Ιστορίες χρυσού και κοκαΐνης από το μακρινό παρελθόν της Κολομβίας

Πολύτιμα τόσο που δεν θα ταξιδέψουν σε κιβώτια, αλλά στην πρώτη θέση του αεροπλάνου φρουρούμενα. Ερχονται από την πατρίδα τους – τη Νότια Αμερική – έως το Λονδίνο για να ανατρέψουν τον μύθο ότι Κολομβία σημαίνει κοκαΐνη. Δώρον άδωρον όπως φαίνεται, όμως, διότι τελικά πολλοί από τους 300 θησαυρούς, οι οποίοι επιστρατεύονται για την έκθεση (17 Οκτωβρίου – 23 Μαρτίου) που ετοιμάζει το Βρετανικό Μουσείο, αποδεικνύεται πως χρησιμοποιούνταν από τις αρχαίες φυλές της Κολομβίας για χρήση κοκαΐνης.

«Η χρήση ναρκωτικών θεωρούνταν απαραίτητη για την επικοινωνία με τους θεούς. Το μάσημα φύλλων κόκας έχει πιο ήπιες συνέπειες από τη χρήση της κοκαΐνης», εξηγεί η Ελιζέντα Βίλα Λονχ, επιμελήτρια της έκθεσης.

Στις αίθουσες του Βρετανικού Μουσείου δεν θα βρουν τη θέση τους, όμως, μόνο ανθρωπόμορφα και ζωόμορφα χρυσά αγγεία που χρησιμοποιούνταν για την κατανάλωση των φύλλων κόκας, αλλά και μούμιες, όπλα και κράνη που προέρχονται από το Μουσείο Χρυσού της Μπογκοτά αλλά και τις συλλογές του Βρετανικού Μουσείου.

«Πρόκειται για αντικείμενα που ήταν κρυμμένα σε τάφους ή στον πυθμένα λιμνών, διότι όλα τα αντικείμενα καθημερινής χρήσης τα έλειωσαν οι ισπανοί κατακτητές», συνεχίζει η επιμελήτρια, η οποία επισημαίνει ότι η μανία των αποικιοκρατών για περισσότερο χρυσάφι οδήγησε στον μύθο του Ελντοράντο.

Γενιές εξερευνητών αναζητούσαν με πάθος την πόλη στην οποία σχεδόν τα πάντα ήταν καμωμένα από ατόφιο χρυσάφι και ο ηγέτης ήταν ντυμένος με χρυσό από την κορυφή ώς τα νύχια. Και το όνομα αυτής: Ελντοράντο.

Δεν τη βρήκαν ποτέ. Κι αυτό διότι δεν επρόκειτο για πόλη αλλά για τον εκάστοτε νέο ηγέτη των Μουίσκα (λαός που ζούσε στην Κεντρική Κολομβία), ο οποίος για τελετουργικούς λόγους πασπαλιζόταν με χρυσόσκονη, βουτούσε στη λίμνη Γκουαταβίτα, κοντά στη σημερινή Μπογκοτά, και όταν αναδυόταν ήταν πλέον ο νέος αρχηγός.

Οι Βρετανοί μάλιστα σε μια εκστρατεία τους αποφάσισαν να αποστραγγίσουν τη λίμνη για να βρουν τον χρυσό, χωρίς όμως αποτέλεσμα, ενώ ποτέ οι Ευρωπαίοι δεν κατάλαβαν ότι για τους Κολομβιανούς ο χρυσός δεν είχε χρηματική αξία αλλά πνευματική και τελετουργική.