Παίζοντας με την τέχνη

Αν ένα πράγμα αγαπούν τα παιδιά όλου του κόσμου, αυτό είναι το παιχνίδι. Γι’ αυτό και τα παιδικά μουσεία οργανώνονται με κεντρικό άξονα το παιχνίδι μέσα σε ένα περιβάλλον που προσφέρει πολιτισμό και γνώσεις.

Τα τελευταία χρόνια εξάλλου έχουν υπάρξει μεγάλες τεχνολογικές εξελίξεις στον τομέα του σχεδιασμού και της κατασκευής μιας έκθεσης που συμβάλλουν καθοριστικά στη διαδικασία της μάθησης. Ετσι, σχεδόν όλα τα μουσεία φροντίζουν σήμερα να εισάγουν εντυπωσιακά διαδραστικά μέσα που προσελκύουν τα παιδιά, τα οποία είναι ούτως ή άλλως εξοικειωμένα με τους υπολογιστές και τα βιντεογκέιμ.

Σύμφωνα με την ερευνήτρια στο University College του Λονδίνου Μαρία Ρούσσου, η διαδραστικότητα αναφέρεται στην «αμοιβαία ανταλλαγή» δράσης μεταξύ ανθρώπων ή μεταξύ ανθρώπων και άψυχων αντικειμένων ή καταστάσεων, προσκαλώντας τον επισκέπτη «να συμμετέχει με όλες τις αισθήσεις και αποσκοπεί να παροτρύνει τον πειραματισμό, την κατασκευή, τη φαντασία, την περιέργεια, την κριτική σκέψη. Το παιχνίδι, εξάλλου, είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με τη διαδραστικότητα «αφού από μόνη της η διαδικασία του παιχνιδιού εμπεριέχει μια διαλογική σχέση, μια κοινωνική διάσταση και την ενεργό συμμετοχή του παίκτη» λέει η κυρία Ρούσσου.

Σήμερα σε πολλά διεθνή μουσεία βρίσκει κάποιος κιόσκια και σταθμούς πληροφοριών, οθόνες αφής με εφαρμογές πολυμέσων, πρωτότυπες θεματικές εγκαταστάσεις, φορητά βοηθήματα παλάμης, ρομποτικά βοηθήματα για αλληλεπίδραση με συνθετικούς χαρακτήρες, διαδικτυακούς τόπους που εφαρμόζουν μεθόδους εξατομικευμένης επίσκεψης και άλλα εξελιγμένα διαδραστικά εκθέματα που συχνά έχουν αναπτυχθεί σε συνεργασία με διάφορα ερευνητικά κέντρα.

Μελέτες έχουν δείξει ότι τα παιδιά που έχουν εκτεθεί σε οποιαδήποτε καλλιτεχνική δραστηριότητα – θέατρο, μουσική, εικαστικές τέχνες – έχουν μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και άνεση έκφρασης και αποδέχονται πιο εύκολα τους άλλους. Επίσης είναι πιο συγκεντρωμένα στα μαθήματά τους και παίρνουν καλύτερους βαθμούς, καθώς η καλλιτεχνική παιδεία ενισχύει τη διαδικασία μάθησης.

Μπορεί λοιπόν στις διακοπές τους να προτιμούν παιδότοπους, λούνα παρκ και παιδικά πάρτι, μια επιμορφωτική περιήγηση όμως μπορεί να εξάψει τη φαντασία τους και να αποδειχθεί εξαιρετικά ωφέλιμη.

Πώς μπορούν όμως οι γονείς να κάνουν πιο ενδιαφέρουσες τις βόλτες σε μουσεία με τα παιδιά τους; Τα περισσότερα έχουν ιστοσελίδες με όλες τις απαραίτητες πληροφορίες, από την τιμή του εισιτηρίου μέχρι το ημερήσιο πρόγραμμα διαφόρων εκδηλώσεων. Περιηγηθείτε, λοιπόν, μαζί τους, ρωτήστε τα τι θα ήθελαν να δουν και προσαρμόστε το πρόγραμμά σας στις απαντήσεις τους.

Τα πιο πολλά μουσεία έχουν συνήθως περισσότερες από μία εκθέσεις, είναι όμως δύσκολο για τα παιδιά να αφομοιώσουν τα πάντα σε μια επίσκεψη. Διαλέξτε λοιπόν μόνο ένα έκθεμα, συζητήστε μαζί τους για τον πίνακα ή το γλυπτό που βλέπετε, ρωτήστε τα για τα χρώματα και τα σχήματα που παρατηρούν, για τις σκέψεις και τα συναισθήματα που τους προκαλεί το συγκεκριμένο έργο. Και μετά την επίσκεψη συζητήστε τι τους άρεσε περισσότερο και τι όχι, τι δεν κατάλαβαν. Μπορείτε επίσης να τα ενθαρρύνετε να περιγράψουν την επίσκεψή σας στο μουσείο γραπτά στο ημερολόγιό τους.