[Κιόσκι] Παρελθόν σε ενεστώτα χρόνο

Μπορεί να είναι η Ιστορία που επαναλαμβάνεται σαν τραγωδία ή σαν φάρσα. Μπορεί να είναι απλώς ένα déjà vu. Ο,τι και να συμβαίνει, μια οσμή από ένα ξεχασμένο παρελθόν απλώνεται στο παρόν, σαν να μην έχει ξεθυμάνει καθόλου. Αρκεί να ρίξει κανείς μια ματιά στον γαλλικό Τύπο για να ζήσει στα βάθη της αποικιοκρατίας. Οχι στους παρελθοντικούς της χρόνους αλλά σε πούρο ενεστώτα. «Η αλγερινή κρίση υπό το πρίσμα του πολέμου στο Μάλι» τιτλοφορείται η ανάλυση που υπογράφει στην Liberation ο καθηγητής Λαχουαρί Αντί σαν να θέλει να αναστήσει τους προβληματισμούς μιας αυτοκρατορίας για τις υπερπόντιες κτήσεις της. Τέτοια γεύση αφήνει και ο τίτλος στο ρεπορτάζ για την επίσκεψη του γάλλου Προέδρου στο Μάλι: «Ο Ολάντ στο Τιμπουκτού σε ρόλο μαραμπούτ». Στην υποσαχάρια Αφρική οι μαραμπούτ λατρεύονται σαν άγιοι. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Libè, ο Ολάντ είναι ο 334ος άγιος του Τιμπουκτού. Σύμφωνα με τους κατοίκους του Μάλι, εκτός από «μαραμπούτ», ο γάλλος Πρόεδρος είναι και «σερβάλ», το τρομερό αιλουροειδές που ζει σε εκείνα τα μέρη και μοιάζει με τον γατόπαρδο.

Πώς το έλεγε στον δικό του «Γατόπαρδο» ο Τζουζέπε Τομάζι ντι Λαμπεντούζα; «Πρέπει να αλλάξουν όλα για να μην αλλάξει τίποτε». Τίποτε μοιάζει να μην έχει αλλάξει και στη Βρετανία από εκείνη την εποχή που ο Τσόρτσιλ έλεγε ότι «είμαστε με την Ευρώπη αλλά όχι της Ευρώπης». Οπως και τότε, σαν οσμή του παρελθόντος που απλώνεται στο παρόν, οι Βρετανοί βλέπουν το κανάλι της Μάγχης πολύ μεγαλύτερο απ’ ό,τι είναι στην πραγματικότητα. Πριν από μερικές ημέρες και από τις σελίδες της Repubblica, ο Ιαν Μπουρούμα έθετε το ερώτημα της σχέσης της Βρετανίας με την ηπειρωτική Ευρώπη από την ανάποδη: μήπως πριν αποφασίσει η Βρετανία εάν θέλει να μείνει στην Ενωση, θα πρέπει να αναρωτηθεί η Ενωση εάν θέλει τη Βρετανία; Η Μέρι Ντεγιέφσκι θέτει στον χθεσινό Independent ένα άλλο ερώτημα: Τι έχει κάνει η Ευρώπη για μας; Ο Μπουρούμα, Ολλανδός που έχει πολιτογραφηθεί Βρετανός, βλέπει στην ΕΕ ένα γραφειοκρατικό τέρας που παίρνει μαθήματα δημοκρατίας από τη Βρετανία. Η ρωσικής καταγωγής Ντεγιέβσκι διακρίνει στην Ευρώπη τον καταλύτη που έκανε τη Βρετανία να ξεπεράσει τον φυσικό απομονωτισμό της.

Το δημοψήφισμα του 2017 θα δείξει εάν η έξις τεσσάρων δεκαετιών ένταξης σε ένα κλαμπ, που τότε είχε 9 μέλη και σήμερα 27, μπορεί να νικήσει τη φύση τεσσάρων αιώνων αυτοκρατορίας. Γιατί, όπως φαίνεται, όλες οι πρώην αυτοκρατορίες είναι δεμένες με το παρελθόν τους. Αρκεί να το επαναπροσδιορίζουν υπό τη μορφή ερωτήματος. «Πόσο καλή και κακή ήταν η βρετανική κυριαρχία στην Παλαιστίνη;» διερωτάται ο Αβισάι Μαργκαλίτ από τις σελίδες της λογοτεχνικής επιθεώρησης The New York Review of Books. Για να μας προσφέρει μια ενδιαφέρουσα απάντηση 3.986 λέξεων.