Φεστιβάλ Αθηνών: H «Ιλιάδα», η Βουλή κι ένας μοναχός Σαολίν

«Διά την των χρημάτων κτήσιν πάντες οι πόλεμοι γίγνονται» («όλοι οι πόλεμοι γίνονται για την απόκτηση υλικών αγαθών») είχε πει ο Πλάτων. Ιστορικά δεν έχει υπάρξει ούτε ένας χρόνος κατά τον οποίο η ανθρωπότητα να έχει ζήσει «εν καιρώ ειρήνης». Ισως η ιδέα τού να κρατάμε ένα κλαδί ελιάς (το παγκόσμιο σύμβολο της ειρήνης) να μη μας πολυαρέσει. Αντιθέτως, το φαινόμενο που κυριαρχεί στην Ελλάδα από τα αρχαία χρόνια, αλλά και παγκοσμίως, είναι ένα είδος εμφυλίου.

Αυτό που συμβαίνει σήμερα στα έδρανα της Βουλής δεν διαφέρει και πολύ από αυτό που περιγράφει ο Ομηρος στην «Ιλιάδα». Εκείνος έβαλε ήρωες να πολεμούν για την εξουσία και το χρήμα. Τους ήρωες στους οποίους ο καθηγητής Δημήτρης Ν. Μαρωνίτης προσπάθησε να δώσει νεοελληνική φωνή, σε ένα έργο ζωής στο οποίο έχει αφιερώσει πάνω από είκοσι χρόνια για τη μετάφραση/απόδοσή του.

Το 2010, οι αναγνώσεις τής κατά Μαρωνίτη ομηρικής «Ιλιάδας» γέμισαν τις αίθουσες του Εθνικού Θεάτρου, σε εκδηλώσεις κατά τις οποίες οι πρωταγωνίστριες του θεάτρου, όπως οι Λυδία Κονιόρδου, Στεφανία Γουλιώτη, Εύα Κοταμανίδου, Ρένη Πιττακή, κ.ά. διάβασαν και τις είκοσι τέσσερις ραψωδίες του έπους.

Τώρα για πρώτη φορά όλοι οι ήρωες του ομηρικού έπους – Αχιλλέας, Εκτορας, Εκάβη, Ανδρομάχη, Ελένη, Αγαμέμνονας, Ιφιγένεια, Πρίαμος, Οδυσσέας, Αίαντας – ανεβαίνουν στη σκηνή σε μια πεντάωρη παράσταση με δεκαπέντε ηθοποιούς, υπό τη θεατρική σκηνοθεσία του Στάθη Λιβαθινού. Εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι ο σκηνοθέτης ανέθεσε την προετοιμασία των δικών του ομηρικών ηρώων στην κινησιολογία και τις πολεμικές τέχνες σε έναν μοναχό Σαολίν, τον Σι Μιάο Τζιέ.

Πόλεμος ανάμεσα στους Αχαιούς και τους Τρώες τότε, κόντρες στην κοινωνία και την πολιτική σήμερα. «Πάντα υπάρχει μια Ωραία Ελένη να ξοδέψουμε τη ζωή μας – με νόημα ή χωρίς. Εξαρτάται πώς βλέπει κανείς το φαινόμενο της ζωής», λέει ο σκηνοθέτης Στάθης Λιβαθινός στα «ΝΕΑ». «Υπάρχουν πολλοί σοβαροί λόγοι που αποφάσισα να το προτείνω στον σύγχρονο θεατή. Η ιστορία των νέων ανθρώπων, τι σημαίνει μάχη, αγώνας, ήρωας, αξιοπρέπεια, για ποιον λόγο ζω και για ποιον λόγο πεθαίνω».

Μαζί με την Ελσα Αδριανού, στη σκηνική διασκευή και τη δραματουργία, κατάφεραν να μετατρέψουν τον ομηρικό πόλεμο σε σκηνική πράξη με μια διαδικασία χρονοβόρα. «Θεωρώ ότι εννιά μήνες πρόβας δεν είναι πολλοί για ένα τέτοιο κείμενο. Θα μπορούσαμε να δουλεύουμε μια ζωή, ωστόσο εργαστήκαμε το αυτονόητο και το μίνιμουμ και αν μη τι άλλο βγαίνουμε πολύ “πλούσιοι” από αυτή την ιστορία», λέει ο σκηνοθέτης.

Δεκαπέντε ηθοποιοί γίνονται κατά κάποιον τρόπο «Ομηροι» επί σκηνής και αφηγούνται τις 24 ραψωδίες σε τέσσερα σχεδόν ωριαία μέρη.

«Ψάξαμε τον δικό μας τρόπο και τη δική μας διαδρομή», λέει ο Δημήτρης Ημελλος «και είδαμε ότι η “Ιλιάδα” σημάδεψε και καθόρισε την Ιστορία του τόπου μας, από τότε μέχρι σήμερα. Μόνο και μόνο να σκεφτεί κανείς ότι είναι ένας εμφύλιος πόλεμος, όπου καίγονται καράβια, χάνονται νέοι άνθρωποι, ενώ ταυτόχρονα δημιουργείται πρόσφορο έδαφος για να γεννηθούν ήρωες. Το θέμα του ήρωα είναι πολύ σύγχρονο, με την έννοια τι είναι ήρωας σήμερα, τι μας χρειάζεται, τι σημαίνει».

«Ζούμε μια πολιορκία, ακριβώς όπως στην Τροία, που πολιορκήθηκε από τους Αχαιούς. Εχει να κάνει με το θέμα της εξουσίας και ποιος την έχει, που και αυτό είναι σύγχρονο» συμπληρώνει η Νεφέλη Κουρή. «Ποιος φταίει. Μια γυναίκα. Ουσιαστικά μπορεί η αιτία να μην είναι η Ωραία Ελένη, αλλά η τάση για την εξουσία και για να είμαστε μπροστά απ’ όλους. Γι’ αυτό δημιουργείται ο εμφύλιος».

ΤΟ ΤΙΜΗΜΑ. Στην «Ιλιάδα» μια πληθώρα νέων ανθρώπων πεθαίνουν ξαφνικά και χωρίς αιτία. Χωρίς να έχουν επιλέξει το πεδίο της μάχης, πέφτουν νεκροί, κάτω από την σκέπη και την εξουσία άλλων. «Και αυτό έχει να κάνει με τη γενιά μου», λέει η Νεφέλη Κουρή. «Νέοι 20-25 ετών, που δεν έχουμε φταίξει σε κάτι, αλλά πληρώνουμε πολύ βαριά ένα τίμημα άλλων. Από την μεριά του, ο Αχιλλέας γεννήθηκε γνωρίζοντας ότι θα πεθάνει νέος και αυτό είναι λίγο τρομακτικό. Μας λένε ότι δεν έχουμε μέλλον και ότι όλα είναι μάταια, τι σημασία έχει που είμαστε νέοι αφού δεν έχουμε κάποιο μέλλον σε αυτή την χώρα».

INFO

«Ιλιάδα» από το Φεστιβάλ Αθηνών, Πειραιώς 260 – χώρος Δ’, 4-8 Ιουνίου στις 20.00. Διάρκεια (με τρία διαλείμματα): 5 ώρες. Εισιτήρια: 5, 15, 20, 25 ευρώ.

Τα εισιτήρια του Φεστιβάλ
Η προπώληση αρχίζει 3 εβδομάδες πριν από κάθε εκδήλωση. Τα εισιτήρια διατίθενται:
– Ιντερνετικά, στην ιστοσελίδα www.greekfestival.gr
– Τηλεφωνικά στο 210-3272.000
– Από τα Εκδοτήρια του Φεστιβάλ (Πανεπιστημίου 39, Ωδείο Ηρώδου Αττικού, Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου), ενώ εκδοτήρια λειτουργούν σε όλους τους χώρους των εκδηλώσεων και ανοίγουν δύο ώρες πριν από την ώρα έναρξης των παραστάσεων.
– Από τα καταστήματα Public Συντάγματος, The Mall, Πειραιά, Γλυφάδας, Metro Mall, Νέας Ερυθραίας, Αγίας Παρασκευής, Νέας Σμύρνης, Αιγάλεω, Ζωγράφου, Περιστερίου, Χαλανδρίου, Ψυχικού.
– Από τα βιβλιοπωλεία Παπασωτηρίου Αθήνας, Γλυφάδας, Περιστερίου, Αμαρουσίου, Κηφισιάς.