«Ρίχτηκαν στον βυθό με συρμάτινα δίχτυα»

Η Μακρόνησος, πεδίο έρευνας, συγκίνησης, αντιπαράθεσης, μπαίνει σήμερα στο κάδρο, φέρνοντας στη μνήμη και τα πιο ακραία γεγονότα που έλαβαν χώρα στη ράχη της. Οπως τη μεγάλη σφαγή (29/2/1948). «Την ημέρα της σφαγής εξαφανίστηκαν και οι φίλοι μας οι γλάροι. Οταν έπεσαν οι πρώτοι πυροβολισμοί είδαμε τους νεκρούς και τους τραυματίες. Το άλλο πρωί ξυπνήσαμε και είδαμε 800 άνδρες να μας σημαδεύουν με τα όπλα τους για να υπογράψουμε δήλωση. Οι νεκροί ξεπέρασαν τους 350 και οι πιο πολλοί ρίχτηκαν στον βυθό με συρμάτινα δίχτυα», μου έλεγε σε ένα παλαιότερο μνημόσυνο (από αυτά που οργανώνει κάθε Μάιο η Πανελλήνια Ενωση Αγωνιστών Μακρονήσου, που διατηρεί και Μουσείο στο Θησείο) ο αείμνηστος αντιστασιακός δημοσιογράφος Δημοσθένης Αντωνιάδης. Μία ακόμη σκοτεινή σελίδα είχε γραφεί εκείνη την Κυριακή, όταν επιχειρήθηκε να αποσπαστούν με τον πιο φρικαλέο τρόπο δηλώσεις μετανοίας από τους στρατιώτες του Α’ Τάγματος (ακόμη και με τη χρήση πολεμικού πλοίου).

Πάνω στους σχίνους, πάνω στα θυμάρια, πάνω στον ακατοίκητο τόπο που υπήρξε πεδίο μισαλλοδοξίας, βασανισμού, απόψε θα περπατήσουν δεκάδες άνθρωποι και με όχημα τα τραγούδια του Μίκη, τις φωνές ποιητών και αγωνιστών (που θα ακούγονται ηχογραφημένες), τις εικόνες από αφιερώματα και ντοκιμαντέρ (όπως το «Μακρόνησος» των Ηλία Γιαννακάκη και Εύης Καραμπάτσου) η ζώσα μνήμη θα λάβει τον χώρο της. «Ειλικρινά με ενοχλεί η ύπαρξη της Μακρονήσου. Θα ήθελα να είχε εξαφανιστεί. Οταν στα 1960 την είδα από το Σούνιο για πρώτη φορά μετά τα χρόνια της εξορίας μου λιποθύμησα. Οταν πήγα προ ετών σε μια συναυλία με έργα μου εκεί, στην Κόλαση, με παρέσυραν τα λόγια του ποιητή “θα λάβουν τα όνειρα εκδίκηση”. Εφτασα όμως στα όριά μου και μετάνιωσα. Τούτη τη φορά είναι διαφορετικά, γιατί ένας θίασος ανέλαβε να πάρει για λογαριασμό μου την εκδίκηση παρουσιάζοντας τη ζωή μου. Δηλαδή θα είμαι χωρίς να είμαι. Ασφαλής. Από την άλλη μεριά διάλεξα εγώ ο ίδιος σημαδιακές μουσικές που σίγουρα θα ευφράνουν τις ψυχές των σκιών, μια και είναι έργα των συντρόφων τους. Οπως αυτών που πέρασαν από το νησί, του Γιάννη Ρίτσου και του Τάσου Λειβαδίτη, του θανατοποινίτη Μανώλη Αναγνωστάκη και του μαχητή του Μεγάλου Δεκέμβρη Μιχάλη Κατσαρού», υπογραμμίζει με συγκίνηση στα «ΝΕΑ» ο Μίκης Θεοδωράκης.

Και χιλιάδες άνθρωποι απόψε θα «κοιτάνε την αντιφεγγιά της Αθήνας (όπως ο Ρίτσος έγραφε συγκλονιστικά στην «Καντάτα για τη Μακρόνησο») σφίγγοντας μια πέτρα στη χωματένια φούχτα τους», την ώρα που τα φώτα του Λαυρίου θα ανάψουν και η μουσική του Μίκη θα απλωθεί στο άλλοτε κολαστήριο.