακουέιντ, αναλύτρια στο Κέντρο Ναυτικών Αναλύσεων της Βιρτζίνια, και όχι μόνο επειδή δυτικοί πολίτες στρατολογημένοι στο ISIS μπορούν να επιστρέψουν στις πατρίδες τους και να προκαλέσουν χάος.