Το βάρος της πραγματικής ξενιτιάς

Στις 7 Σεπτεμβρίου του 1950 η απέλαση της Αξιώτη από τη Γαλλία ανακόπτει, μεταξύ άλλων, και την έκδοση του μυθιστορήματος. Με την εξορία της εφεξής σε χώρες του Βορρά, αντιμέτωπη ευθέως με αυστηρούς κομματικούς ελεγκτικούς μηχανισμούς, θα νιώσει το βάρος της πραγματικής ξενιτιάς. Το Ρεπυμπλίκ-Βαστίλλη όμως θα συνεχίσει να στοιχειώνει τη δημιουργό του: το αναγνωρίζουμε διαμελισμένο σε μεταγενέστερα κείμενά της. Αυτούσια κομμάτια, σπαράγματα, με μικροαλλαγές εντοπίζονται αργότερα και στα ποιητικά κείμενα, ακόμη και στην Κάδμω – η Μαίρη Μικέ και η Τιτίκα Δημητρούλια στα προλεγόμενα και στα επιλεγόμενα της παρούσας έκδοσης δηλώνουν τις αναφορές στο «κρυφό» μυθιστόρημα που τροφοδοτεί μυστικά τη γραφή της Αξιώτη. Ο μεταφραστικός άθλος της δεύτερης συνίσταται στο ότι κατορθώνει να επανεύρει το ιδιοσυγκρασιακό ύφος και τον ρυθμικό τονισμό του κειμένου. Η Μ. Μικέ, από την άλλη, εντάσσει το γαλλόφωνο μυθιστόρημα στη συγχρονική και τη διαχρονική του διάσταση, εξετάζοντας τις σχέσεις του με τη γαλλική παραγωγή της ίδιας περιόδου, αλλά και με προγενέστερα ή μεταγενέστερα κείμενα της συγγραφέως.