Ανασχηματισμός: Το μεγάλο παζάρι – κρίσιμο δεκαήμερο για το νέο σχήμα

Υπόθεση δέκα ημερών είναι πλέον ο ανασχηματισμός, έχοντας ως επίκεντρο το τρίγωνο υπουργείο Οικονομικών – Τράπεζα της Ελλάδος – επίτροπος στην Κομισιόν, με τις τελικές επιλογές για τις θέσεις αυτές να προκαλούν ευρύτερες κυβερνητικές αλλαγές.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες από τη Χαριλάου Τρικούπη, η ανασύνθεση της κυβέρνησης θα μπορούσε να επεκταθεί και σε αλλαγές διοικητών σε μεγάλους οργανισμούς, όπως για παράδειγμα το ΠΕΔΥ που αντικαθιστά τον ΕΟΠΥΥ. Κάτι που δεν συμμερίζεται αναγκαστικά το Μαξίμου. Ολα όμως είναι ακόμη ρευστά. Η πρώτη – επισημοποιημένη – κουβέντα ανάμεσα στον Πρωθυπουργό και στον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης είχε σαφώς χαρακτήρα διερευνητικό. Και δεν θα μπορούσε να είναι αλλιώς.

Στο χθεσινό τετ α τετ του Αντώνη Σαμαρά με τον Βαγγέλη Βενιζέλο στο Μέγαρο Μαξίμου επαναβεβαιώθηκαν τα χρονοδιαγράμματα. Ο ανασχηματισμός θα έχει ολοκληρωθεί εντός δεκαημέρου, το αργότερο. Με τη συνήθη γραμμοσκίαση του πολιτικού λόγου, οι δύο πολιτικοί αρχηγοί συμφώνησαν πως «αν και ο ανασχηματισμός δεν θα είναι άμεσος, θα γίνει το συντομότερο δυνατόν». Το πέρασμα πάντως ενός έτους από τις προηγούμενες αλλαγές θεωρείται, εκατέρωθεν, εύλογος χρόνος για τις αλλαγές – ο τελευταίος ανασχηματισμός είχε γίνει τον Ιούνιο του 2013, ως παρενέργεια της κρίσης της ΕΡΤ και της αποχώρησης της ΔΗΜΑΡ από την κυβερνητική συνεργασία.  

Καμιά φορά, είναι πιο εύκολο να μην αναφέρεις ονόματα, αν και είναι βέβαιο ότι Σαμαράς και Βενιζέλος ήξεραν ποιους εννοούσαν. Οι δύο αρχηγοί επιχείρησαν λοιπόν να προσδιορίσουν τα χαρακτηριστικά των προσώπων που θα μπορούσαν να τοποθετηθούν στα τρία σκέλη του τριγώνου υπουργείου Οικονομικών, ΤτΕ και έλληνα επιτρόπου στην ΕΕ. Σε πρώτη φάση, σύμφωνα με διασταυρωμένες πληροφορίες, δεν υπήρξε ταύτιση απόψεων.

Ο Ι. ΣΤΟΥΡΝΑΡΑΣ. Για το υπουργείο Οικονομικών, όπως υποστηρίζουν πηγές της Χαριλάου Τρικούπη, «όλα είναι ανοιχτά». Δηλαδή, είτε η διατήρηση του Γιάννη Στουρνάρα είτε η μετακίνησή του στην Τράπεζα της Ελλάδος. Το κυρίαρχο ωστόσο σενάριο θέλει τον Στουρνάρα να αποχωρεί και να εγκαθίσταται στο γραφείο του σημερινού διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος, Γιώργου Προβόπουλου. Να σημειωθεί πως το τι θα γίνει στην ΤτΕ θα πρέπει, σύμφωνα με πρόσωπα που είναι σε θέση να γνωρίζουν, να έχει ξεκαθαριστεί το αργότερο στις 10-11 Ιουνίου. Αξίζει να σημειωθεί ότι στις 11 Ιουνίου ο Γιάννης Στουρνάρας θα βρίσκεται στο Βερολίνο, όπου θα έχει επαφές και με τον Βόλφγκανγκ Σόιμπλε. Κάτι που δεν είναι χωρίς συμβολισμό.

Με αυτά τα δεδομένα, δεν αποκλείεται ο ανασχηματισμός να συμπέσει, όπως έγινε και πέρυσι, με το τριήμερο του Αγίου Πνεύματος που αποτελεί, πάντως, το καταληκτικό χρονικό όριο. Καλά πληροφορημένες πηγές λένε ότι μπορεί να έχει γίνει και νωρίτερα.  

Το θέμα της μετακόμισης Στουρνάρα στην ΤτΕ δεν βρίσκει, ως γνωστόν, απόλυτα σύμφωνο τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, που δεν βλέπει την αναγκαιότητα μιας τέτοιας κίνησης. Χωρίς όμως και να την αποκλείει. Οχι ότι ο Βενιζέλος επιθυμεί οπωσδήποτε την παραμονή του Στουρνάρα στην οδό Νίκης. Εστω και αν οι προθέσεις του Αντώνη Σαμαρά για τον διάδοχο του υπουργού Οικονομικών προβληματίζουν κάπως τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ. Ως γνωστόν, το Μαξίμου ευνοούσε την τοποθέτηση στην οδό Νίκης του στενού συμβούλου του Πρωθυπουργού, Σταύρου Παπασταύρου. Εχει αναβαθμισμένο ρόλο και καθολική συμμετοχή στις διαπραγματεύσεις με την τρόικα.

Ο ΣΤ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ο Αντώνης Σαμαράς του έχει απόλυτη εμπιστοσύνη. Ο Παπασταύρου διαθέτει τεχνοκρατικά χαρακτηριστικά αλλά και πολιτική νομιμοποίηση, έστω και αν δεν είναι εκλεγμένος. Ωστόσο ο Βαγγέλης Βενιζέλος, που τον εκτιμά, ανησυχεί για το αν ο Παπασταύρου διαθέτει το «ειδικό πολιτικό βάρος» ώστε να αντεπεξέλθει στα απαιτητικά δημόσια καθήκοντα του υπουργού Οικονομικών και να διαχειρισθεί και την αντιπαράθεση με την αντιπολίτευση στη Βουλή, η οποία αναμένεται να οξυνθεί. Αυτό αποτελεί ένα σημείο που προκαλεί πίεση και στους δύο πολιτικούς αρχηγούς, όπως αναγνώριζαν οι ίδιες πηγές.

Το ενδιαφέρον είναι ότι, όπως η Χαριλάου Τρικούπη τα αφήνει όλα ανοιχτά για την περίπτωση Στουρνάρα, έτσι και το Μαξίμου δεν αποκλείει το ενδεχόμενο να μείνει ο Παπασταύρου κοντά στον Σαμαρά στο Γραφείο Πρωθυπουργού ώστε να χειριστεί από εκεί την τελική φάση της διαπραγμάτευσης για το χρέος – διαδικασία που θα αρχίσει το φθινόπωρο. Στην περίπτωση αυτή, ανοίγει ο δρόμος για άλλη λύση στο υπουργείο Οικονομικών.

Ο ΕΠΙΤΡΟΠΟΣ. Ανάλογα ισχύουν για το πρόσωπο που θα καλύψει τη θέση του επιτρόπου για την Κομισιόν. Οι πληροφορίες επιμένουν ότι ο Πρωθυπουργός σκεπτόταν για τις Βρυξέλλες τον υπουργό Ανάπτυξης Κωστή Χατζηδάκη, ο οποίος έχει διατελέσει επί σειρά ετών και ευρωβουλευτής και ξέρει πολύ καλά την Ευρωπαϊκή Ενωση από μέσα. Η περίπτωση της Ντόρας Μπακογιάννη, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, δεν μπήκε ποτέ στη σχετική συζήτηση. Ομως και για αυτή την πρόταση ο Βαγγέλης Βενιζέλος εμφανίζεται να έχει επιφυλάξεις, ενώ είναι βέβαιο ότι δεν επιθυμούσε να διαρρεύσει με οποιονδήποτε τρόπο το όνομα αυτό.

Η Χαριλάου Τρικούπη θεωρεί ότι ο Χατζηδάκης δεν αποτελεί το καταλληλότερο πρόσωπο για να αναλάβει τα συγκεκριμένα καθήκοντα – άποψη που έχει να κάνει με την εικόνα την οποία έχει σχηματίσει για τις ικανότητές του και τον τρόπο που χειρίζεται κρίσιμα θέματα από τη θητεία του στο Ανάπτυξης. Σύμφωνα με μια εκδοχή, οι τριβές που προκάλεσε ο τρόπος προώθησης της λεγόμενης «εργαλειοθήκης» του ΟΟΣΑ κάνουν το ΠαΣοΚ να θεωρεί προβληματική ακόμη και τη συμμετοχή του Χατζηδάκη στο νέο κυβερνητικό σχήμα.

Παρ’ όλα αυτά, στη φάση αυτή ο Βαγγέλης Βενιζέλος δεν εμφανίζεται να ενδιαφέρεται να πάει «ντε και καλά» κάποιος από το ΠαΣοΚ στο Ανάπτυξης. Με τον ίδιο τρόπο που η σκέψη του Μαξίμου για Χατζηδάκη στις Βρυξέλλες δεν έχει χαρακτήρα οριστικής απόφασης, όλα είναι ρευστά και υπό συζήτηση.

ΑΡΙΘΜΟΣ ΥΠΟΥΡΓΩΝ. Η κυβέρνηση, σύμφωνα με τις πληροφορίες, δεν θα μεγαλώσει κι άλλο. Εξάλλου, ούτε το ΠαΣοΚ αξιώνει να αυξήσει τον αριθμό των μελών του στον κυβερνητικό συνασπισμό. Αυτό που επιθυμεί ο κ. Βενιζέλος είναι να κάνει διακριτό το προοδευτικό πρόσημο στο εσωτερικό της κυβέρνησης και να προωθήσει μέσω δικών του υπουργών πολιτικές που θα έχουν αντίκρισμα στις ομάδες πολιτών με τις οποίες επιχειρεί να επανασυνδεθεί. Ως εκ τούτου, κρίσιμο ερώτημα είναι αν το ΠαΣοΚ θα ενδιαφερθεί για την ανάληψη του υπουργείου Υγείας από στέλεχός του – και αυτό το στοιχείο είναι προφανές ότι δημιουργεί αμφιβολίες για τη θέση του Αδωνη Γεωργιάδη στο νέο σχήμα.  

Με αυτά τα δεδομένα, είναι φανερό ότι Σαμαράς και Βενιζέλος δεν θέλουν να εγκλωβιστούν σε μια άγονη διαπραγμάτευση, αλλά να έχουν επιλογές.

Λίγα πράγματα είναι ακόμη γνωστά για το τι θα γίνει εκτός του «τριγώνου». Ενα από αυτά είναι ότι ο Σαμαράς δεν θέλει να μετακινηθεί από την Κατεχάκη ο Νίκος Δένδιας. Ο Νίκος Δένδιας έχει καταστήσει σαφές ότι δεν τον εκφράζουν τα αναφερόμενα στα μέσα ενημέρωσης ότι θέλει να φύγει από το υπουργείο του, υπό την έννοια ότι «τίθεται όπως πάντα στην απόλυτη διάθεση του Πρωθυπουργού». Τουλάχιστον αυτός ξέρει τι θέλει. Τα τηλεφωνήματα μεταξύ υπουργών και δημοσιογράφων έδιναν και έπαιρναν χθες το βράδυ καθώς αρκετοί, ΝΔ ή ΠαΣοΚ, αγωνιούν για την τύχη τους.