Γιάννης Φέρτης: «Η Ελλάδα χρειάζεται καλύτερους πολίτες»

Γιάννης Φέρτης υποδύεται στους «Πέρσες» του ΚΘΒΕ τον Δαρείο, ο οποίος ανεβαίνει από τον Κάτω Κόσμο, ανταποκρινόμενος στην επίκληση επιφανών περσών γερόντων, κι υπό τη σκηνοθετική καθοδήγηση της Νικαίτης Κοντούρη ερμηνεύει την απερισκεψία του γιου του Ξέρξη να αποφασίσει να οδηγήσει τον στρατό του σε νέα προσπάθεια κατάκτησης της Αθήνας.

«Την πρώτη φορά που εμφανίστηκα στην Επίδαυρο είχα τρομερό άγχος και γενικά έχω άγχος, παρόλο που είμαι πάρα πολλά χρόνια στο θέατρο.

Είναι θέμα χαρακτήρα, δεν υπάρχει πρεμιέρα που να μην έχω τρακ» λέει στα «ΝΕΑ» ο κ. Φέρτης, προτού ανέβει στη σκηνή του Θεάτρου της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών για την πρόβα του έργου με το οποίο θα περιοδεύσει φέτος το ΚΘΒΕ.

«Τώρα νομίζω έχω περισσότερο τρακ, ίσως γιατί με τα χρόνια ξέρω πόσα πράγματα δεν έχω κάνει σε τόσους ρόλους που έχω παίξει. Πάντα έχω αγωνία και πάρα πολλές φορές αναρωτιέμαι “εγώ μπορώ να παίξω αυτόν τον ρόλο;”».

Εχετε πεισθεί για τον ρόλο του Δαρείου ή θα περιμένετε την πρεμιέρα; τον ρωτάμε.

«Κοιτάξτε, αυτό που έχω πάρει απόφαση είναι ότι μπορεί να είμαι καλός σε έναν ρόλο, αλλά αποκλείεται να είμαι σε όλα καλός» απαντά, παραπέμποντας στις αντιδράσεις του κοινού της περιοδείας που ξεκινάει στις 16 Ιουλίου.

Οι «Πέρσες» μεταδίδουν έντονα μηνύματα, αλλά οι αποδέκτες δεν θέλουν να συντονιστούν.

«Μάλλον πάντα δεν θα ακούγεται το μήνυμα που εκπέμπουν οι “Πέρσες”. Το έργο είναι αντιπολεμικό, αλλά δείτε τι γίνεται σε όλο τον κόσμο. Μολονότι αν ρωτήσεις, κυβερνήτες και στρατηγοί θα πουν “ο πόλεμος είναι κακός, δεν πρέπει να κάνουμε”. Ενα άλλο σημαντικό στοιχείο που υπάρχει στο έργο είναι η αλαζονεία που συχνά επιδεικνύει ο άνθρωπος και ειδικά οι ισχυροί, είτε είναι βασιλιάδες ή ακόμη και διευθυντές σε μια τράπεζα. Ακόμη και στον χώρο τον δικό μας, τον καλλιτεχνικό, ή τον χώρο τον δικό σας, τον δημοσιογραφικό, υπάρχει αλαζονεία από πάρα πολλούς. Από τη στιγμή που αποκτά κάποιος δύναμη, οποιαδήποτε δύναμη, συνήθως κυριαρχεί η αλαζονεία».

Σαλαμινομάχος ο Αισχύλος προσεγγίζει στην πρώτη από τις σωζόμενες τραγωδίες του την οδύνη των Περσών για τη συντριπτική ήττα στη Σαλαμίνα μέσω των ηττημένων. Κορυφαία στιγμή του έργου είναι η εμφάνιση του Δαρείου.

«Το κείμενο έχει πάρα πολύ ενδιαφέρον και για τον τρόπο που θα παιχθεί, ώστε να περάσει το κείμενο στο κοινό και να βγουν τα νοήματα. Το γεγονός ότι o Δαρείος βγαίνει από τον τάφο του με την επίκληση που του κάνουν μετά την καταστροφή που έχουν υποστεί οι Πέρσες στη Σαλαμίνα κι αυτά που λέω στον μονόλογο και τον διάλογο με τον Χορό και με τη γυναίκα του, μου αρέσει πολύ που το κάνω. Το κάνω με κέφι» τονίζει ο Γιάννης Φέρτης.

Με παρόμοια οπτική γωνία αντιμετώπισε όλους τους ρόλους καριέρας που άρχισε το 1958, όταν απέκτησε πτυχίο ηθοποιού με τη σφραγίδα του Θεάτρου Τέχνης.

«Εγώ προσωπικά κάνω το κέφι μου. Δεν αισθάνομαι ότι δουλεύω για τον πολιτισμό. Αν μέσα από αυτά που κάνω μπορούν κάποιοι να δουν και να εισπράξουν κάποια πράγματα, έχει καλώς. Σε ηλικία 16 ετών είχα αποφασίσει ότι θα γίνω ηθοποιός. Ψωνισμένος με αυτή την ιστορία, σκεφτόμουν πως θα παίξω, όχι ότι θα γίνω καλλιτέχνης.

Παίζοντας έναν ρόλο, απλώς ο κόσμος βλέπει κάτι καλύτερο από αυτό που βλέπει, αλλά δεν θεωρώ ότι συντελώ για να αλλάξει ο κόσμος ή να πάρει μια άλλη κατεύθυνση».

Οι άνθρωποι της τέχνης μπορούν να επουλώσουν πληγές που προκαλεί η κρίση; Μπορούν να πουν πράγματα για να μαλακώσουν την οργή του κόσμου; «Δεν το πιστεύω αυτό» έρχεται η απάντησή του. «Δεν πιστεύω ότι μπορούν να επουλώσουν πληγές. Ενας άνθρωπος της τέχνης ή ένας λογοτέχνης μπορεί να πει κάποια σωστά πράγματα και κάποιοι να τα εισπράξουν, αλλά δεν πιστεύω ότι μπορούν να βοηθήσουν πέρα από αυτό. Ούτε πιστεύω ότι οι άνθρωποι της τέχνης είναι τίποτε το ιδιαίτερο. Κάνουμε τη δουλειά μας. Δεν είμαστε και τίποτε ιδιαίτερο».

Ως μέσος έλληνας πολίτης ο Γιάννης Φέρτης υπέστη τις συνέπειες της κρίσης κι αντιδρά υπομονετικά. «Η κρίση με έπληξε κι εμένα, αλλά να σας πω, στη ζωή μου είμαι υπομονετικός. Δηλαδή πληρώνω με υπομονή τους φόρους κι ελπίζω. Τώρα, τι θα γίνει δεν ξέρω, αλλά δεν βλέπω κι άλλη λύση… Πάντως, δεν το εκλαμβάνω ως καθήκον. Βλέπω ότι δεν υπάρχει άλλη λύση».

Η κατανομή των ευθυνών για την κατάσταση σήμερα στην Ελλάδα περιλαμβάνει σχεδόν άπαντες. «Εκτός από ελάχιστους ανθρώπους, φταίμε οι πιο πολλοί. Πέρα από τους πολιτικούς πιστεύω ότι φταίμε κι εμείς. Εγώ θεωρώ ότι φταίω. Ζούσαμε χωρίς να έχουμε καταλάβει τι συμβαίνει. Μας το κρύβανε κιόλας, αλλά υπήρχε μια διάθεση να ζούμε πάνω από τις δυνατότητές μας και να ονειρευόμαστε πράγματα για τα οποία δεν είχαμε τις δυνατότητες».

Η πρότασή του για ανάκαμψη δεν αφήνει χώρο για έναν σύγχρονο από μηχανής θεό ή καλύτερο σκηνοθέτη. «Η Ελλάδα χρειάζεται καλύτερους πολιτικούς και καλύτερους πολίτες κι απ’ ό,τι διαβάζω φαίνεται ότι γενικά στην Ευρώπη δεν υπάρχουν οι πολιτικοί, όπως υπήρχαν παλαιότερα» καταλήγει ο Γιάννης Φέρτης.

Οι συντελεστές
}Πρωταγωνιστούν: Γιάννης Φέρτης (Δαρείος), Ακης Σακελλαρίου (Ατοσσα), Λάζαρος Γεωργακόπουλος (Αγγελιαφόρος), Γιώργος Κολοβός (Ξέρξης). Χορός: Απόλλων Δρικούδης, Δημήτριος Δρόσος, Νίκος Καπέλιος, Δημήτριος Καραβιώτης, Θανάσης Κεραμίδας, Νίκος Μαραγκόπουλος, Σπύρος Σαραφιανός, Βασίλης Σπυρόπουλος, Χρίστος Στυλιανού, Νίκος Τουρνάκης, Στέλιος Τράκας, Γιάννης Χαρίσης, Κωνσταντίνος Χατζησάββας, Γιώργος Ψυχογιός. 
Νύφες του πένθους: Λαμπρινή Αγγελίδου, Μομώ Βλάχου, Κλειώ-Δανάη Οθωναίου.
Παίζει τσέλο επί σκηνής ο Θοδωρής Παπαδημητρίου.