Ο Κορνάρος μιλά για έρωντα, εμορφιά, τιμή

Τι θα μπορούσε να πει σήμερα η παλιά έμμετρη μυθιστορία του Βιτσέντζου Κορνάρου με τις περιπέτειες δύο ερωτευμένων νέων, του Ερωτόκριτου και της Αρετούσας; Η σύμπραξη των Χαΐνηδων με την ομάδα Κι Ομως Κινείται μαζί με τους απόκοσμους βρυχηθμούς του Ψαραντώνη τη φέρνουν στη σκηνή του Ηρωδείου για να ανασύρουν τα κρυμμένα νοήματά της.

«Τι είναι για μένα ο Ερωτόκριτος; Τι να σου πω, παιδί μου; Με αυτά τα τραγουδίσματα εμεγάλωσα. Ολα τα έχει, ό,τι εχρειάζεται ο άνθρωπος για να ζήσει όπως του πρέπει. Την παλικαριά, τον έρωντα, την εμορφιά, την τιμή». Αυτή είναι η ανάγνωση του Ψαραντώνη με απλά λόγια, κοφτά, χωρίς φιοριτούρες. Από μικρό παιδί τον άκουγε να τον σιγοψιθυρίζουν οι γονείς του.

Τη μελωδία του «έψαχνε» στις χορδές της λύρας όταν άρχισε να μαθαίνει να παίζει. «Περπατούσα στα βουνά για να αφουγκραστώ τη φύση και έλεγα τους στίχους από τον “Ερωτόκριτο”. Κάθε φορά και άλλους, αλλά πάντα θαρρείς ενωνόμουνα με το σύμπαν τόσο όμορφα. Ενιωθα την αρμονία του κόσμου όλου. Εγινόμουνα ένα μαζί του». Είναι η απλή προσέγγιση που βγάζει τη δική του αλήθεια και φορτίζεται περίεργα από τον ιδιότροπο ήχο της φωνής του που έρχεται κατευθείαν από την καρδιά. Αυτά και άλλα τόσα θα τα φανερώσει στο Ηρώδειο απόψε με τη φυσική ευγένειά του και τη σοφία του.

Αυτή που του έδωσε – έστω και αν αρνείται να τους αποδεχθεί – χαρακτηρισμούς όπως «θρύλος», «τεράστιος», «σπουδαίος» και που έκαναν τον Νικ Κέιβ να υποκλιθεί επί σκηνής πολλές φορές. Σεμνά και ταπεινά όμως βαδίζει, όπως αρμόζει, λέει, στους ανθρώπους που «κατέχουν» ότι τα πάντα βρίσκονται στη φύση και στον παλμό της που δίνει ζωή. «Σε αυτή τα χρωστούμε όλα. Αμα προσέξεις προσεκτικά τους στίχους, θα μπορείς να θωρήσεις ότι τα ίδια πράματα είναι και εδώ μέσα».

Για τον Κρητικό με τη βιβλική μορφή, όμως, το κείμενο του Βιτσέντζου Κορνάρου έχει και μια παραπάνω σημασία. «Είναι τόσων χρόνων, αλλά όποτε και να το πεις και όσες φορές να το ακούσεις είναι σαν κάτι καινούργιο.

Η παράδοσή μας είναι πάνω απ’ όλα, αυτή αντιστέκεται, αυτή είναι η ποίηση και η τέχνη του λαού. Είναι η ρίζα, χωρίς ρίζα δεν υπάρχει ούτε φύλλο ούτε καρπός. Αγαπάω την παράδοση, όπως αγαπάω και τη φύση. Η φύση, τα δέντρα, τα ποτάμια, όλα έχουν την αρμονία τους και όταν μπορούμε να τα δούμε μπορούμε να πάρουμε δύναμη και να ζήσουμε. Η φύση είναι πιο πάνω και από τον άνθρωπο, αυτή μας γεννάει, μας τρώγει, μας τιμωρεί, είναι ο Θεός. Χωρίς αυτή δεν μπορούμε να πάμε πουθενά. Και θέλει σεβασμό».