Ιμάμ μπαϊλντί, η μελιτζάνα που ζαλίζει

Μαγειρεύεται από το ένα άκρο της Ελλάδας μέχρι το άλλο, εξακολουθεί όμως να διατηρεί το τουρκικό όνομά του που σημαίνει κατά λέξη «ο ιμάμης λιποθύμησε». Γιατί; Κατά μία εκδοχή, κάποτε στο Ραμαζάνι, ένας ιμάμης νηστικός όλη την ημέρα, όπως προστάζει η θρησκεία του, μύρισε το φαγητό που μαγείρευε κάποια γειτόνισσα – πιθανόν Ελληνίδα – και ζαλίστηκε.

Κατά μία άλλη πάλι εκδοχή του μύθου, την οποία διηγούνται οι σερβιτόροι σε τουριστικά εστιατόρια της γειτονικής μας χώρας, ένας ιμάμης, λάτρης του καλού φαγητού, παντρεύτηκε την κόρη ενός πλούσιου λαδεμπόρου που της έδωσε προίκα δώδεκα μεγάλα κιούπια με το καλύτερο λάδι του. Μετά τον γάμο ο ιμάμης ζήτησε από την κοπέλα να του μαγειρεύει καθημερινά μελιτζάνες γεμιστές με κρεμμύδια που ήταν το αγαπημένο του φαγητό κι εκείνη φυσικά το έκανε. Την δέκατη τρίτη ημέρα όμως το πιάτο δεν ήρθε στο τραπέζι και όταν ο λιχούδης ιμάμης ρώτησε γιατί, η νύφη του απάντησε ότι το λάδι τους είχε τελειώσει. Τότε εκείνος λιποθύμησε από το σοκ του.

Εκτός από την Ελλάδα και την Τουρκία, το ιμάμ μαγειρεύεται επίσης στην Αλβανία και τη Βουλγαρία, η καταγωγή του όμως δεν είναι γνωστή. Κάποιοι βέβαια ισχυρίζονται ότι δεν είναι παρά η ελληνοτουρκική εκδοχή του γαλλικού ρατατούιγ. Αν και είναι ένα φαγητό απλό, έχει  πλούσια γεύση και αρώματα καθώς γίνεται με μελιτζάνες περιχυμένες με σάλτσα από φρέσκες ώριμες ντομάτες, μπόλικα κρεμμύδια, ψιλοκομμένο μαϊντανό και φυσικά ελαιόλαδο.

Η αυθεντική συνταγή
8 τσακώνικες μελιτζάνες, 
5-6 κρεμμύδια, 4 σκελίδες 
σκόρδο, 4 μεγάλες ώριμες 
ντομάτες, 1/2 ματσάκι μαϊντανό, 
1 κ.τ.γ. ζάχαρη, χυμός 
ενός λεμονιού, 1 1/2 φλ. λάδι, 
1 φλ. νερό, αλατοπίπερο

Πλένουμε τις μελιτζάνες, αφαιρούμε τα κοτσάνια, τις χαράζουμε στη μέση και τις ανοίγουμε σαν βαρκούλες. Ξεφλουδίζουμε τις ντομάτες, τις κόβουμε στη μέση, αφαιρούμε τους σπόρους και τις ψιλοκόβουμε. Κόβουμε τα κρεμμύδια σε λεπτές φέτες, λειώνουμε τα σκόρδα, τα βάζουμε σε ένα μπολ μαζί με τις ντομάτες, τον ψιλοκομμένο μαϊντανό, ζάχαρη και αλατοπίπερο και ανακατεύουμε καλά. Τοποθετούμε τις μελιτζάνες σε ένα λαδωμένο ταψάκι, γεμίζουμε το άνοιγμα με τη γέμιση κρεμμυδιού – ντομάτας και όση περισσέψει τη ρίχνουμε από πάνω. Περιχύνουμε με τον χυμό λεμονιού, το λάδι και το νερό, σκεπάζουμε το ταψί με αλουμινόχαρτο και ψήνουμε σε προθερμασμένο φούρνου στους 200 βαθμούς, περίπου 45-60 λεπτά. Περίπου ένα τέταρτο πριν από το τέλος ξεσκεπάζουμε για να εξατμιστεί τελείως το νερό και να γίνει τραγανή η επιφάνεια του φαγητού. 

ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΛΛΑΓΕΣ
Πολίτικη συνταγή. Οι μελιτζάνες τηγανίζονται σε βαθύ τηγάνι για να μαλακώσουν και τα κρεμμύδια αχνίζονται μέχρι να ξανθύνουν και να καραμελώσουν. Προστίθενται επίσης λίγα φυλλαράκια φρέσκου δυόσμου, κουκουνάρι καβουρδισμένο και μαύρες σταφίδες. 
Στην κατσαρόλα. Στην περίπτωση αυτή δεν ρίχνουμε καθόλου νερό και δεν ανακατεύουμε καθόλου το φαγητό για να μη διαλυθούν οι μελιτζάνες.
Με κιμά.  Στην Τουρκία μαγειρεύουν επίσης το καρνί γιαρίκ (σημαίνει χαραγμένη κοιλιά), μια παραλλαγή του ιμάμ με τσιγαρισμένο κιμά και φέτες καυτερής πράσινης πιπεριάς που θυμίζει τα δικά μας παπουτσάκια χωρίς μπεσαμέλ.