Ευκαιρίες και παγίδες της επόμενης ημέρας

Είναι βιώσιμο το χρέος μας;

Αυτό θα εξετασθεί με την τρόικα το καλοκαίρι και γι’ αυτό θα γίνει η όποια αναδιάρθρωση, με μείωση επιτοκίων και επιμήκυνση λήξεων των ομολόγων. Αυτό που επισημαίνεται, όμως, είναι ότι παρά το ύψος του, το χρέος εκτείνεται σε τόσο μεγάλη διάρκεια χρόνου αποπληρωμής που είναι εξυπηρετήσιμο. Ποσω μάλλον αν η επιμήκυνση οδηγήσει τις λήξεις στα 50 χρόνια, όπως συζητείται.

Γιατί υπήρξε τόσο μεγάλη
προσφορά από τους επενδυτές,
πάνω από 20 δισ. ευρώ;

Γιατί η Ελλάδα είναι ταυτόχρονα αρκετά ασφαλής προορισμός, ενώ προσφέρει και υψηλές αποδόσεις. Σε μια περίοδο χαμηλών επιτοκίων και εξόδου των διεθνών κεφαλαίων από τις αναδυόμενες αγορές λόγω κινδύνων, οι χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας έχουν αναδειχθεί σε ιδανικούς προορισμούς.

Δεν ήρθαν, όμως, οι επενδυτές επειδή η Ελλάδα έχει υψηλές
οικονομικές επιδόσεις…

Εν μέρει ήρθαν. Πράγματι, κυρίως ευνόησε η διεθνής συγκυρία, καθώς αναζητούσαν υψηλές αποδόσεις. Ομως δεν επρόκειτο να τοποθετηθούν εδώ αν η εικόνα της χώρας ήταν εκείνη που επικρατούσε πριν από δυο χρόνια. Ιδίως το πρωτογενές πλεόνασμα και γενικότερα η δημοσιονομική βελτίωση μέτρησε. Αυτό δεν σημαίνει ότι η χώρα έχει ξεπεράσει τα προβλήματά της. Με την ανεργία στο 27% και την ανάπτυξη ακόμη να μην έχει φανεί, εννοείται πως η κρίση δεν έχει ξεπεραστεί. Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι το σημαντικότερο σ’ αυτή τη φάση είναι η έμφαση στην ανάπτυξη και κυρίως στην εξωστρεφή ανάπτυξη, μέσω των εξαγωγών, που δυστυχώς το 2013 είχαν πάλι μια μικρή κάμψη.

Δεν υπάρχει όμως κίνδυνος
οι επενδυτές που αγόρασαν
τα ομόλογα να φύγουν κάποια στιγμή και να δημιουργήσουν πρόβλημα στην Ελλάδα;

Υπάρχει. Κάποιοι αναλυτές αναφέρουν ότι το πρώτο ορατό σημείο κινδύνου σχετίζεται με την αναμενόμενη απόφαση της κεντρικής τράπεζας των ΗΠΑ να αυξήσει τα επιτόκια, το οποίο τοποθετείται στα μέσα του 2015. Τότε μπορεί να υπάρξει φυγή κεφαλαίων. Ο μόνος τρόπος για να αντιμετωπιστεί εν μέρει αυτός ο κίνδυνος είναι να ισχυροποιήσει η Ελλάδα το προφίλ της ως ασφαλούς προορισμού μέσα από την ανάπτυξη.

Γιατί θεωρείται ασφαλής
προορισμός η Ελλάδα για
τους επενδυτές, με το χρέος
της στο 175% του ΑΕΠ, ενώ
δεν εθεωρείτο όταν μπήκε στο Μνημόνιο με 125% του ΑΕΠ;

Πρώτον, παρά το υψηλό της χρέος, το ενδεχόμενο εξόδου από την ευρωζώνη έχει αποκλεισθεί. Δεύτερον, η εξυπηρέτηση του χρέους της έχει εξομαλυνθεί, με τα περισσότερα ομόλογα να λήγουν μετά το 2022. Τα προσεχή χρόνια η χώρα έχει να πληρώνει τόκους σε λογικά επίπεδα 6-7 δισ. ευρώ τον χρόνο (που μπορεί να ελαφρυνθούν μετά τη ρύθμιση του χρέους) και άλλα τόσα για χρεολύσια (μετά το 2016), ενώ φέτος που το πρόγραμμα είναι πιο βαρύ θα πληρώσουμε συνολικά σε τόκους και χρεολύσια 30,9 δισ. ευρώ. Αυτά τα μεγέθη συγκρίνονται με τα 63,8 δισ. ευρώ που πληρώσαμε το 2009. Τι έχει να φοβηθεί, λοιπόν, ένας επενδυτής που θα πάρει τα χρήματά του πίσω το 2019; Αλλωστε, ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Μάριο Ντράγκι διαβεβαίωσε ότι θα κάνει «ό,τι χρειάζεται», για να μην αφήσει την κρίση να επιστρέψει και αυτό περιλαμβάνει ασφαλώς και την Ελλάδα.

Θα πέσουν κι άλλο τα επιτόκια δανεισμού στο μέλλον;

Θα εξαρτηθεί από εμάς. Αν η οικονομία πάει καλά, η δημοσιονομική εξυγίανση διατηρηθεί και οι μεταρρυθμίσεις προχωρήσουν, η εμπιστοσύνη θα αποκατασταθεί και θα πέσουν πολύ ακόμη τα επιτόκια. Σημειώνουμε ότι στην Πορτογαλία η απόδοση του πενταετούς της ομολόγου είναι 2,58%.

Πάνω απ’ όλα σημασία έχει να επιστρέψουμε στην ανάπτυξη.

Το αγγλικό δίκαιο
που διέπει την έκδοση
τι συνέπειες έχει;

Θα κάνει πιο δύσκολο ένα νέο – ο μη γένοιτο – κούρεμα των ομολόγων. Πρέπει να συμφωνήσει τουλάχιστον το 70% των αγοραστών.