20 χρόνια Μέρα της Μαρμότας…

Κανείς δεν το περίμενε. Στις 12 Φεβρουαρίου 1993, ακριβώς 20 χρόνια από σήμερα, έβγαινε στις αμερικανικές αίθουσες μια κωμωδία που έμελλε να αποκτήσει φανατικούς οπαδούς, να αναδείξει σε αστέρα έναν μέχρι τότε σπουδαίο μεν αλλά δευτεροκλασάτο ηθοποιό και – ίσως το κυριότερο – να δημιουργήσει και να μας κληροδοτήσει έναν νέο όρο που κρατάει μέχρι και τώρα: «Η Μέρα της Μαρμότας», αυτή δηλαδή που επαναλαμβάνεται η ίδια κάθε ημέρα.

Κανονικά η Groundhog Day δεν έχει καμία σχέση. Είναι η 2α Φεβρουαρίου κάθε χρόνου οπότε στο Πανξουτάνι της Πενσυλβανίας βγαίνει από τη φωλιά της η μαρμότα και ανάλογα με τις κινήσεις της «προβλέπει» αν ο σκληρός χειμώνας της ανατολικής ακτής των ΗΠΑ θα συνεχιστεί ή θα έρθει η άνοιξη.

Ωστόσο η ιστορία του Μπιλ Μάρεϊ, o οποίος ως μετεωρολόγος Φιλ στην ταινία του Χάρολντ Ράμις ζει συνέχεια και συνέχεια την ίδια Ημέρα της μαρμότας στο παγωμένο Πανξουτάνι, αποδείχθηκε τόσο δημοφιλής που έδωσε στην ημέρα μια νέα σημασία και έγινε μέρος της παγκόσμιας λαϊκής κουλτούρας: μετά την ταινία η Μέρα της Μαρμότας έγινε κάτι το εντελώς άλλο.

Τι έκανε αυτήν την ταινία τόσο δημοφιλή που άλλαξε το νόημα της ημέρας του τίτλου της; Αναμφίβολα ο πρωταγωνιστής, ο Μπιλ Μάρεϊ, που τότε, στα 32 του χρόνια, περνούσε μια προσωπική κρίση ηλικίας η οποία σε συνδυασμό με τον γάμο του που κατέρρεε έδωσε μια ακροβατική ερμηνεία ιδανική για τον ρόλο του κυνικού αλλά εν τέλει ρομαντικού μετεωρολόγου.

Τον δάγκωσε η μαρμότα
Όπως έχει διηγηθεί ο σκηνοθέτης Χάρολντ Ράμις, ο Μάρεϊ, με τον οποίον ήταν πολύ φίλοι και είχαν συνεργαστεί σε κωμωδίες της δεκαετίας του ’80 και επιτυχίες όπως τα δύο «Ghostbusters», υπήρξε ιδιαίτερα δύστροπος στα γυρίσματα που παρεμπιπτόντως δεν έγιναν στο Πανξουτάνι αλλά σε μια κωμόπολη στο Ιλινόις.

Δεν ήταν μόνο που ο Μάρεϊ δαγκώθηκε δύο φορές από μια μαρμότα και χρειάστηκε να του γίνει αντιλυσσικό εμβόλιο.

Ο Μάρεϊ ήταν σκληρός με το συνεργείο και με τον ίδιο τον Ράμις, απαιτώντας η ταινία να γίνει πιο «φιλοσοφική» – ενώ ο σκηνοθέτης επέμενε στη συνταγή της καθαρής κωμωδίας. Ο Ράμις θυμάται ότι ο Μάρεϊ του τηλεφωνούσε μέχρι και στα άγρια μεσάνυχτα για να του πει τις ενστάσεις του για το σενάριο. Οταν ο σκηνοθέτης του έστειλε τον σεναριογράφο Ντάνι Ρούμπιν για να δουν τι μπορεί να διορθωθεί ο Μάρεϊ εξοργίστηκε – και αυτό θεωρείται η αρχή του τέλους για τη συνεργασία τους.

Ο Μάρεϊ δεν δεχόταν συμβουλές του Ράμις. «Απλά πες μου: “Καλός Φιλ” ή “κακός Φιλ”;» ρωτούσε. Και ερμήνευε αναλόγως δίνοντας το δικό του προσωπικό στίγμα στην ταινία.

Προτιμούσε τον Τομ Χανκς
Το αποτέλεσμα; Η ερμηνεία του Μάρεϊ ως Φιλ Κόνορς στη «Μέρα της Μαρμότας» κατετάγη από το περιοδικό «Premiere» ως η 48η καλύτερη όλων των εποχών στον κινηματογράφο. Το ίδιο έντυπο ψήφισε τη «Μέρα της Μαρμότας» ως μια από τις 50 καλύτερες κωμωδίες στην ιστορία της Εβδομης Τέχνης και το 2008 το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου κατέταξε το φιλμ στην πρώτη δεκάδα των σημαντικότερων ταινιών στην κατηγορία της φαντασίας.

Το ενδιαφέρον είναι ότι κανείς δεν ήθελε τον Μάρεϊ για τον πρωταγωνιστικό ρόλο. Ο Ράμις ήθελε αρχικά τον ανερχόμενο τότε Τομ Χανκς, ο οποίος όμως είχε άλλες δουλειές – τελείωνε το οσκαρικό «Φιλαδέλφεια».

Η Columbia από την άλλη βολιδοσκόπησε τον Τσέβι Τσέις, τον Στιβ Μάρτιν και τον Τζον Τραβόλτα, αλλά όλοι φάνηκαν «πολύ ευγενικοί» για τον χαρακτήρα του κυνικού Φιλ Κόνορς.

Μετά την ταινία ο Μάρεϊ έκανε χρόνια να ξαναμιλήσει στον Ράμις. Αλλά η επιτυχία του έργου στα ταμεία τον ανέδειξε σε αστέρα πρώτου μεγέθους γεγονός που του επέτρεψε να κάνει και ταινίες πιο ποιοτικές υπό την καθοδήγηση του Τιμ Μπάρτον, του Γουές Αντερσον και της Σοφία Κόπολα.

Η διαχρονική απήχηση της ταινίας από την άλλη, χάρη στον απίθανο Μάρεϊ, έδωσε στον κόσμο μια νέα έκφραση.