«Δεν επεπόθησα τόσο μακρύ βίο…»

«Το ξέρω καλά. Οι περισσότεροι, ειδικά κάποιοι νεόκοποι από τις τηλεοράσεις που έρχονται να με δουν, να μου ζητήσουν “δηλώσεις”, δεν είναι γιατί γνωρίζουν και εκτιμούν το έργο και την προσωπικότητά μου. Είναι η ηλικία μου που τους κάνει εντύπωση. Δεν επεπόθησα, ξέρετε τόσο μακρύ βίο… Εγινε. Δεν θέλω πια άλλο να ζήσω. Η χαρά μου (σ.σ. η αγαπημένη του σύζυγος,  Αικατερίνη Στρυφτού-Κριαρά) έφυγε. Ο έρωτας – τον οποίο η ύπαρξή της και μόνο μου ενέπνεε, ο έρωτας για τη ζωή, τη δημιουργία και την εργασία, για τη δημιουργία, δεν υπάρχει πια. Οπότε, σας ευχαριστώ για τις ευχές και τα δώρα αλλά… είναι πλέον περιττά. Και η εποχή μας δεν το θέλει το περιττό…».

Ο Εμμανουήλ Κριαράς, ο φιλόλογος, ομότιμος καθηγητής της Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, που χθες γιόρτασε τα 107α γενέθλιά του, λέει τα παραπάνω σε συνέντευξη που παραχώρησε στη Βίκυ Χαρισοπούλου και στο Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων (ΑΠΕ/ΜΠΕ). Οσα λέει είναι αποκύημα της σοφίας μιας ζωής αλλά, ταυτόχρονα, καθαρά και, κάποιες στιγμές, συγκινητικά. Ο Εμμανουήλ Κριαράς υπήρξε μια ζωή μαχητής της γλώσσας και της ανοιχτής κοινωνίας – και συνεχίζει. Παραθέτουμε ορισμένες από τις απόψεις που διατύπωσε σε αυτήν τη συνέντευξη:

«Δεν ήλπιζα τόσο μακρά ζωή… Θυμάμαι, ξέρετε, τον κομήτη του Χάλεϊ, την εμφάνιση του Βενιζέλου, παρέστην – μικρό παιδί – σε ένοπλο συλλαλητήριο στην Κρήτη…”.

«Είναι πολιτικό το πρόβλημα [της χώρας] και βεβαίως και πρόβλημα παιδείας. Ο Ελληνας έχει τον… ηρωισμό να θαυμάζει τους αρχαίους – χωρίς, όμως, να τους γνωρίζει, ούτε να τους καταλαβαίνει. Ετσι, γιατί τον βολεύουν… Παράλληλα, φροντίζει για τον διορισμό του “ανάξιου” συνήθως παιδιού του σε βάρος του άξιου παιδιού του διπλανού, ο οποίος δεν έχει τις ίδιες… γνωριμίες, φροντίζει να δουλεύει όσο το δυνατό λιγότερο, να πάει αργότερα και να φεύγει νωρίτερα από τη δουλειά του, να βάζει στην τσέπη του ό,τι και όσο μπορεί ο καθένας – όχι μόνο οι πολιτικοί – απ’ αυτά που δεν του ανήκουν, να μισεί και να υπονομεύει τον “άλλο”, να…».

«Οχι, όχι δεν είμαι υπέρ του ΣΥΡΙΖΑ. Δεν έχω εμπιστοσύνη σ’ αυτά που λέει ο κ. Τσίπρας, ούτε το ΚΚΕ. Τον κομμουνισμό τον γνωρίσαμε στη Ρωσία έτσι όπως εφαρμόστηκε… Ημουν υπέρ του κ. Κουβέλη. Πίστευα πως είναι αυτός που εκφράζει μια αριστερή πολιτική, αλλά δημοκρατική. Οπως ήταν και το όνομα του κόμματός του. Είναι λυπηρό, όμως, το ότι και σ’ αυτόν τον πολιτικό χώρο υπήρξαν εσωτερικές διαφωνίες και διασπαστικές κινήσεις που οδήγησαν και στην αποχώρησή του από την κυβέρνηση».

«Οι νέοι να μη φεύγουν στο εξωτερικό. Να μάθουν να επιμένουν και να υπομένουν. Χάνουμε το αίμα μας ως έθνος με τη φυγή των νέων. Δεύτερον: Να μείνουν εδώ, να δουλέψουν, να αγαπήσουν την εργασία, να μην απεργούν (ειδικά οι δάσκαλοι, οι γιατροί…). Και τρίτον… εγώ να φύγω… Κουράστηκα πια. Δεν θέλω άλλο να ζω για να βλέπω αυτήν την κατάσταση».