Πώς να κερδίσεις στην αιματοβαμένη Μέση Ανατολή

Αναλυτές σε όλον τον κόσμο αποτιμούν την κατάσταση στη Μέση Ανατολή το 2012 συντάσσοντας μια λίστα «κερδισμένων» και «χαμένων». Η Χαμάς κέρδισε. Ο Πρόεδρος της Αιγύπτου Μοχάμεντ Μόρσι κέρδισε∙ μετά έχασε. Η υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Χίλαρι Κλίντον κέρδισε. Η Συρία έχασε. Το Ιράκ έχασε. Το Ιράν σημείωσε μία νίκη (σκληρότερες κυρώσεις μεν, πιο κοντά στη δυνατότητα των πυρηνικών όπλων δε). Οπως και η Σαουδική Αραβία (αύξηση της επιρροής της, αδυναμία όμως να σταματήσει τους σκοτωμούς στη Συρία ή στη Γάζα) αλλά και το Ισραήλ (απέφυγε την αιματοχυσία, απομονώθηκε όμως ακόμη περισσότερο).

Σε κάθε περίπτωση, η συγκεκριμένη λίστα δεν είναι παρά ο πασατέμπος των τεχνοκρατών της πολιτικής. Στο αιματοβαμμένο μίασμα της Μέσης Ανατολής, το να είσαι νικητής, με οποιαδήποτε έννοια, είναι απατηλό. Η περιοχή εξακολουθεί να αναθρέφει μόνο χαμένους. Τα θύματα των συγκρούσεων στη Συρία, στο Ιράν και την Παλαιστίνη∙ τους φίλους και τους συγγενείς των θυμάτων∙ όσους ελπίζουν στην ειρήνη. Ολοι τους είναι χαμένοι – θλιβερή υπενθύμιση πως σε θέματα αλληλοεξόντωσης, επαναλαμβανόμενων χαμένων ευκαιριών για ειρήνευση και σαμποτάζ κάθε προσπάθειας για πρόοδο, κανείς δεν μπορεί να νικήσει στη Μέση Ανατολή. Το 2012 η περιοχή απέδειξε για μία ακόμη φορά πως είναι πραγματικά η καλύτερη στο να διαπράττει το χειρότερο.

Πότε όλες αυτές οι ζωτικές και ακμάζουσες (ή δυνάμει ακμάζουσες) χώρες θα βάλουν τέλος στους αδηφάγους εμφυλίους και θα αρχίσουν να προστατεύουν και να στηρίζουν τον κόσμο τους; Αν και έχουν γίνει πολλές και ποικίλες προτάσεις, θα παρουσιάσω τη δική μου σύνοψη όσον αφορά το τι συνέβη στη Μέση Ανατολή το 2012 και μαζί τι πρέπει να συμβεί εντός του 2013 εάν επιθυμούμε να έχουμε λιγότερες απώλειες.

Η μηχανή θανάτου του Ισραήλ πρέπει να βγει από την πρίζα. Για να επιτευχθεί αυτό, θα πρέπει να αναλάβουν αποφασιστική δράση οι ΗΠΑ, να χρησιμοποιήσουν την ισχύ τους για να τεθούν σε εφαρμογή τα ψηφίσματα 242 και 338 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, καθώς επίσης η Διάσκεψη της Μαδρίτης, η Συμφωνία του Οσλο και η Σαουδαραβική Πρωτοβουλία για Ειρήνευση στη Μέση Ανατολή. Αυτή είναι η μοναδική διέξοδος από το σημερινό αδιέξοδο.

Δανειζόμενος έναν όρο από την πυρηνική στρατηγική, η κατάσταση ανάμεσα στο Ισραήλ και τους Παλαιστινίους μπορεί να περιγραφεί μόνο ως «αμοιβαία εγγυημένη εξολόθρευση». Δεν ωφελεί κανέναν. Οπότε, ποιος ο λόγος να συνεχιστεί; Μόνο οι ΗΠΑ μπορούν να αποτραβήξουν τους Ισραηλινούς από αυτήν την τρέλα. Περιμένω, λοιπόν, με ανυπομονησία την κυβέρνηση Ομπάμα να αναλάβει το νέο έτος τις ηθικές της υποχρεώσεις.

Αυτή που επίσης πρέπει να πάψει να λειτουργεί είναι η μηχανή θανάτου του Μπασάρ αλ Ασαντ. Σε αυτήν την περίπτωση απαιτείται μια δυτική συμφωνία με τη Σαουδική Αραβία ώστε αυτή να οπλίσει τον Ελεύθερο Συριακό Στρατό με τα αμυντικά όπλα που έχει ανάγκη προκειμένου να μπορέσει να προσγειώσει τα αεροσκάφη του Ασαντ και να ακινητοποιήσει τα τανκς και το πυροβολικό. Σε αντίθεση με άλλες συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή, η Συρία αποτελεί μία περίπτωση με καθαρή και απλή λύση. Οι αμυνόμενοι προφανώς χρειάζονται όπλα για να υπερασπίσουν τον εαυτό τους. Εάν τα αποκτήσουν, θα αλλάξει όλη η δυναμική του εμφυλίου και σταδιακά θα πάψει και το αιματοκύλισμα.

Μέχρι στιγμής, όλοι οι πρωταγωνιστές στη Συρία είναι γνωστοί. Δεν υπάρχουν κρυμμένοι τζιχαντιστές ή τρομοκράτες. Συνεπώς, αυτοί που πρέπει να εφοδιαστούν με όπλα είναι οι πιο διαλλακτικοί. Διότι με όπλα στα χέρια τους, το κύρος τους ανάμεσα στους μαχητές θα ενισχυθεί∙ το ίδιο και η υποστήριξη στη μετριοπαθή στάση τους.

Τελεία πρέπει να μπει και στην ιρανική παρέμβαση στο Ιράκ. Είναι μια τακτική που κατακερματίζει το Ιράκ και μαζί τις γειτονικές του χώρες. Ας σταματήσουν Δύση και Ιράν να στηρίζουν την κυβέρνηση του Νουρί αλ Μαλίκι – η οποία με τη σειρά της ελέγχεται από τον ιρανικό στρατό -, ώστε να δοθεί έτσι η δυνατότητα στον ιρακινό λαό να αποφασίσει ελεύθερα για τη μοίρα του. Τελικά, εξαπάτησαν όντως οι Αμερικανοί τον Σαντάμ Χουσεΐν και πέθαναν περισσότεροι από 100.000 Ιρακινοί, με σκοπό να γίνει η χώρα το σκυλάκι του εχθρικού ιρανικού καθεστώτος; Η όποια παρέμβαση του Ιράν στο Μπαχρέιν, στο Κουβέιτ, στην Υεμένη και σε άλλα κράτη του Κόλπου πρέπει επίσης να λάβει οριστικό τέλος.

Σε αυτούς τους φιλόδοξους στόχους πρέπει να προστεθεί και η συμφιλίωση των δύο μεγάλων πολιτικών αντιπάλων στην Παλαιστίνη, της Χαμάς και της Φατάχ. Στη συνέχεια να χρησιμοποιήσουν ενωμένες τις δυνάμεις τους για να βελτιώσουν τις ζωές του παλαιστινιακού λαού. Η Αίγυπτος οφείλει να ξεπεράσει τους μετεπαναστατικούς διαξιφισμούς της και να αναλάβει πάλι τον ηγετικό της ρόλο στα αραβικά κράτη. Και όλα αυτά με τη σειρά τους να συντονίσουν τις δυνάμεις τους για να κάνουν πραγματικότητα κοινές φιλοδοξίες αντί να συνεχίζουν να επιδιώκουν περιορισμένα εθνικά ενδιαφέροντα.

Κεντρικό ρόλο σε όλους αυτούς τους στόχους παίζει το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου (GCC)∙ ένας συνασπισμός που μπορεί να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις των περιφερειακών φιλοδοξιών του Ιράν και να αναπτύξει μεγάλα στρατιωτικά μέτωπα τα οποία θα επηρεάσουν τις τοπικές διαμάχες. Εάν έχει καταστεί κάτι σαφές τον τελευταίο χρόνο, είναι ότι κράτη όπως το Ισραήλ, το Ιράν και η Συρία θα δρουν με ασυδοσία εάν κανείς δεν είναι έτοιμος, πρόθυμος και ικανός να τα σταματήσει. Εφθασε ο καιρός για το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου, στηριζόμενο στην ισχύ της Σαουδικής Αραβίας, να αναλάβει τον ρόλο του.

Η Μέση Ανατολή σημειώνει διαρκώς ήττες, επειδή οι εθνικοί ηγέτες της σκοπεύουν στη νίκη με τον δικό τους τρόπο, για τους δικούς τους σκοπούς και με οποιοδήποτε κόστος – με την προϋπόθεση ασφαλώς να μην πλήττονται οι ίδιοι. Αυτού του είδους η μονομέρεια είναι αδύνατο να σταθεί στον σημερινό παγκοσμιοποιημένο κόσμο. Πρέπει όλοι μαζί να γίνουμε ένα, αλλιώς θα διασπαστούμε. Η επιλογή είναι απλή: θέλουμε να είμαστε νικητές ή χαμένοι;

Ο Τουρκί μπιν Φαϊζάλ αλ Σαούντ είναι πρίγκιπας της Σαουδικής Αραβίας και επικεφαλής του Βασιλικού Κέντρου Ερευνας και Ισλαμικών Σπουδών Φαϊζάλ. Χρημάτισε διευθυντής της Σαουδικής Υπηρεσίας Πληροφοριών από το 1977 έως το 2001 και πρεσβευτής της Σαουδικής Αραβίας στο Ηνωμένο Βασίλειο και στις ΗΠΑ.