Μίνως Μάτσας: «Νησί», «Καράβια στη στεριά» και στο βάθος Κήπος

ες και το κάνει επίτηδες. Για να πετάει σαν στελθ – να μην τον πιάνουν τα ραντάρ. Πώς αλλιώς να το εξηγήσει κάποιος αυτό: ότι έχει κάνει, έχει γράψει, έχει συνθέσει τόσο πολλά – και επιτυχημένα – αλλά έχει καταφέρει να μην έχει τέτοια αναγνωρισιμότητα που να τον βάζει στο στόχαστρο, όχι μόνο των κακοπροαίρετων αλλά ακόμη και των καλοπροαίρετων.

Ο Μίνως Μάτσας, «με όνομα βαρύ σαν ιστορία» και με τραγούδια σαν το πολυαγαπημένο «Μινόρε της αυγής» στο παλμαρέ της οικογενειακής του μουσικής ιστορίας, μπήκε σχεδόν αθόρυβα στον χορό της μουσικής και του τραγουδιού. Από ταλέντο και έφεση. Οχι λόγω του ονόματός του – και η συνέχεια απέδειξε του λόγου το αληθές.

Από τα πρώτα τραγούδια της Ηρώς (Λεχουρίτη) στο άλμπουμ «Ατιμα τα πράγματα» και το ρυθμικό «Καράβια στη στεριά» με τον Γιώργο Νταλάρα (όπως και «Το αμάν και το γιατί»), έφτασε να δώσει τραγούδια στον Αντώνη Ρέμο για την ταινία «Η αγάπη είναι ελέφαντας» κι έπειτα και στον Γιάννη Χαρούλη («Μαύρη πεταλούδα») ή στην Ελεωνόρα Ζουγανέλη («Είναι η αγάπη της αρρώστιας γιατρικό»).

Παίζοντας με τον ήχο των τραγουδιών που είναι σαν να του άφησε διαθήκη ο συνονόματος παππούς του – ακόμη και αν είχε την άνεση να ψάχνει και να βρίσκει θησαυρούς στη δισκογραφική Minos που διοικούσε ο πατέρας του Μάκης και σήμερα η αδελφή του Μαργαρίτα – έφτασε να δώσει νέα ζωή σε τραγούδια της θρυλικής Μαρίκας Παπαγκίκα ή της Σωτηρίας Μπέλλου – το «Είσαι εσύ ο άνθρωπός μου» πέρασε στα χείλη πολλών, ως εμβληματικό από τη μουσική που έγραψε για την εξαιρετικά επιτυχημένη τηλεοπτική σειρά του Mega «Το Νησί».

Την ίδια περίοδο σχεδίασε και ένα ολόκληρο άλμπουμ, μαζί με τη στιχουργό συνεργάτιδά του Ελένη Φωτάκη, για τη φωνή του Δημήτρη Μητροπάνου. Το πρόωρο φινάλε του λαϊκού βάρδου άφησε πίσω μόνο τέσσερα ανολοκλήρωτα τραγούδια.

Ο Μίνως Μάτσας μπήκε τολμηρά και στην Επίδαυρο, με τους αριστοφανικούς «Ορνιθες» κατά Σωτήρη Χατζάκη, αλλά και με την εξαιρετική μουσικά «Ειρήνη» κατά Πέτρο Φιλιππίδη, στην οποία «ανέβασε» σε ρυθμό τάνγκο την εμβληματική φράση «Ελλάδα σ’ αγαπάω, αγάπα με και συ». Μόνο φέτος δε, προσέθεσε σε αυτό το εντυπωσιακό παλμαρέ τον επιτυχημένο θεατρικό «Πουπουλένιο», τους «Δαιμονισμένους» στο Σύγχρονο Θέατρο, τον «Μόγλη» του Εθνικού, ενώ μουσικά έντυσε και το χορευτικό «In Limbo», όπως και άλλα πριν με συνεργάτες που «ανακαλύπτει» στις συχνές επισκέψεις του – έως και τρεις φορές τον χρόνο – στο Λος Αντζελες, όπου δοκίμασε να δουλέψει ως συνθέτης κινηματογραφικών μουσικών. Και αυτό όντας παράλληλα σύζυγος και πατέρας…

Ακούγονται πολλά όλα αυτά; Πάντως περισσότερα από όσα μπορεί να θυμηθεί κάποιος, ακόμη και μανιώδης ακροατής, όταν ακούει το όνομα Μίνως Μάτσας. Ε, λοιπόν, αυτό το καλοκαίρι και ύστερα από όλα αυτά, αποφάσισε να τολμήσει την πρώτη του προσωπική συναυλία. Προσωπική με την έννοια της σύνοψης ενός έργου που ούτε μικρό ούτε αξιοκαταφρόνητο είναι. Το αντίθετο.

ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΕΣ ΦΩΝΕΣ. Το βάρος αυτής της βραδιάς, στον δροσερό κήπο του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών την επόμενη Τετάρτη, θα αναλάβουν να σηκώσουν και τρεις από τις καλύτερες, πάντως από τις πλέον ενδιαφέρουσες, φωνές της νεότερης γενιάς: η Ελεωνόρα Ζουγανέλη, ο Γιάννης Χαρούλης και η νέα «σταρ» για τους μυημένους Φωτεινή Βελεσιώτου, πλασμένη από… πάστα Μπέλλου και με σουξέ διαδικτυακά και όχι μόνο (όπως οι θαυμάσιες «Μέλισσες» και τα «Διόδια»), η οποία και θα αναμετρηθεί με τα τραγούδια για τον Μητροπάνο. Οπως και η Ελεωνόρα με εκείνα του Γιώργου Νταλάρα. Το εντυπωσιακό είναι ότι το μέλλον επιφυλάσσει συνεργασίες δισκογραφικές και με τους τρεις (κυρίως σε στίχους της Ελένης Φωτάκη)!

Τόσο πολλά; έρχεται αυθόρμητα η ερώτηση. «Το αγαπάω το τραγούδι» λέει. «Ελπίζω να μ’ αγαπάει κι αυτό. Το τραγούδι ή σε πιάνει ή δεν σε πιάνει, δεν υπάρχει ενδιάμεσο. Είναι κάτι σαν αεράκι».

Στο τραγούδι, λοιπόν, τι κουβαλάει από το βαρύ όνομά του; «Ισως τα τραγούδια του παππού μου. Ημουν το 2003 δίχως δουλειά για δύο μήνες στο Λος Αντζελες και άρχισα να τα σκαλίζω και να τα πειράζω. Βγήκαν ύστερα από δέκα χρόνια. «Το Μινόρε της Αυγής»; Οχι αυτό δεν το έχω πειράξει. Πάντως, για να υπάρχει τέτοια έλξη από μέρους μου σε αυτά τα τραγούδια, φαντάζομαι ότι υπάρχουν μέσα μου. Εξού και παίρνω την ελευθερία να τους αλλάξω τα φώτα».

Η ΔΥΝΑΜΗ ΤΗΣ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ. Τι κατάλαβε όλα αυτά τα χρόνια – ειδικά μετά «Το νησί»; «Δεν είχα συνειδητοποιήσει, ίσως επειδή δεν βλέπω κιόλας, τη δύναμη της τηλεόρασης για τη δουλειά ενός ανθρώπου που δεν εμπλέκεται άμεσα, όπως ο μουσικός. Με εντυπωσίασε πως τόσος κόσμος έμαθε αυτά τα κομμάτια, ξαφνικά. Ακριβώς όμως επειδή η τηλεόραση έχει τέτοια δύναμη θα έπρεπε να υπάρχουν σε αυτήν και περισσότερες εκπομπές για τον πολιτισμό, τη μουσική, που να προτείνουν νέους…».

Εμμέσως πλην σαφώς, ο Μίνως Μάτσας έκανε επιτυχία με λαϊκά τραγούδια. Υπάρχει όμως πλέον λαϊκό; «Δύσκολο» λέει και σκέφτεται. «Ο Μάλαμας έκανε ένα είδος λαϊκού τραγουδιού. Μακάρι ο Θέμης Αδαμαντίδης να έκανε λαϊκά ή η Γλυκερία. Εχουμε ανάγκη να υπάρχουν λαϊκά τραγούδια – το συζητάμε αυτό πολύ συχνά με τον σολίστ του μπουζουκιού Μανώλη Καραντίνη. Το μπουζούκι μπήκε τα τελευταία χρόνια στην ποπ και έγινε αυτό το λαϊκοπόπ. Τώρα πια δεν έχει πλάκα ούτε αυτό. Ούτε όμως τα όργανα κάνουν το λαϊκό τραγούδι ούτε η έλλειψή τους. Οταν είχαμε κάνει τον δίσκο «Καλώς τους» με το Γιώργο Νταλάρα το 1994, κάποιος τον ρώτησε: Πώς μπορεί ένα κολεγιόπαιδο να γράφει λαϊκά; Και εκείνος του είπε ότι αν ένα λαϊκό τραγούδι είναι αληθινό δεν έχει να κάνει με την προέλευσή του. Το ζήτημα λοιπόν είναι αν είναι αληθινό κάτι – και αυτό έχει να κάνει με τα υλικά που είσαι φτιαγμένος».