Τον ανέκριναν και τον άφησαν ελεύθερο

^«Ενα εκατομμύριο ερωτήσεις» ανυπομονούν να κάνουν οι αμερικανικές Αρχές στον 19χρονο Τζοχάρ Τσαρνάεφ, τον μικρότερο των δύο τσετσένων αδελφών που ευθύνονται, όπως όλα δείχνουν, για την τρομοκρατική επίθεση της περασμένης Δευτέρας στον Μαραθώνιο της Βοστώνης. Ωστόσο ο δήμαρχος της πόλης, Τόμας Μενίνο, εξέφρασε χθες φόβους ότι «ίσως να μη μπορέσουμε ποτέ να τον ανακρίνουμε». Ο 19χρονος που εντοπίστηκε το βράδυ της Παρασκευής, κάπου είκοσι ώρες αφότου σκοτώθηκε ο 26χρονος αδελφός του Ταμερλάν, κρυμμένος μέσα σε μικρό σκάφος στην πίσω αυλή ενός σπιτιού του Γουότερταουν, νοσηλεύεται φρουρούμενος σε σοβαρή κατάσταση· όπως έγινε γνωστό, αδυνατεί να μιλήσει λόγω τραυμάτων που υπέστη στον λαιμό και στη γλώσσα κατά την ανταλλαγή πυρών με την Αστυνομία. Πολλά είναι όμως και τα ερωτήματα στα οποία καλείται να απαντήσει το ίδιο το FBI: από τη ρεπουμπλικανική πτέρυγα εγείρονται ήδη καταγγελίες εις βάρος του για «γκάφα», αφού είχε ανακρίνει τον 26χρονο Ταμερλάν Τσαρνάεφ τον Ιανουάριο του 2011, κατόπιν προειδοποίησης της Μόσχας πως ήταν «οπαδός του ριζοσπαστικού Ισλάμ» και έκτοτε τον άφησε απλώς να χαθεί από κάθε ραντάρ.

Η εικόνα που σχηματίζεται όσον αφορά τα δύο αδέλφια είναι πως ο μικρότερος, που ζούσε στις ΗΠΑ περίπου μια δεκαετία και είχε πολιτογραφηθεί Αμερικανός πέρυσι, «παρασύρθηκε» στη βία από τον μεγαλύτερο, που έφτασε αργότερα στις ΗΠΑ και σύμφωνα με τους «New York Times» αιτήθηκε την αμερικανική υπηκοότητα μόλις τον περασμένο Σεπτέμβριο. Το ίδιο το FBI αποκάλυψε πως το 2011 «κυβέρνηση ξένης χώρας» (της Ρωσίας) ζήτησε πληροφορίες για τον Ταμερλάν, βάσει δικών της πληροφοριών πως «ήταν οπαδός του ριζοσπαστικού Ισλάμ και φανατικά θρήσκος, και είχε αλλάξει δραστικά από το 2010 καθώς ετοιμαζόταν να εγκαταλείψει τις ΗΠΑ και να ταξιδέψει σε περιοχή της χώρας αυτής προκειμένου να ενταχθεί σε αδιευκρίνιστες παράνομες οργανώσεις». Τον Ιανουάριο του 2011 το FBI ανέκρινε τόσο τον ίδιο τον Ταμερλάν όσο και μέλη της οικογένειάς του, ήλεγξε τις κινήσεις και τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες του, δεν εντόπισε όμως «καμία τρομοκρατική δραστηριότητα, εγχώρια ή ξένη» και ζήτησε από την «ξένη κυβέρνηση» περαιτέρω πληροφορίες που όμως δεν δόθηκαν ποτέ, υποστήριξε πετώντας το μπαλάκι πίσω στη Μόσχα. «Δεν ζούσαν εδώ τα δύο αδέλφια», σχολίαζαν δηκτικά ρώσοι αξιωματούχοι.  

Ιανουάριο του 2012, ο Ταμερλάν Τσαρνάεφ αναχώρησε για επτάμηνο ταξίδι στη Ρωσία, φέρεται να πήγε στο Νταγκεστάν, όπου μένουν πλέον οι γονείς του, καθώς και στην Τσετσενία. Κανένας συναγερμός δεν σήμανε όμως στο FBI μετά την επιστροφή του. Στο μεταξύ, φίλοι και γείτονες άρχισαν να παρατηρούν πως ο 26χρονος, που ήταν παντρεμένος και είχε μια κόρη, είχε γίνει περισσότερο θρήσκος, άφηνε μούσι και άρχισε να φοράει λευκές κελεμπίες. Λογαριασμός που δημιουργήθηκε στο όνομά του στο YouTube τον Αύγουστο του 2012 περιελάμβανε συνδέσμους για βίντεο τζιχαντιστών και τσετσενικές ακραίες ομάδες. Η μητέρα του υποστήριξε πως το FBI παρακολουθούσε τον μεγάλο της γιο χρόνια, «ήξεραν τι έκανε, ποιους ιστότοπους επισκεπτόταν». Το FBI έχει να απαντήσει σε πολλά ερωτήματα, συνόψισε την άποψη πολλών ο Μάικλ Μακόλ, πρόεδρος της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εσωτερικής Ασφάλειας.

ΤΟΥ ΕΚΛΕΙΣΕ ΤΟ ΣΤΟΜΑ. Ο 19χρονος Τζοχάρ Τσαρνάεφ είναι ίσως ο μοναδικός που μπορεί να εξηγήσει τα κίνητρα των δύο αδελφών. Οι πρώτες ενδείξεις, σύμφωνα με την Αστυνομία της Βοστώνης, θέλουν τους δύο νεαρούς Τσετσένους να έδρασαν μόνοι τους. Ωστόσο πολλά κομμάτια του παζλ εξακολουθούν να λείπουν ή επανατοποθετούνται αναθεωρημένα: ο αστυνομικός διευθυντής του Γουότερταουν, για παράδειγμα, υποστήριξε πως ο Ταμερλάν συνελήφθη περί τη μία το πρωί της Παρασκευής ζωντανός, ενόσω όμως του περνούσαν χειροπέδες ο Τζοχάρ πέρασε από πάνω του με το κλεμμένο αυτοκίνητο, το οποίο στη συνέχεια εγκατέλειψε.

Αγνωστες παρέμεναν μέχρι αργά χθες το βράδυ οι ακριβείς κατηγορίες που θα απαγγελθούν στον Τζοχάρ – εφόσον κατηγορηθεί για χρήση όπλων μαζικής καταστροφής μπορεί να αντιμετωπίσει τη θανατική ποινή, παρότι η Μασαχουσέτη δεν την υιοθετεί. Η δημόσια συνήγορος της πολιτείας επισήμανε χθες πως πρέπει να του διοριστεί δικηγόρος, «όσο το δυνατόν πιο σύντομα». Οι Αρχές άφηναν όμως να εννοηθεί πως θα τον ανακρίνουν, τουλάχιστον σε αρχικό στάδιο, χωρίς να του διαβάσουν τα δικαιώματά του να παραμείνει σιωπηλός ή να έχει κοντά του δικηγόρο -επικαλούνται την εξαίρεση που επιτρέπει ο νόμος σε περίπτωση συνεχιζόμενης απειλής για τη δημόσια ασφάλεια, προκαλούν ήδη όμως διαμαρτυρίες οργανώσεων όπως η Αμερικανική Ενωση Πολιτικών Ελευθεριών.

Ετοίμαζαν και άλλες επιθέσεις!
Ο διοικητής της Αστυνομίας της Βοστώνης εκτίμησε πως τα δύο αδέλφια προετοίμαζαν και άλλες επιθέσεις. Πάνω τους ή στα αυτοκίνητα που χρησιμοποίησαν στην προσπάθειά τους να διαφύγουν βρέθηκαν πολλές αυτοσχέδιες βόμβες και χειροβομβίδες.